Riet binden met twijg

Vorige week liet ik hier een aantal foto’s zien van de meest moderne manier van rietbinden. Dat ziet er zo uit …

110420-1439x

Gisteren ben ik voor het eerst zonder mijn trouwe gids, tolk en fotomaatje Jetske – tevens deskundig in de rietteelt – naar het rietland in de Kop van Overijssel gereden, “omdat ut oalderwetse ryt binen mit twiig aigenlik ok noch ev’n op’e film most …” Ja, Fries is in moeilijke taal, maar plat Overijssels valt ook niet mee … 😉

110427-1400x

Maar ter zake nu. Eigenlijk zou ik op het bedrijf van rietteler Klaas en zijn compagnon Jan een demonstratie van de ouderwetse manier van riet binden met wilgentwijgen krijgen. Dat kon echter niet doorgaan, omdat de twijgen waren uitgedroogd en bij het binden meteen braken. Om de flexibiliteit van het materiaal te bewaren, moeten de twijgen in het water worden bewaard. Deze twijgen lagen echter al wat te lang droog. Gelukkig kwam Klaas met een nog veel mooier alternatief. Niet zo ver van het bedrijf zit nog een rietbinder die het werk nog volledig op de ouderwetse manier midden in de natuur doet. Samen met ‘neef Bert’, die me werd toegewezen als gids, ben ik naar de aangewezen locatie gereden …

110427-1401x

Nadat ik had gevraagd of ik wat video-opnamen van zijn werk mocht maken, kreeg ik toestemming om enkele shots te maken. “Maar niet te lang,” voegde de rietbinder eraan toe, “want dan word ik zenuwachtig … ”

110427-1403x

Deze man doet zijn werk nog volledig op de grond, zoals het vroeger ook werd gedaan, en hij doet dat – voor zover ik daar kijk op heb – met grote accuratesse. Uit een dik bos riet verwijdert hij eerst de dulen, dat is riet van slechte kwaliteit, zoals b.v. de stengels van de lisdodde. Dit is op de derde foto goed te zien …

110427-1405x

Vervolgens graait de man diep voorover gebogen met zijn handen een bos riet met een omvang van 46 cm bijeen. Op een soort werkbord wordt de onderkant van de rietbos gelijk gemaakt, waarna het riet met buigzame wilgentwijgen bijeen wordt gebonden. Tot slot worden vier bosjes riet met een stuk touw samengebonden. Even kan de rietbinder zijn rug rechten als hij met de bijeen gebonden bosjes naar de al verwerkte stapels loopt …

110427-1404x

De gemiddelde hedendaagse rietbinder werkt met bindtafels, waardoor het meeste werk rechtop staand gedaan kan worden. Daarvan is bij deze man geen sprake, hij doet alles in diep voorover gebogen houding. “Ja, zei de rietbinder, “ik heb wel eens last van mijn rug, hoor … Maar ik heb geen luidruchtig aggregaat nodig zoals de meeste van mijn collega’s …”

110427-1406x

Ja, en daar zit wel wat in … Want deze rietbinder doet zijn werk wel te midden van het ontluikend groen, waar de vogels luid kwinkelieren, terwijl er diverse soorten libellen rond zijn werkplek zweven. Wie van de lezers heeft er ook zo’n geweldige werkplek?

Handwerk in ’t riet

Zoals ik gisteren al schreef, ben ik gistermiddag weer samen met mijn fotomaatje het rietland in geweest om video-opnamen te maken van de werkzaamheden die onderdeel uitmaken van de rietcultuur in de Weerribben. In tegenstelling tot de laatste keer, toen het rietland schuil ging onder mist en rook, hadden we er ditmaal prachtig weer bij. Het zonnetje prikte met gemak door de eerste sluierwolken, maar de straffe oostelijke wind maakte het akelig koud …

110222-1409x

Het was wel goed weer voor de rietsnijder om ons het aloude handwerk van het riet snijden te tonen: snijden met snit, zoals dat in vaktermen wordt genoemd. Klaas vertelde dat hij voor dergelijke demonstraties nog steeds gebruik maakt van het handgemaakte snit (het mes) waarmee Jetske’s vader vroeger in het riet werkte …

110222-1332x

Erg lang hield Klaas dat werk niet vol. Omdat het vrijwel voortdurend in gebogen houding wordt gedaan,  doet dit werk een flinke aanslag op de rug. Het had echter lang genoeg geduurd om wat bruikbare video-opnamen en een paar foto’s te maken …

110222-1340x

Stoer als altijd nam Jetske daarna het snit van Klaas over …

110222-1341x

Als kleine meid was Jetske veel bij haar vader in het rietland te vinden …

110222-1343x

Van hem had ze de kunst van het riet snijden indertijd ook geleerd …

110222-1346x

Ze wilde wel eens zien of ze die kunst nog steeds beheerste …

110222-1347x

Alsof ze nooit anders had gedaan begon ze bosjes riet bijeen te pakken en te snijden …

110222-1348x

Als een volleerd rietsnijder kamde ze de ruigte uit het afgesneden riet …

110222-1349x

Tot slot legde ze het bosje riet trots bij de al eerder afgesneden bosjes …

110222-1350x

Meer foto’s van Klaas, voorzien van deskundig commentaar, zijn te vinden in Jetske’s logje over het riet snijden met snit.