Terug bij de weidevogels

Vorige week was het tijd om eens op zoek te gaan naar weidevogels. Ik ben tegenwoordig wat zuiniger met mijn ritjes, maar hiervoor ben ik woensdag toch maar weer eens naar de Surhuizumermieden (Google Maps) gereden …

Vanaf het kijkplateau heb je een mooi zicht over het plas-drasland dat Staatsbosbeheer hier in stand houdt. En dat is van groot belang voor onze weidevogels. Februari was dan wel record-nat, maart was record-droog. Als gevolg daarvan is de toplaag van de grond alweer flink uitgedroogd. Zonder dit soort maatregelen, waarbij water op het land gepompt wordt, hebben de weidevogels het ontzettend moeilijk. Ik mopper dan wel eens wat op SBB, maar dit doen ze goed …

Aan de noordoostelijke horizon staat de fabriek van Friesland-Campina in Gerkesklooster-Stroobos. Laten we het erop houden, dat het geen landschappelijke verrijking is …

Maar dat is snel vergeten als je even later oog in oog zit met een graspieper, die op één van de bordjes van SBB is gaan zitten. Een kievit die een stukje verderop in het weiland is neergestreken, lokt me even later naar beneden …

Industrieel erfgoed in De Deelen

De eerste baggelmachines werden rond 1900 in gebruik genomen. De machine die hier in De Deelen staat is hier naartoe gehaald door de in deze serie al eerder genoemde firma De Leeuw. Voordat het apparaat naar De Deelen kwam, werd het nog tot 1933 gebruikt in de Rottige Meenthe. Dat laatste was een leuke twist in het verhaal voor mijn fotomaatje, want de Rottige Meenthe behoort meer tot haar rayon. 🙂

In totaal stonden er drie van dergelijke machines in De Deelen. Tegenwoordig is daar nog één exemplaar van over. ,,De familie De Leeuw wilde de laatst overgebleven baggelmachine als oud ijzer verkopen. Ze konden het alleen met de opkoper niet eens worden over de prijs”, vertelde boswachter Roel Vriesema in mei 2019 in de Heerenveense Courant. Nadat deze baggelmachine in 1968 de laatste vracht veen naar boven gehaald om er turf van te maken, bleef de machine hier liggen en zakte hij steeds schever in het petgat …

Toen Staatsbosbeheer in de jaren zeventig eigenaar werd van De Deelen, kreeg ze er ook deze oude machine bij. Sindsdien is er veel gedacht, gepiekerd en gebrainstormd over de vraag wat er met het gevaarte moest gebeuren, zoals het weer rechtop zetten en/of er een kunstwerk van maken. Omdat het apparaat inmiddels in te slechte staat verkeerde, kon het niet meer gerestaureerd worden. Daarom is in 2019 besloten om de baggelmachine op te takelen en hem dan weer rechtop te zetten en te verankeren in een ijzeren corset …

En nu rust dat machtige stuk industrieel erfgoed hier als een grote bonk roest in een verborgen petgat in De Deelen. Roemloos en statusloos, want het ding is praktisch onvindbaar en heeft geen enkele monumentale status. Eigenlijk is dat natuurlijk heel raar. Hier in Fryslân en in de Kop van Overijssel zijn naar schatting tientallen baggelmachines in bedrijf geweest. Samen zijn ze gezichtsbepalend geweest voor het landschap dat we er tegenwoordig aan overgehouden hebben. Treurig dat SBB zelfs nog geen eenvoudige, goed zichtbaar bordje langs het fietspad heeft geplaatst. Je zou bijna denken, dat ze niet willen dat het gezien wordt …

Ik heb altijd gedacht dat dit de laatste baggelmachine van ons land was, maar er schijnt nog een (in werkende staat verkerende) baggelmachine in museum De Ronde Venen in het Utrechtse Vinkeveen te staan. Daar heb ik op internet echter geen enkel bewijs voor gevonden. De laatste mij bekende baggelmachine is daarom de ruïne van dit exemplaar in De Deelen. Hij heeft zijn werk gedaan en mag verder in alle rust wegroesten …

Weinterper Skar door andere ogen

Omrop Fryslân TV zendt tegenwoordig op maandag een 10 minuten durend natuurprogramma uit. ‘Maitiidsswalker’ (vrijvertaald: ‘voorjaarszwerver’) speelde zich gisteren af in het Weinterper Skar, terwijl de regen tijdens de opnamen af en toe met bakken naar beneden kwam …

Normaal zou ik jullie hier niet mee lastig vallen, want presentator Remco de Vries zal voor de meesten van jullie niet te verstaan zijn. In dit geval ligt dat wat makkelijker, omdat Remco op pad gaat met de volledig Nederlandstalige boswachter Manon van Wesel. En zij is degene die de interessante dingen vertelt over de bijzondere vegetatie van dit mineraalrijke gebied …

Na de intro van het programma, waarin je een deel van het Weinterper Skar vanuit de lucht ziet, beginnen Remco en Manon hun gesprek, terwijl ze lekker op het eerste Afanja-bankje zitten. Ik denk zelfs dat ze behalve het heidekartelblad ook de eerste Brede orchis van dit jaar tonen, die ik hier ook heb geplaatst …

En hier kun je ’t 10 minuten durende programma (terug)zien: ‘Maitiidsswalker.’

SBB blameert zich in De Deelen

Omdat ik in de buurt was, heb ik gistermiddag weer even een tussenstop gemaakt bij De Deelen. Het mooie weer had veel wandelaars naar het mooie natuurgebied getrokken, want de parkeerplaats stond zo goed als vol.

Staatsbosbeheer staat er als beheerder van het gebied bij veel van de bezoekers duidelijk niet best op. Dankzij de aanhoudende “Afsluiting wegens werkzaamheden” van de korte wandelroute is het gebied eigenlijk alleen nog interessant voor mensen die goed ter been zijn. Er werd dan ook flink gemopperd, want ook ouderen die geen kilometers meer kunnen lopen, maken hier graag even een kuiertje. Het is voor veel van de (vaste) bezoekers niet alleen teleurstellend, maar ook bevreemdend dat deze afsluiting nu al meer dan een jaar duurt …

Wie net als ondergetekende minder goed ter been is, is nu aangewezen op het fietspad langs de Hooivaartsloot. Daar kun je door de rietpluimen naar de overkant van het water koekeloeren. Veel meer valt er niet te beleven. Natuurlijk kun je er ook voor kiezen om een stuk(je) over het lange brede pad naar het centrum van De Deelen te lopen. Maar ook daar valt weinig te beleven. Uitzicht naar links en rechts heb je er niet en aan dat pad komt maar geen eind. Na een meter of 50 vond ik het welletjes en heb ik rechtsomkeert gemaakt …

Naar aanleiding van mijn klacht over de afsluiting van het gebied d.d. 5 februari kreeg ik via Twitter van Staatsbosbeheer deze reactie: @JanKaliasAfanja‬ ‪@BoswachterRoel‬ De boswachter geeft aan dat natuurorganisaties helaas geen recreatiebijdragen krijgen voor het herstel van voorzieningen zoals hier in De Deelen. We proberen deze brug te vernieuwen zodra er budget voor is. Iedereen kan daarbij helpen via buitenfonds.nl/brugoverdedeelen. Wie helpt mee?”

Kortom: als ik mijn geliefde korte rondje in De Deelen weer wil kunnen lopen, moet ik zorgen dat er eerst € 20.000 op het kleedje komt voor reparatie of vervanging van een simpele houten voetgangersbrug. Maar Staatsbosbeheer, als jullie geen subsidie hebben voor onderhoud en instandhouding van dit soort minimale recreatievoorzieningen, wat doen jullie dan in godsnaam nog in het gebied??? Zonder die minimale voorzieningen verliest het gebied toch zijn publieke waarde? Als het gebied niet meer toegankelijk hoeft te zijn voor wandelaars en natuurliefhebbers, laat het dan maar lekker aan de natuur over, komt helemaal goed …

Ik baal hier echt gruwelijk van. Stapje voor stapje wordt de toegang tot de natuur voor mensen die wat minder ver kunnen lopen steeds meer beperkt. Dat is hier in de buurt de afgelopen jaren al gebeurt op twee plaatsen bij de Leijen en bij het Weinterper Skar. En intussen is De Deelen dus aan de beurt. Staatsbosbeheer, skamje jimme!

Interview te velde

Vorige week werd ik via het bureau van Project N381 benaderd door Ingrid Spijkers van ‘Wij van PS‘. Zij is in opdracht van de provincie bezig met een boek over de vernieuwing van de N381 en alles wat daarmee annex is. In het kader daarvan wilde ze graag een gesprek met mij hebben, omdat mijn verhaal en foto’s m.b.t. de veranderingen in het Weinterper Skar wellicht bruikbaar zijn voor dit boek …

161206-1129x

Een afspraak was snel gemaakt. Omdat Ingrid het gesprek graag op locatie wilde voeren, troffen we elkaar vanmorgen om elf uur in werkelijk prachtige winterse omstandigheden op de parkeerplaats aan de oostkant van het Weinterper Skar …

161206-1101x

Meteen al genoeglijk pratend, wandelden we samen naar de nog licht berijpte heide. Onderweg hebben we natuurlijk even halt gehouden bij het nieuwe bankje aan het oostelijke pad, maar de rijp op de liggende delen nodigde helaas niet echt uit om er ook even te gaan zitten. Gelukkig heb ik dat met dit fantastische winterweer ook aanzienlijk minder snel nodig. In de huidige  omstandigheden kan ik zeker twee, op goeie dagen misschien wel drie keer zo ver lopen als in de beklemmende septemberwarmte …

161206-1138x

Nadat we later op de parkeerplaats afscheid hadden genomen, heb ik mijn viskrukje nog even uit de auto gehaald om nog even wat macro-opnamen te maken van de vele fonkelende ijskristallen op de berijpte bladeren …

161206-1139x

Omdat het vandaag voorlopig weer de laatste winterdag is en het twee nachten achtereen lekker heeft gevroren, besloot ik vervolgens nog even naar de Hooidammen te rijden om te kijken of daar al geschaatst werd. En jawel, daar werden alweer heel wat eerste streken gezet door de liefhebbers van natuurijs. Foto’s daarvan zullen hier ongetwijfeld in de loop van de week verschijnen …

161206-1143x

En het tweede bankje: check!

Alle gebanjer over het vaak moeilijk begaanbare terrein in het Weinterper Skar heeft er de afgelopen weken behoorlijk ingehakt, toen ik donderdagmiddag thuis kwam, had ik dan ook echt het gevoel dat ik op mijn laatste benen liep. Maar nadat ik gisteren van een verkwikkende rustdag had genoten, vond ik toch dat ik vanmiddag met het mooie weer het tweede bankje nog maar eens moest gaan checken. Voor de nodige morele ondersteuning kuierde Aafje voor de verandering eens mee, want zij wilde ook wel eens met eigen ogen zien wat de veranderingen in It Skar teweeg hebben gebracht …

161203-1411x

Die morele ondersteuning was zeer welkom, want het eerste deel van het pad vanaf de westelijke parkeerplaats was nog moeilijk begaanbaar vanwege de dikke laag zand die erop is gebracht. Pas ter hoogte van de plek waar tot twee jaar geleden nog een boerderij stond, bereikten we het deel tot waar de kraanmachinist het nieuwe pad had geëgaliseerd …

161203-1409x

Op dat moment hadden we het tweede bankje gelukkig ook bijna bereikt. Kijk eens … daar staat het! Niet vlak ten noorden van het pad, zoals ik had verwacht, maar vlak ten zuiden daarvan  …

161203-1350x

Het is een fijn plekje, hoor, lekker met de neus in zuidwestelijke richting … Kijk haar daar eens lekker zitten …

161203-1359x

En het uitzicht … daar mankeert ook niets aan. In voorjaar en zomer kijk je hier uit over welig bloeiende velden. Hoe vaak ik tot dit tweede bankje zal komen, is maar de vraag, want het is een flink stukje lopen, maar dat zien we in de loop der tijd ook wel. Ik ben in ieder geval tevreden met het behaalde resultaat, en ik verwacht dat de bankjes ook door andere wandelaars als een aanwinst zullen worden ervaren …

161203-1358x

Zo, en nu neem ik even een paar dagen een welverdiende time-out, want er moet nog het nodige gebeuren om van de Sinterklaasviering ook dit jaar weer een succes te maken. Ik wens jullie allen een gezellige Sinterklaas.