Het binden van ’t riet

Het wordt de hoogste tijd om weer eens aandacht te besteden aan het werk van de rietsnijders. Nadat ik hier in april het een en ander heb laten zien over het maaien van het riet en het transport naar de loods van de rietsnijders, vandaag wat beelden van het binden van het riet, waar de mannen zich sindsdien mee bezig hebben gehouden …

110420-1439x

In voorgaande jaren huurden de mannen daarvoor enige keren het prototype van een semi-automatische bindmachine, zoals die te zien is op de bovenstaande foto. De werking hiervan is o.a. te zien in de korte promo “Werk in het Weerribbenriet“. Omdat die machine niet echt vlekkeloos liep en voortdurend door minimaal twee mensen moest worden bemand, zodat er nauwelijks tijdwinst te halen viel, hebben Klaas en Klaas-Jan er dit jaar voor gekozen om het riet maar weer met de hand te binden. In de onderstaande diashow is te zien hoe dat in zijn werk gaat …

Deze diashow vereist JavaScript.

Na wekenlang hard werken is de loods sinds half juni weer leeg. Toen ik op 1 juni de laatste foto’s en wat video-opnamen maakte, hadden de mannen al vele duizenden bossen riet door handen gehad …

160601-1348x

Het riet is weer keurig gebonden in bossen met een omvang van 46 cm – soms een centimetertje meer – afgeleverd bij de rietdekker. De rietsnijders zijn gedurende de rest van het jaar weer in dienst van hun respectievelijke werkgevers. Op naar het nieuwe rietseizoen, want het jonge riet groeit alweer razendsnel door het riet heen dat in het afgelopen seizoen niet gemaaid kon worden …

160525-1445x

Ik sluit het rietseizoen hier een dezer dagen af met een logje, waarin een videootje en een prachtig boek over de rietsnijders in De Weerribben de hoofdrol spelen.

Riet binden met twijg

Vorige week liet ik hier een aantal foto’s zien van de meest moderne manier van rietbinden. Dat ziet er zo uit …

110420-1439x

Gisteren ben ik voor het eerst zonder mijn trouwe gids, tolk en fotomaatje Jetske – tevens deskundig in de rietteelt – naar het rietland in de Kop van Overijssel gereden, “omdat ut oalderwetse ryt binen mit twiig aigenlik ok noch ev’n op’e film most …” Ja, Fries is in moeilijke taal, maar plat Overijssels valt ook niet mee … 😉

110427-1400x

Maar ter zake nu. Eigenlijk zou ik op het bedrijf van rietteler Klaas en zijn compagnon Jan een demonstratie van de ouderwetse manier van riet binden met wilgentwijgen krijgen. Dat kon echter niet doorgaan, omdat de twijgen waren uitgedroogd en bij het binden meteen braken. Om de flexibiliteit van het materiaal te bewaren, moeten de twijgen in het water worden bewaard. Deze twijgen lagen echter al wat te lang droog. Gelukkig kwam Klaas met een nog veel mooier alternatief. Niet zo ver van het bedrijf zit nog een rietbinder die het werk nog volledig op de ouderwetse manier midden in de natuur doet. Samen met ‘neef Bert’, die me werd toegewezen als gids, ben ik naar de aangewezen locatie gereden …

110427-1401x

Nadat ik had gevraagd of ik wat video-opnamen van zijn werk mocht maken, kreeg ik toestemming om enkele shots te maken. “Maar niet te lang,” voegde de rietbinder eraan toe, “want dan word ik zenuwachtig … ”

110427-1403x

Deze man doet zijn werk nog volledig op de grond, zoals het vroeger ook werd gedaan, en hij doet dat – voor zover ik daar kijk op heb – met grote accuratesse. Uit een dik bos riet verwijdert hij eerst de dulen, dat is riet van slechte kwaliteit, zoals b.v. de stengels van de lisdodde. Dit is op de derde foto goed te zien …

110427-1405x

Vervolgens graait de man diep voorover gebogen met zijn handen een bos riet met een omvang van 46 cm bijeen. Op een soort werkbord wordt de onderkant van de rietbos gelijk gemaakt, waarna het riet met buigzame wilgentwijgen bijeen wordt gebonden. Tot slot worden vier bosjes riet met een stuk touw samengebonden. Even kan de rietbinder zijn rug rechten als hij met de bijeen gebonden bosjes naar de al verwerkte stapels loopt …

110427-1404x

De gemiddelde hedendaagse rietbinder werkt met bindtafels, waardoor het meeste werk rechtop staand gedaan kan worden. Daarvan is bij deze man geen sprake, hij doet alles in diep voorover gebogen houding. “Ja, zei de rietbinder, “ik heb wel eens last van mijn rug, hoor … Maar ik heb geen luidruchtig aggregaat nodig zoals de meeste van mijn collega’s …”

110427-1406x

Ja, en daar zit wel wat in … Want deze rietbinder doet zijn werk wel te midden van het ontluikend groen, waar de vogels luid kwinkelieren, terwijl er diverse soorten libellen rond zijn werkplek zweven. Wie van de lezers heeft er ook zo’n geweldige werkplek?

Het moderne rietbinden

Toen ik twee jaar geleden samen met Jetske een fotokuier maakte in Dwarsgracht, kwamen we langs een Jetske bekende rietbinder. Deze man deed zijn werk nog op ambachtelijke wijze …

090731-1224x

Op gevoel pakte hij steevast de juiste hoeveelheid riet, die hij vervolgens handmatig bijeen bond tot een bosje dat precies de juiste afmetingen had …

090731-1225x

Dat de mechanisatie ook in de rietteelt voortschrijdt, heb ik in de afgelopen jaren al op diverse momenten gezien. Ook het rietbinden ontkomt daar niet aan …

110420-1440x

Rietteler Klaas – een zwager van Jetske – heeft deze week een in Fryslân ontwikkelde rietbindmachine in gebruik …

110420-1442x

Het riet wordt aan de linkerzijde op het apparaat gelegd. Daarna wordt het riet door de machine trillend en schuddend naar de andere kant gebracht …

110420-1451x

Daar wordt het riet volautomatisch samengebonden tot bosjes van de juiste afmetingen …

110420-1455x

Ieder bosje riet wordt vervolgens keurig opgevangen …

110420-1452x

De bosjes riet worden verzameld in een grote bak …

110420-1448x

Honderd rietbosjes worden tot slot samengebonden tot één grote baal …

En dan is het riet klaar om te worden vervoerd naar de rietdekker …

110420-1458x

Deze volautomatische rietbindmachine is nog een prototype, waar nog een paar kleine schoonheidsfoutjes en kinderziektes in zitten, maar dankzij deze innovatie is de rietteler dit jaar een paar weken eerder klaar met zijn werk.