De Tigerstelling

De Duitse radarstelling Tiger bij West-Terschelling is een van de weinige stellingen in Nederland die nog bijna compleet aanwezig zijn. Het totale complex van ruim 7 hectare bestond uit meer dan 100 bunkers, waarin tijdens de Tweede Wereldoorlog ruim 200 Duitse soldaten woonden en werkten. Van de Tigerstelling zijn op dit moment nog 85 bunkers over, vier daarvan hebben een museale functie gekregen. In deze bunkers kun je nu zien hoe ze tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gebruikt….

In de 70-er jaren zijn de bunkers van de radarstelling Tiger door Staatsbosbeheer om veiligheidsredenen volgestort en bedekt met zand. Sinds mei 2012 zijn vrijwilligers van de Stichting Bunkerbehoud Terschelling bezig met het uitgraven van de bunkers. Eerst met scheppen en emmers om het zand uit de bunkers te krijgen. In het najaar van 2014 werd groot materieel aangerukt om bomen, struiken en grond van en om de bunkers te verplaatsen …

De Duitse kantine is inmiddels geheel gerenoveerd en omgevormd tot het bezoekerscentrum. De grote ‘Bertha’ bunker en de Sleutelbunker zijn vrij gegraven, daarbij is zo’n 4000 kubieke meter zand en plaggen verwijderd. Loopgraven zijn hersteld, zodat er een looproute door de stelling is ontstaan met tekstborden bij de verschillende bunkers over hun vroegere functie. Er werken gemiddeld zo’n 25 vrijwilligers aan het project als ‘bunkerexpert’, rondleider of in het bezoekerscentrum.

Er is de afgelopen jaren heel wat werk verzet om bunkers toegankelijk te maken en in te richten, maar er ligt op het uitgestrekte terrein ook nog veel verborgen onder het zand. Veel meer dan ik heb kunnen bekijken. Omdat we ook nog naar het Wad wilden, ben ik er na enige maar bij gaan zitten om mijn benen wat te sparen. Terwijl Aafje er gezellig bij kwam zitten, zette Jetske haar tocht over het heuvelachtig terrein nog even voort. Daarbij kwam ze onderwerpen tegen die ik heb gemist, maar die op haar website te zien zijn onder de titel “Bunkerbehoud op Terschelling“.

Veel meer informatie over de Tigerstelling en de Stichting Bunkerbehoud Terschelling: Bunker Museum Terschelling.
Omdat de combinatie van de tere klaprozen met het contrasterende harde beton en ijzer van de bunkers gisteren nogal in de smaak viel, begin en eindig ik de fotoserie van vandaag daar nogmaals mee.

Bunkers op Terschelling

Na twee zonnige stranddagen was een wisselend wolkendek op de zaterdag van harte welkom. Bij de koffie spraken we af om die dag eens een kijkje bij het Wad te nemen. Onderweg daar naar toe verrasten Aafje en Jetske me echter eerst met een andere bezienswaardigheid. Op één van hun wandelingen tijdens mijn dagelijkse rustmoment aan het eind van de middag hadden ze vlak bij ons huisje een groot bunkercomplex uit de Tweede Wereldoorlog aangetroffen.

Samen met de andere Waddeneilanden maakte Terschelling in de Tweede Wereldoorlog onderdeel uit van de Atlantikwall, de verdedigingslinie die de Duitsers langs een groot deel van de Europese kusten aanlegden. Op Terschelling werden in totaal bijna 500 bunkers gebouwd. Van Oosterend tot West-Terschelling stond het eiland letterlijk vol met bunkers. Een groot aantal van die bunkers was zichtbaar terwijl anderen onder het zand verborgen waren …

Terschelling was voor de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog strategisch belangrijk. Onderweg naar Duitsland kwamen veel Engelse vliegtuigen over. Het eiland lag bovendien langs een belangrijke scheepvaartroute. Redenen genoeg om op het eiland twee zware geschutsbatterijen en diverse radarinstallaties te plaatsen. Ook verschenen verschillende stellingen met tientallen bunkers als onderdeel van de Atlantikwall …

Stichting Bunkerbehoud Terschelling stelt zich ten doel om erfgoed uit de Tweede Wereldoorlog, dat op het Waddeneiland Terschelling is achtergebleven, te behouden en publiek toegankelijk te maken. Door herstel en openstelling van een aantal gebouwen en bunkers uit deze periode laat de stichting inwoners en bezoekers van het eiland kennismaken met de rijke oorlogshistorie.

Vandaag deel 1 van een fotoserie die ik heb gemaakt bij de Tigerstelling, een 7 hectare groot complex bestaand uit 85 nog resterende bunkers bij West-Terschelling.

Skywatch Friday 308

Het is warm in Nederland, heel warm … en het schijnt nog veel warmer te worden …

It’s warm in the Netherlands, very warm … and it seems to get even hotter …





Gisteren heb ik rond het middaguur een tijdje lekker aan de waterkant gezeten bij het Tjeukemeer …

Yesterday around noon I have been sitting at the waterfront of lake Tjeukemeer for a while …





Met de tropische temperaturen die vandaag en morgen worden verwacht, blijf ik lekker in de relatief koele woonkamer met de Tour op tv en de ventilator daarnaast …

With the tropical temperatures that are expected for today and tomorrow, I’ll stay comfortable in the relative cool room with the Tour on TV and the fan nearby …




Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo ...

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!


Vrijwilligers in het zonnetje

De vakantietijd is nu ook hier voorbij. Aafje is vanmorgen weer met frisse tegenzin op de fiets gestapt om haar werk weer eens op te zoeken. Ook voor mij als bloggende MS-er is het tijd om het normale levensritme weer op te pakken. Hoewel ik de afgelopen weken wel rustig ben blijven bloggen, merk ik, dat ik de laatste tijd te weinig beweging heb gehad. Het is tijd om mijn dagelijkse fotokuiertjes weer op te pakken. En dat is vandaag meteen goed gelukt.

Tot het reguliere levensritme behoren ook de kuiers met mijn fotomaatje Jetske. Zij troonde me vandaag in twee etappes mee De Wieden in. Ik begin nu eens een keer met het mooiste en meest vermoeiende tweede deel: een kuier bij het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten bij St. Jansklooster. Een paar jaar geleden hebben Jetske en ik hier het Vlonderpad eens gelopen. Vandaag stond het Laarzenpad op het programma. Om dat Laarzenpad te bereiken, moesten we met een wankel trekpontje een vaart oversteken. Een schilderes had dit plekje uitgezocht om het landschap in aquarel vast te leggen …

Eenmaal aan de overkant liepen we een tijdlang door niets dan ruisend riet. Na enige tijd werd het geruis overstemd door een of ander machinaal geluid, en nog weer even later de bron ervan zichtbaar …

Bij de volgende vaart die het Laarzenpad kruist, was een aantal vrijwilligers van Natuurmonumenten aan het werk. We zijn even blijven staan om het werk in ogenschouw te nemen en wat foto’s te maken …

De mannen waren bezig met het vervangen van de walbeschoeiïng op de plaatsen waar het trekpontje aan wal kwam. Het was alleszins duidelijk dat het een pittige klus was. Vooral het lostrekken van de oude palen was zwaar werk …

Maar met vereende krachten lukte het toch om de oude palen aan de linkerkant op de wal te krijgen. Aan de rechterkant werd intussen het nieuwe houtwerk voor de walkant aan die zijde uitgeladen …

Nadat één van de mannen ons behulpzaam was geweest om het pontje hier naar toe te trekken, en vervolgens ook nog een helpende hand toestak bij het opstappen, vervolgden we onze weg aan de overkant van de vaart. Nou ja … ‘weg’ is hier een groot woord. Het trilveen deinde op verschillende plaatsen heerlijk onder onze voeten op en neer. Dat maakte het lopen er niet echt makkelijker op, integendeel, het begon al snel extra kracht van mijn benen te vergen. Gelukkig stond er na verloop een bankje naast het pad.

Daar hebben we een tijdje gezellig zitten keuvelen over ditjes en datjes. Over het riet heen turend trachtten we een inschatting te maken hoe het pad verder zou lopen, en hoe lang het ongeveer zou zijn. Na rijp beraad besloten we op safe te spelen, want mijn onderdanen maanden me tot voorzichtigheid. En dus stonden we een uurtje later weer bij het pontje waar de vrijwilligers nog steeds hard aan het werk waren …

We hadden best rond kunnen lopen, zei één van de mannen toen we de overkant weer droog hadden weten te bereiken. Ik vertelde dat ik het genoeg vond bij het bankje. Volgens één van de mannen waren we bij het bankje op de helft van de rondgang, maar dat vertrouwde ik eerlijk gezegd niet helemaal …

Het werk dat door deze mensen overal in het land op vrijwillige basis in de natuur wordt verricht kan wat mij betreft niet genoeg worden gewaardeerd. Zonder deze harde werkers zouden veel natuurgebieden niet of op zijn minst veel minder toegankelijk zijn. Hulde daarom voor deze vrijwilligers …

Bijna terug bij de auto hebben we het informatiebord bij de ingang van het bezoekerscentrum maar eens even bekeken … Toen zagen we dus dat het Laarzenpad 3 km lang is. Dat red ik zelfs niet als ik in topvorm ben. Misschien moet ik er toch maar ’n gewoonte van maken om eerst zo’n informatiebord eens te bekijken … 😉

Enfin, ik weet in elk geval weer dat mijn onderdanen het nog doen, en dat het best eens zou kunnen, dat ze morgen recht hebben op een eerste snipperdag na de vakantie. Het was de vermoeidheid weer dubbel en dwars waard, want het was een prachtige kuier …

Tot slot nog even een opmerking t.b.v. de betreffende vrijwilligers: mochten jullie belangstelling hebben voor één of meerdere foto’s in groter formaat, stuur dan maar even een mailtje, dan komt het helemaal voor elkaar.