Rondblik over ’t Wad

Na bijna twee weken naderen we het einde van deze serie over Paesens-Moddergat en Wierum, twee oude vissersdorpen aan de Waddenzee. Tijd voor een laatste rondblik over ’t Wad bij Wierum …

Terwijl Jetske was afgedaald naar de waterlijn, zocht ik een zo hoog mogelijk punt om in alle rust te genieten van deze prachtige plek. Bij de kijker die op de kruin van de dijk staat, stond daarvoor een mooi, maar wiebelig opstapje (zie hier de actiefoto die Jetske van dit moment maakte) met daarop een toepasselijke handgeschreven tekst:

“Dêr ’t de dyk it lân omklammet lyk in memme-earm har bern” (Daar waar de dijk het land omhelst gelijk een moederarm haar kind), zo begint de tekst van het oude Friese lied ‘It heitelân’.

Kijkend naar de bovenstaande foto, zou je bijna zeggen dat die tekst hier op de zeedijk bij Wierum geschreven moet zijn. Kijk maar eens hoe mooi die gebogen dijk als een beschermende arm om Wierum heen ligt.
Ik eindig vandaag waar ik deze serie op 25 maart ben gestart, bij een oude palenrij

De Peazemerlannen

De onderstaande foto is gemaakt vanaf de zeedijk ter hoogte van Museum It Fiskerhúske in Moddergat. Aan de linkerkant zie je hoe de lange oude palenrij uit de voorgaande logjes zich in noordoostelijke richting uitstrekt over het Wad. Deze palenrij is een restant van de landaanwinningswerken die hier vanaf halverwege de jaren dertig tot de zeventiger jaren van de vorige eeuw hebben plaatsgevonden. Rechts van de palenrij zie je het begin van het buitendijkse gebied de Peazemerlannen …

zicht op het buitendijkse gebied Peazemerlannen

De landwinning werd hier vanaf 1935 door het rijk uitgevoerd in het kader van de werkverschaffing. In 1945 is een zomerkade aangelegd en in 1951 werd er een bitumendijk gemaakt. Ook werd een stukje verderop een twee kilometer lange pier aangelegd. Voordat het wad bedijkt kon worden moest het opgehoogd worden met vruchtbaar slik. Hiervoor werden rijsdammen aangelegd: palen van dennenhout met takken ertussen. De stroming raakte zo uit het water, waardoor het slik bezonk. …

Jetske daalt af naar de oude palenrij

Een storm in april 1973 veroorzaakte een doorbraak in de bitumendijk. Om financiële redenen werd besloten de dijk niet te herstellen en de zee weer vrij spel te geven. Vrij snel ontwikkelde zich een dynamisch kwelderlandschap dat zich vanaf hier enige kilometers naar het oosten uitstrekt. Jetske en ik hebben onze fotokuier beperkt tot de eerste tientallen meters van dit buitendijkse gebied waar de restanten van het menselijk handelen nog zichtbaar zijn …

Halverwege de palenrij vond ik het welletjes en ben ik er even bij gaan zitten. Jetske is doorgelopen tot het laatste stuk van de palenrij. Haar foto’s èn een 360-graden video-opname kun je hier bekijken: “Op het wad bij Paesens-Moddergat, deel 2”

Wadwandelaars

Terwijl Jetske en ik wat rondscharrelden bij die fascinerende oude palenrij op het Wad bij Paesens-Moddergat, daalden een stukje verderop een paar wandelaars de zeedijk af …

wadwandelaars (1)

Je hebt Wadlopers en je hebt Wadwandelaars. Dit lijken me typische voorbeelden van Wadwandelaars, mensen die even in alle rust de benen strekken langs of hooguit een klein stukje op het Wad. Dit koppel maakte een wandeling op de Peazemerlannen. Over die Peazemerlannen morgen meer …

Wadlopers zijn een ander slag volk. Die nemen geen genoegen met een kalm kuiertje langs de dijk. De echte Wadlopers gaan in groter of kleiner verband het weidse Wad op om onder begeleiding van een gids vanaf het vasteland naar een bepaalde zandplaat of zelfs naar één van de Waddeneilanden te lopen …

wadwandelaars (5)

Aan de andere kant

Het was laag water toen Jetske en ik vorige week vrijdag rond het middaguur arriveerden bij Paesens-Moddergat in het uiterste noordoosten van Fryslân

Dat stelde ons in de gelegenheid om de oude palenrij die zich bij Moddergat uitstrekt in de Waddenzee nu eens van de andere kant te bekijken. Bij vloed wil je dat wel uit je hoofd laten. Dat het desondanks nog niet van een leien dakje ging, laat Jetske vandaag mooi zien met de serie “Op het Wad bij Paesens-Moddergat” op haar weblog …

Een oude palenrij

Mocht je op een mooie dag nog eens op zoek zijn naar rust en ruimte, dan kan ik je een bezoekje aan Paesens-Moddergat in het uiterste noordoosten van Fryslân van harte aanbevelen. De afgelopen 15 jaar heb ik er menig uurtje doorgebracht, en daarbij ben ik in fotografisch opzicht nooit teleurgesteld door het landschap …

Het meest fascinerende onderdeel van dat prachtige landschap is misschien nog wel de oude, langzaam wegkwijnende palenrij. Deze dubbele palenrij is een restant van de landaanwinningswerken die hier vanaf halverwege de jaren dertig tot de zeventiger jaren van de vorige eeuw hebben plaatsgevonden. Voor de geïnteresseerde fotograaf bevat die steeds verder afbrokkelende palenrij elke keer weer fraaie presentjes …

Verrassend

Na een grijze en vooral sombere week, waarin het effect van de qutenza-behandeling langzaam maar zeker merkbaar werd, volgde gisteren ineens een dag vol verrassingen.

Mijn fotomaatje had onverwacht vrij, en omdat de dames en heren meteorologen ons (weer) een zonnige dag in het vooruitzicht hadden gesteld, leek het Jetske een leuk idee om mij te verrassen met een ritje naar het plekje waar ze onlangs enkele honderden grutto’s had gefotografeerd. Nu had ik op dat moment wel mijn twijfels of de grutto’s daar nog wel zouden zijn, omdat ze na verloop van tijd weer uitzwermen over de provincie. En over het weer had ik eerlijk gezegd ook nog mijn twijfels na de voorgaande dagen. Maar goed, een dagje met Jetske op pad is over het algemeen geen straf en dus gingen we tegen elven op pad.

Een half uurtje later betraden we de vogelkijkhut ’t Set (kaart Google Maps) aan de noordwest kant van de Ryptsjerksterpolder. Alle goede bedoelingen ten spijt viel het ter plekke nogal tegen. Er blies een koude wind over het water dat zich aan grijze nevelen trachtte te ontworstelen. En zoals ik al vreesde, waren de grutto’s gevlogen …

Omdat ik geen zin had om de dag nu al teleurstellend te laten eindigen, stelde ik voor om door te rijden naar het Wad. De oude palenrij in ’t Wad bij Paesens-Moddergat is tenslotte in alle weersomstandigheden fotogeniek. Onderweg vertelde ik Jetske over de mooie herinneringen die ik aan Paesens-Moddergat bewaar met een prachtige eclips bij zonsopkomst en kansjes op poollicht.

Al voordat we ons doel hadden bereikt, begon de lucht voorzichtig open te breken. Rond het middaguur beklommen we de zeedijk ter hoogte van it Fiskershúske bij Moddergat. Wat heiig, maar badend in een zee van zon lag het Wad aan onze voeten …

Het werden een paar verrassend mooie en vooral ook vermoeiende uurtjes daar op en aan het Wad. Vooral de steeds verder afbrokkelende palenrij heeft weer heel wat foto’s opgeleverd, waar ik voorlopig weer even mee vooruit kan. Nadat ik op de heenweg had gereden, nam Jetske de terugreis voor haar rekening, zodat ik mijn geteisterde lijf en leden rust kon geven …

Bedankt Jetske, het was weer een topdag!

Arctisch aandoende Wadden

Alsof het landinwaarts nog niet koud genoeg was, besloten Jetske en ik gisteren om een kijkje te nemen op een plek waar de gemene kou zich door de striemende oostenwind het best laat voelen …

Het doel van de rit was de pier van Holwerd (Google Maps). Ameland zouden we door de zware ijsgang op het Wad niet kunnen bereiken, de eerstvolgende afvaart van de veerboot was verschoven naar 18:00 uur en de Waddentaxi ging het Wad helemaal niet op …

De laatste keer dat ik hier in vergelijkbare omstandigheden was, was in februari 2012 op de dag waarop het bestuur van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden moest besluiten dat de zestiende Elfstedentocht op dat moment niet kon worden uitgeschreven …

In 2012 struinde ik hier met een dik ingeduffelde en nauwelijks meer herkenbare Johan van Aken over de pier, ditmaal durfde Jetske het dus aan om de strijd met het ijselijke gebrul van de Siberisch beer aan te gaan …

Omdat we in februari 2012 een langere winterperiode hadden gehad dan nu, lag er een dikkere laag ijs op het Wad, maar met een maximumtemperatuur van -7 °C (gevoelstemperatuur ca. -17 °C) was het er gisteren nog een stuk kouder dan 6 jaar geleden …

Aan de voet van de pier lagen her en der wat eenden die de winterperiode in overlevingsmodus proberen te doorstaan …

Nadat wij onze blik nog even over de arctisch ijsvelden naar het in de verte gelegen besneeuwde Ameland hadden laten gaan, werd het tijd om in het restaurant op te warmen met een beker warme chocolademelk en een Berenburgje, want het lukte door kou en wind nauwelijks meer om onze camera’s stabiel te houden …