Terug naar de dijk

Na een tijdje had ik het wel gezien bij de palenrij; mijn fotografische buit was weer binnen. Voorzichtig zocht ik mijn weg terug naar het verharde paadje, zo’n twintig meter achter de rij palen. Terwijl ik richting de dijk liep, kwam er een hardloper met een klein hondje mijn kant op. Met de veerboot naar Lauwersoog op de achtergrond kon ik het niet laten om een paar foto’s van het duo te maken.

In het voorbijgaan zei ik tegen Jetske dat ik alvast terugging naar de dijk. Ik zou daar op het bankje gaan zitten, zodat zij hier nog rustig haar gang kon gaan …

Eenmaal terug op de dijk nestelde ik me comfortabel op het bankje. In de verte, zo’n 13 kilometer verderop, zag ik het gaswinningsplatform Ameland-Westgat 1 als een klein stipje aan de horizon staan (foto 1). Met de zoomfunctie haalde ik het moeiteloos dichterbij (foto 2). In een volgende blog kom ik hier nog op terug.

Ondertussen was Jetske bij de palenrij in gesprek geraakt met een vrouw met — alweer — het derde hondje van die dag. Ze bleek in Moddergat te wonen en struinde dagelijks langs de palenrij op zoek naar spullen om iets moois van te maken, vertelde Jetske later …

Morgen nemen we een kijkje aan beide kanten van de dijk …

Terug bij de oude palenrij

De oude palenrij bij Peazens-Moddergat blijft trekken. Alsof het verleden hier nog tastbaar is, net boven de modder. Voorzichtig schuifelde ik dichterbij, over de glibberige kwelder, stap voor stap richting wat er nog overeind staat.

Langs de Friese en Groningse waddenkust werd eeuwenlang land gewonnen op de zee. Rijsdammen als deze temden het water, vertraagden de stroom en lieten het slib bezinken. Zo groeide stukje bij beetje nieuw land. Achter deze verweerde palen beginnen de Peazemerlânnen – stil, uitgestrekt, en ooit op de zee veroverd …

Dit keer hield de zee zich rustig. Er hing weinig in de palen: wat rafelig nylon, een zwaar touw dat zich koppig had vastgezet in de bodem. Maar wat ontbreekt aan aanspoelsels, wordt ruimschoots goedgemaakt door het hout zelf, doorleefd, getekend, en nog altijd vol karakter …

Dag na dag, jaar na jaar, blijft de zee nemen wat ze ooit gaf. De palen verliezen hun kracht, langzaam maar onvermijdelijk. Hier valt een splinter weg, daar bezwijkt een paaltje. Tot de samenhang verdwijnt en er open plekken ontstaan als stil bewijs van een strijd die nooit echt stopt …

De labrador en de vrouw

Aan de andere kant van de dijk daalden we langzaam weer af. Aan de voet van de dijk gingen onze wegen uiteen. Jetske liep meteen door naar het begin van de oude palenrij. Zelf liep ik eerst een stukje parallel aan de palenrij over het deels verharde paadje. Het heldere weer maakte dat Schiermonnikoog duidelijk afgetekend stond tegen de horizon. Net als de veerboot, die onderweg was van Schiermonnikoog naar Lauwersoog …

De belangrijkste attractie van Peazens-Moddergat is voor mij al jarenlang de oude palenrij, die zich ruim 400 uitstrekt in het Wad. Terwijl ik mijn ogen en mijn camera langs de palenrij liet gaan, verscheen er op een bepaald moment een zwarte hond in beeld. Zo te zien was het een labrador, een mooie gitzwarte labrador-retriever met de Friese vlag aan zijn tuigje. Aan een lange lijn volgde er op enige afstand een vrouw die goed kleurde bij de hond. Samen verdwenen ze in de verte …

Voor mij was dat het sein om me weer eens wat dichter bij de oude palenrij te wagen …

De hazen dansen aan zee

Nog een laatste blik op de Waddenzee met zijn kernmerken palenrijen op verschillende plaatsen …

Pakweg 50 meter verderop dansten de hazen aan zee …

Palen dwars op de strekdam

We naderen het eind van het Smidspaed over de strekdam in de Waddenzee bij Peazens-Moddergat. Daar reikt rechts een palenrij naar het oosten de Waddenzee in …

Achter deze dubbele palenrij, een zogenaamde rijsdam, wordt onder invloed van eb en vloed voortdurend sediment aangevoerd, waardoor het buitendijkse kweldergebied van de Peazemerlânnen heel langzaam blijven groeien. Het is deze dynamiek die het Waddengebied zo boeiend maakt …

Een tureluur in de zeeklei

We hadden ongeveer een derde deel van de strekdam langs de Peazemerlânnen afgelegd (OpenStreetMap), toen ik even omkeek naar de zeedijk. We bevonden ons intussen ter hoogte van de laatste paaltjes van mijn geliefde palenrij een stukje verderop bij Peazens-Moddergat …

Jetske zag op dat moment een tureluur staan. De vogel had daar een perfecte schutkleur, zodat ik eerst even goed moest zoeken. Hij leek helemaal in de zeeklei op te gaan …