Er gaat IETS boven Groningen

Vorig jaar werd er bij Nationaal Park Lauwersmeer een groot metalen bord geplaatst met daarop de naam van het park. Op zich niets mis mee, zou je zeggen, ware het niet dat het bord aan de Friese kant van het Lauwersmeer was geplaatst …

Niet alleen de naam van het park stond op het bord, maar onderaan het bord prijkte ook de verfoeilijke tekst “Er gaat niets boven Groningen“, en dat kan dus niet op Friese bodem. Daarom besloot de oudejaarsploeg “Stiekem mei alles” uit Nijega actie te ondernemen. Begin december werd het bord weggehaald om – enigszins gewijzigd – later te worden herplaatst …

Om duidelijk te maken dat er wel degelijk iets boven Groningen gaat, werden er om te beginnen een paar Friese pompeblêden op het bord aangebracht. Daarnaast verscheen aan weerszijden van de naam van het park in grote letters de tekst “Fryslân boppe”. Dat laat niets aan duidelijkheid te wensen over …

Restte nog één kleinigheidje … Er gaat niets boven Groningen? Jawel! Een klein stukje bijpassende roestend metaal werd over de ‘N’ geplakt. Er gaat wel degelijk iets boven Groningen … Fryslân Boppe! 🙂

In het programma “Noord Vandaag” van RTV Noord vertelde de Groningse historicus en medeblogger Harry Perton alias Groninganus maandag 2 januari het een en ander over de goedmoedige animositeit die al jaren gaande is tussen Groningers en Friezen, en die zo nu en dan weer even de kop opsteekt. Het ruim 5 minuten durende gesprek over de Fries-Groningse strijd is hier vanaf 9:45 min te zien: “Noord Vandaag, 2 januari 2017” …

En dat bord? Dat staat intussen waarschijnlijk alweer keurig aan de Friese kant in het Nationaal Park Lauwersmeer. 🙂

Poolshoogte bij de Headammen

Zodra er wat winter in de lucht zit, neem ik al sinds vele jaren even poolshoogte bij de Headammen aan de zuidkant van Nationaal Park de Alde Feanen …





Omdat deze winter pas sinds de jaarwisseling af en toe een wat winters gezicht toont, was ik er ditmaal pas op 8 januari, toen de wegen weer begaanbaar waren nadat we als gevolg van zware ijzel hier in het noorden van het land drie dagen goeddeels aan huis gebonden waren …





De aanblik van het gebied was op zijn minst verontrustend. Er lag weliswaar een dun laagje ijs op de Aldheadamsleat, maar daar was ik niet echt voor gekomen …





Een stuk verderop in het land was een rupskraan aan het werk …





Toch maar eens kijken wat er op dat bord staat … Aha, men is bezig met het herstel van waterriet in het voormalige polderland …





Dat is op zich natuurlijk een goede zaak, maar het is toch wel jammer dat het hele gebied daarvoor in deze tijd van het jaar is drooggelegd …





Onder normale omstandigheden ligt het er hier ongeveer zo bij in de winter, ondergelopen land zo ver het oog reikt …





Zodra het een paar nachten licht tot matig heeft gevroren, wagen de eerste schaatsers uit Drachten en omgeving zich hier op het ijs, zoals te zien is op de onderstaande foto van 14 januari 2013 …





En als de vorst wat langer aanhoudt, stappen veel liefhebbers hier op de schaats om een tochtje te maken door Nationaal Park de Alde Feanen in, dat is goed te zien op de volgende foto, die ik hier op 28 januari 2006 heb gemaakt …





Voorlopig zitten dergelijke tochtjes er niet in, niet alleen omdat het ondergelopen land in elk geval tijdelijk is drooggelegd, maar ook omdat er naar mijn idee nog geen echt schaatsweer in zicht is, want eind deze week lijken de temperaturen weer op te lopen …

“Romsicht” op oude fundamenten

Laat ik vandaag eens beginnen met een kaartje van een deel van de Jan Durkspolder tussen Oudega en Earnewâld …

De foto’s van het ondergelopen land, die ik hier gisteren liet zien, heb ik gemaakt bij de Hooidamsbrug (1). Dat ondergelopen land is ruwweg de groene driehoek linksboven de 1.

Sjoerd vroeg gisteren waar de naam Hooidammen vandaan komt. Op die vraag heb ik (nog) geen antwoord kunnen vinden, ik laat het daarom bij het vermoeden dat de Hooidammen en diverse hooiwegen in de omgeving vroeger van belang waren voor het vervoer van het hooi van de laag gelegen hooilanden in de regio …

Terug nu naar de uitkijktoren die ik daar maandagmiddag ontwaarde. Vanaf de Hooidamsbrug (1) probeerde ik een inschatting te maken waar de nieuwe uitkijktoren (4) precies staat en hoe ik er het makkelijkst zou kunnen komen. Ik besloot via Oudega om de Jan Durkspolder heen te rijden, daarbij ben ik nog voorbij de oude vogelkijkhut (2) gereden, om de auto uiteindelijk aan het eind van het zandpad te parkeren (3). Daar begon de wandeling naar de uitkijktoren, en ook daar vandaan leek het nog een heel eind …

Rustig doorstappend over het schelpenpaadje langs de Hooidamssloot kreeg ik na verloop van tijd toch een duidelijker beeld van de uitkijktoren …

Nog even over de brug, en dan ben ik ter plekke. Gelukkig staat er een mooie picknicktafel bij de toren, zodat ik mijn benen even wat rust kan gunnen, voordat ik aan de klim naar de tweede etage begin …

Aan de voet van de toren staat verder een mooi informatiebord waar het een en ander valt te lezen over de geschiedenis van deze plek. We staan hier in de Jan Durkspolder, die onderdeel uitmaakt van het Nationaal Park De Alde Feanen. De Jan Durkspolder is genoemd naar veenbaas, schipper en handelaar Jan Durks de Jong. De Jong liet het gebied tussen 1867 en 1873 vervenen. De gewonnen turf werd afgevoerd naar Holland, waar De Jong het goed kon verkopen. In dezelfde periode liet De Jong een aantal boerderijen in het gebied bouwen. Na de vervening werden in de polder kaden aangelegd en tjaskermolentjes gebouwd, zodat de polder bemalen en de ontstane graslanden gemaaid en gehooid konden worden …

In vroeger jaren stonden er tien boerderijen in en om de Jan Durkspolder. Eén van die boerderijen stond op de plaats waar nu de uitkijktoren staat. Deze boerderij werd in 1929 gebouwd door Gerke en Romkje Jellema. Van 1951 tot 1962 werd de boerderij bewoond door de familie Leffert van de Bij. De boerderij kreeg toen de naam “Romsicht” (Ruim zicht), en dat is ook de naam die de uitkijktoren heeft gekregen …

Het gezin Van de Bij woonde hier met acht personen en hield 15 melkkoeien. Bij de boerderij hoorde tien hectare grasland dat ’s zomers werd gemaaid en werd beweid door de melkkoeien. Het in de zomer gewonnen hooi diende in de winter als voer voor de koeien. Om voldoende hooi te kunnen winnen voor de wintermaanden, werden er door de Van der Bij’s ook op andere plekken in de Alde Feanen graslanden gemaaid. Al dat hooi moest met een zogenaamde bok over het water naar de boederij vervoerd worden …

111212-1437x

In 1962 vertrok de familie Van der Bij naar een boederij aan de Manjepetswei, omdat men daar rendabeler kon boeren. “Romsicht” werd gekocht door de heer Helmers, een arts in Drachten, die de boerderij wilde verbouwen tot vakantiewoning. Dat is er echter nooit van gekomen en de boerderij raakte in verval. Uiteindelijk werd “Romsicht” in 1967 afgebroken. Op de restanten van de oude fundamenten heeft natuurbeschermingsorganisatie It Fryske Gea onlangs de uitkijktoren laten bouwen …

Morgen neem ik jullie mee naar boven om te genieten van het weidse uitzicht over de Jan Durkspolder …

 

Hoogveen- en moerasbos

Nadat ik een uurtje op de oever van de Leijen had gezeten, ben ik gistermiddag binnendoor naar Earnewâld gereden. Daar heb ik bij het voormalige bezoekerscentrum van de Friese natuurbeheersorganisatie It Fryske Gea een fotokuiertje gemaakt in het noordoostelijke deel van Nationaal Park “de Alde Feanen”. Het hart van dit gebied wordt gevormd door een hoogveen- en moerasbos …

In het bos liggen nog verschillende deels dichtgegroeide en verlande petgaten …

Aan de rand van het bos wordt het beeld vooral bepaald door riet en pluizende lisdoddes (tuorrebouten in het Fries) …

Er wordt al geruime tijd hard gewerkt aan de herinrichting van het gebied ten noorden en ten oosten van het bos. Om het hoogveenbos zich beter te laten ontwikkelen, zal hier een kern met een vrij constant hoog waterpeil worden gerealiseerd. Rondom deze kern zal een buffer met deels nieuwe petgaten en rietlanden aangelegd worden. Ook hier zal de grondwaterstand worden verhoogd om een betere buffer te vormen naar de lager gelegen gras- en rietlanden, zodat de verdroging van de hoogveenbossen, rietlanden, moerassen en veenmosrietlanden kan worden tegengegaan.

Terwijl ik na enige tijd op een van de vele bankjes zat te rusten, zag ik dat zelfs rupsvoertuigen soms in dit drassige gebied vast komen te zitten. Er moest een collega aan te pas komen om het voertuig weer vlot te trekken …

Vanaf datzelfde bankje had ik een prachtig uitzicht over een deel van het het gebied en op de lucht erboven, die inmiddels steeds grijzer begon te worden. Er viel genoeg te zien. Toen ik met de camera een buizerd volgde, kon ik nog net een foto maken terwijl hij een duikvlucht inzette. Of hij een prooi heeft weten te bemachtigen, kon ik niet zien, want hij streek achter een bosje neer. Voor alle duidelijkheid: de onderstaande foto is een combinatie van twee foto’s, waarop tweemaal dezelfde buizerd is te zien …

Omdat ik hier op een steenworp afstand zat van ooievaarsstation It Eibertshiem, was het echter vooral een komen en gaan van ooievaars, die rondcirkelend op zoek waren naar voedsel. Bij terugkeer van een ooievaar naar het nest klonk er regelmatig een vrolijk geklepper op …




In het kader van de herinrichting van het terrein is er o.a. een uitkijktoren gebouwd. Ik heb hem in de verte wel zien staan, maar ik heb hem gistermiddag niet kunnen bereiken. Binnenkort zal ik dus nog wel een terug moeten naar dit gebied om te zien of ik er dan wel kan komen. Toen ik gistermiddag opstond van het bankje lieten mijn benen subtiel weten dat het maar beter was om via de kortste weg terug te gaan naar de auto. En dus heb ik de rode paaltjes maar gevolgd …