Met Tijmen bij ’t Dijktempeltje

Rond het middaguur kwamen we aan bij het “Tempeltje van Ids”, zoals dit kunstwerk in de volksmond wordt genoemd. De Tempel van kunstenaar Ids Willemsma staat op de Friese waddendijk, dichtbij het plaatsje Marrum. De Tempel is door Willemsma ontworpen in opdracht van het Wetterskip Fryslân ter gelegenheid van het op deltahoogte brengen van de Friese zeedijken in het kader van de landelijke Deltawerken. Het kunstwerk werd in 1993 onthuld. De kunstenaar noemt het werk zelf het presenteerblad van staal waardoor de dijk als het ware wordt opgetild.

Het tempeltje is onlangs gerestaureerd.
Wie meer wil weten over het Dijktempeltje kan daarvoor bij een oud logje terecht.

We troffen het niet echt met het weer. Het was met ongeveer 15 graden weliswaar niet koud voor de tijd van het jaar, maar het was grijs en nevelig waardoor we vanuit het tempeltje geen mooi en weids zicht over het buitendijkse land kregen voorgeschoteld. Borden aan de voet van de dijk met de tekst “Doe mee – Verlos de Zee” maakten duidelijk dat we hier dicht bij zee moesten zitten, de Waddenzee in dit geval. Maar zee was er in geen velden of wegen te zien, en dat vond Tijmen maar raar. “Waarom ligt er midden in het land zo’n hoge dijk,” vroeg hij zich af …

We lieten het tempeltje achter ons en liepen een stukje in westelijke richting naar de kruin van de dijk. Daar wees ik Tijmen op een aantal dobben in het buitendijkse land, dat hier het Noorderleech wordt genoemd. In november 2006 raakte een groep van bijna tweehonderd paarden tijdens een storm bij één van die dobben door de harde wind en het hoge water ingesloten. Het zeewater stond ruim anderhalve meter diep om de verhoogde ringvormige aarden wal heen …

Er werd een grote reddingsoperatie op touw gezet, waarbij zelfs het leger met 50 man sterk werd ingezet. Alle pogingen van militairen en andere hulpverleners om de paarden vandaan te halen strandden echter. Vier jonge vrouwen uit de buurt kregen het op drie november wel voor elkaar. Het water was inmiddels al wat gezakt. De vier amazones reden op hun paarden door het water naar de dobbe toe, waarna de paarden op de dobbe in een langgerekt lint de ‘lokpaarden’ terug volgden naar de zeedijk. Een laatste paard werd opgehaald door een groep van redders, omdat die niet zelf kon oversteken. Dat dier heeft het uiteindelijk niet gered. Uiteindelijk hebben zo’n twintig paarden het buitendijkse avontuur niet overleefd.

Toen ik vertelde dat de reddingsactie van de vier jonge vrouwen epische beelden had opgeleverd, haalde Tijmen meteen zijn mobieltje tevoorschijn om alvast eens te kijken of dat op YouTube te vinden was …

Nog onder de indruk van de reddingsactie draaiden we ons om en wierpen een blik over het land dat veilig achter de dijk ligt. Het was Tijmen inmiddels duidelijk waarom die hoge dijk daar lag.
“Daar in de verte ligt Leeuwarden, niet eens zo ver weg. Bij goed weer kun je de flats vanaf de Seesykstertoer goed zien. Wat zouden we zonder die dijken moeten met het oog op de stijgende zeespiegel …?” zei ik tegen Tijmen.
“Weer op terpen wonen,” antwoordde Tijmen, “en daar moet ik binnenkort een scriptie over maken …”

“Dat komt mooi uit,” zei ik, “ben je wel eens op de hoogste terp van Fryslân geweest?”
Daar was Tijmen nog nooit geweest, en dus werd dat de derde stop van ons gezamenlijke uitstapje.

– wordt vervolgd –

Oud en nieuw

Als je in Fryslân bij de ‘Seedykstertoer‘ en het ‘Tempeltje van Ids‘ bent, dan valt er niet te ontkomen aan het beeld van de oude poldermolen ‘Kleilânsmole‘ uit 1865, met daarachter een lange rij moderne windturbines. Oud en nieuw, gebroederlijk samen …

161229-1420x

Ze zijn hier in het verleden wel vaker te zien geweest, maar zo met Oud & Nieuw leek dit me wel weer een toepasselijk beeld. En ze stonden er zo mooi bij met die combinatie van nevel en zon, daar kon ik simpelweg weer niet omheen …

161229-1421x

Over Oud & Nieuw gesproken …bedankt voor al jullie leuke, kritische, meelevende en humoristische reacties en ‘likes’ in het afgelopen jaar!

Doen jullie voorzichtig vanavond!?
Een rustige en veilige jaarwisseling gewenst!

Skywatch Friday 404 – Tempeltje

Om wat foto’s te maken van de strijd tussen mist en zon zijn we gistermiddag nog even doorgereden naar de zeedijk ten noorden van Marrum …

To take some photos of the battle between fog and sun we drove to the seawall in the northern part of Friesland yesterday afternoon …

161229-1441x

Nadat we een kop koffie hadden gedronken bij de “Seedykstertoer” – die op de onderstaande foto nog net zichtbaar is tussen de pilaren – zijn we even doorgereden naar het regionaal vermaarde Tempeltje van Ids …

After we drank a cup of coffee at the “Seedykstertower” – on the photo below just visible between the pillars – we drove to the regionally famous “Temple of Ids” …

161229-1443xTerwijl Aafje haar blik rustig over het buitendijkse land liet glijden, heb ik me enige tijd prima vermaakt met het tempeltje in tegenlicht en het spel van zon en mist …

While my wife Aafje overlooked the land outside the dikes, I had some great fun with the backlit temple and the play of fog and sun…

161229-1436x

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

swftom

Maak er een mooi weekend van!
Wishing you all a wonderful weekend!

Op de Seedykstertoer

Nog even een keer diep ademhalen en dan beginnen we aan de beklimming van de 24 meter hoge Seedykstertoer

100825-1450x

Na een rustpauze halverwege de klim en een tijdlang bijkomen en uithijgen op een van de stoelen die op het uitkijkplatform staan, kan het grote genieten beginnen. Niet te dicht bij de rand komen, dan gaat het allemaal prima …

100825-1439x

Eerst werpen we eens een blik in zuidoostelijke richting over de uitgestrekte landerijen en de rij windturbines …

100825-1427x

Als we ons vervolgens iets meer naar het zuiden richten, dan zien we onder ons de Kleilânsmole weer staan …

100825-1425x

Aan de horizon zien we in het zuiden de skyline van Leeuwarden …

100825-1445x

In westelijke richting zien we hoe de zeedijk en de dijkweggetjes door het land kronkelen, terwijl zon en wolken een pas-de-deux lijken te dansen boven het polderland …

100825-1429x

Aan de noordkant van de toren hebben we een prachtig zicht op het buitendijkse land ‘het Noorderleech’, waar zich in het najaar van 2006 het drama afspeelde met de paarden die werden overvallen door het hoge water …

100825-1430x

Zoomen we wat verder in, dan zien we in noordwestelijke richting aan de andere kant van de Waddenzee de vuurtoren van Ameland trots omhoog reiken …

100825-1435x

Pal te noorden van ons zien we de veerboten in de haven van Nes op Ameland liggen …

100825-1439xx

Als we tot slot in noordoostelijke richting kijken, dan zien we het ‘Tempeltje van Ids’ op de dijk staan …

100825-1448x

Morgen nemen we nog even een kijkje bij het tempeltje, eerst is het tijd om voorzichtig af te dalen naar de veilige begane grond en vervolgens even lekker bij te komen op het terras aan de voet van de Seedykstertoer.

Oude en nieuwe wieken

Vanaf Zwarte Haan hebben we onze tocht in oostelijke richting voortgezet over de Nieuwebildtdijk om uiteindelijk terecht te komen in de buurt van Marrum. Bij de kruising van de Hoge Herenweg en de Wybengaloane ten westen van Marrum heb ik de auto even in de berm gezet om het onderstaande landschap, waarin oude en nieuwe wieken verenigd zijn, even (weer) vast te leggen …

100825-1410x

De oude molen is de poldermolen ‘Kleilânsmole‘ uit 1865. In het vroege voorjaar van 2010 is de molen volledig ontmanteld en overgebracht naar een loods in Marrum, waar hij volledig is gerestaureerd. Omrop Fryslân heeft de ontmanteling van de molen te midden van de laatste sneeuwresten in beeld gebracht. Het blijft elke keer weer spannend en fascinerend om te zien hoe zo’n oud bouwwerk, zoals in de geval de 145 jaar oude molen, wordt opgetakeld.

Let trouwens ook even op het tempeltje, dat in de verte op de zeedijk staat. Het ‘Tempeltje van Ids’ mocht natuurlijk ook dit jaar niet ontbreken, maar daarover later meer …

100825-1412x

Voordat we aan het tempeltje toe waren wachtte eerst nog een andere uitdaging. Omdat ik woensdag gelukkig een goede dag had, kon ik de lokroep van de Seedykstertoer niet weerstaan. Ik moest de strijd weer aangaan met mijn hoogtevrees èn met die vermaledijde MS …

100825-1411x

De Seedykstertoer is een tot uitkijktoren verbouwde boerensilo aan de voet van de zeedijk. Waarschijnlijk vanwege de beslotenheid tijdens de klim is dit één van de weinige uitkijktorens die ik zonder al te veel last te krijgen van hoogtevrees durf te beklimmen. Echt makkelijk ging het bepaald niet, maar met een rustpauze halverwege en de blik strak naar voren en/of omhoog gericht, is het me na twee jaar toch weer gelukt om boven te komen. Deze dubbele overwinning op mezelf werd ook ditmaal weer beloond met een prachtig uitzicht. Morgen volgen de foto’s …

100825-1418x