Herdenkingsdag voor de Holocaust

Voorbereiding en publicatie van de herdenking van de Holocaust en het daar schijnbaar al dagenlang bij horende grijze weer hebben me in een wat sombere stemming gebracht. Daarom neem ik jullie vandaag in het kader van de Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust nog even mee naar het Van Haersmapark in Drachten …

Aan de rand van de waterpartij vooraan in het park staan de Drachtster oorlogsmonumenten gegroepeerd. Op de foto hieronder staan van links naar rechts het Joods monument, het zigeunermonument en scheef daarachter het oorspronkelijke monument ter nagedachtenis aan Drachtster 16 medeburgers die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen …

Behalve de Joden werden ook de zigeuners op systematische door de nazi’s vervolgd en vermoord. Het Drachtster zigeunermonument is een schepping van beeldhouwster Roelie Woudwijk. Het stelt een woonwagen voor waar een breuk in zit. Dit symboliseert de breuk die geslagen is in het leven van de zigeuners. De ronde sokkel waarop het beeld rust verbeeldt de wereldbol, die symbool staat voor reizende volkeren over de wereld.

Het zigeunermonument is op 18 januari 2007 onthuld, ter nagedachtenis aan de zeven leden van de Romafamilie Mirosch, die in 1944 werden gedeporteerd en in concentratiekamp Auschwitz werden vermoord. Het zigeunermonument staat tevens symbool voor alle Sinti en Roma die in de Tweede Wereldoorlog door de bezetter zijn gedeporteerd en vermoord …

Naast het zigeunermonument staat het Joods monument. De granieten sculptuur is ontworpen door de Drachtster journalist Hotze Rusticus – Aafjes’ vader – en bestaat uit 15 afgekapte zuilen van verschillende lengtes. Op elke zuil staat de naam van een Joods oorlogsslachtoffer met daarboven een goudkleurige davidster …

De afgekapte zuilen symboliseren de afgebroken levens van de 15 Joodse inwoners van Drachten die in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Met de verschillende lengtes heeft de ontwerper de leeftijden van de slachtoffers aangegeven …

Twee minuten stilte

Gisteren heb ik samen met mijn fotomaatje een rondrit door de Kop van Overijssel gemaakt. Omdat ik met het oog op de Nationale Dodenherdenking van vandaag graag even wat foto’s wilde maken bij een oorlogsmonument, maakten we een eerste tussenstop bij villa en park Rams Woerthe in Steenwijk. De villa is tegenwoordig het bestuurscentrum van de gemeente Steenwijkerland met werkkamers voor burgemeester en wethouders. Daarnaast wordt Villa Rams Woerthe gebruikt als trouwlocatie …

160503-1204x

Bij de ingang van het park staat het ‘Joods monument‘ van Steenwijk. Het monument is een ontwerp van kunstenaar Jan van Rossum, dat bestaat uit twee circa 1 meter 75 hoge zuilen van Belgische hardsteen die oprijzen uit een Davidsster die in het plantsoen is aangegeven met gele klinkers. Op de zes zijkanten van de zuilen zijn bronzen plaquettes bevestigd met daarop de voor- en achternamen van de 51 joodse oorlogsslachtoffers uit Steenwijk, evenals de leeftijd op het moment van overlijden …

160503-1157x

In het park werd alles in gereedheid gebracht voor de herdenkingsplechtigheid van vandaag. Medewerkers van de gemeentelijke plantsoenendienst waren bezig om volgens een keurig uitgewerkt plantschema bloeiende plantjes in een perkje te zetten …

160503-1218x

Medewerkers van de gemeentelijke reinigingsdienst waren intussen begonnen met het schoonmaken van het bevrijdingsmonument, een creatie van de Steenwijker beeldhouwer Hildo Krop, dat tegenover het bovenstaande plantsoen in het park staat …

160503-1215x

Ergens was er blijkbaar iets misgelopen in de gemeentelijke planning, want het was natuurlijk handiger geweest om eerst het monument te reinigen met de hogedrukspuit en dan pas de nieuwe plantjes in het perkje te zetten. Nu moest er voorzichtig te werk worden gegaan om te voorkomen dat er niets van de nieuwe aanplant over zou blijven …

160503-1217x

Uiteindelijk zal het allemaal vast wel goed gekomen zijn, zodat ook in Steenwijk de herdenkingsplechtigheid vanavond gewoon door kan gaan. Ter herinnering aan de gevallenen, ter nagedachtenis aan de bevrijding …

160503-1146x

Omdat vrijheid ook in 2016 nog altijd niet vanzelfsprekend is, staan we ook vanavond weer twee minuten stil ter nagedachtenis aan allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen in oorlogssituaties en bij vredesoperaties …

160503-1201x

Fallen foar Frijdom en Rjocht

Tijdens de Nationale Herdenking herdenken wij de Nederlandse oorlogsslachtoffers. Allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, en daarna in oorlogssituaties en bij vredesoperaties …

150423-1307xx

Het oorlogsmonument in het Van Haersmapark in Drachten (gemeente Smallingerland) bestaat tegenwoordig uit een driedelige beeldengroep (foto boven). In 1955 werden er een wit kruis en een gemetselde muur in het park geplaatst ter nagedachtenis aan 16 medeburgers die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen …

150423-1316xx

Op de muur is een stenen gedenkplaat aangebracht met de tekst:

‘FALLEN FOAR FRIJDOM EN RJOCHT ACHTSJENDE DE MIENSKIPLIKE SAEK HEGER AS IT LIBBEN FAN HARSELS’

voor niet-Friestaligen:

‘GEVALLEN VOOR VRIJHEID EN RECHT DE GEMEENSCHAPPELIJKE ZAAK HOGER ACHTEND DAN HET EIGEN LEVEN’

Hieronder zijn de namen van 16 oorlogsslachtoffers uit de gemeente Smallingerland aangebracht …

150423-1317xx

In april 2001 werd er bij het hierboven beschreven monument een Joods monument geplaatst. Dit is een sculptuur, bestaande uit veertien zuilen van verschillende lengtes die van boven zijn afgekapt. Op elke zuil staat de naam van een joodse slachtoffer. Tevens is een gele davidster op de zuilen aangebracht. De afgekapte zuilen geven aan dat de levens van de slachtoffers ruw zijn afgebroken. Bovendien zijn de zuilen tegen elkaar geplaatst om te symboliseren dat de joden in de concentratiekampen steun bij elkaar zochten …

150423-1313xx

In januari 2007 werd er een Zigeunermonument aan de beeldengroep toegevoegd. Dit Zigeunermonument is een sculptuur van Belgisch hardsteen. Het verbeeldt een woonwagen, met in het midden een breuk. In deze breuk zijn de namen van de slachtoffers aangebracht. De sculptuur is geplaatst op een ronde, stenen sokkel …

150423-1312xx

Na een stille tocht, die vanuit het centrum van Drachten naar het Van Haersmapark voert, worden hier vanavond om 19:30 kransen gelegd, waarna er om 20:00 uur twee minuten stilte in acht wordt genomen.

Opdat wij nooit vergeten!