De sluiswachterswoning

De sluiswachterswoning, indertijd ook wel verlaatmeesterswoning genoemd, is in 1893 gebouwd in opdracht en naar standaardontwerp van de Provinciale Waterstaatsdienst. De woning staat georiënteerd op de sluis: de uitbouw van de voorgevel staat direct aan het vroegere jaagpad (tegenwoordig verbreed en bestraat) dat de woning scheidt van de sluiskolk in de Drachtstervaart. Aan de achterzijde ligt een ruime tuin. Dit is het aanzien van de sluiswachterswoning vanaf de klapburg …

De sluiswachterswoning is van cultuurhistorisch belang, omdat het een essentieel onderdeel is van het enige waterstaatkundig complex in de Drachtster Compagnonsvaart dat bewaard is gebleven. De woning is een voorbeeld van de gestandaardiseerde dienstwoning van de Provinciale Waterstaat. De sluiswachterswoning is geklasseerd als Rijksmonument

Tegenwoordig heeft kunstenares Margreet Boonstra haar domicilie in de sluiswachterswoning. Margreet behoort tot de ‘Noordelijke Realisten’, ze werkt voornamelijk buiten ‘en plein air’. “Dit alles ter plekke, alla prima. Direct werk in olieverf op doek”, schrijft Margreet op haar website

We vervolgen onze kuier door Buitenstvallaat en naderen het laatste huis: de woning van scheepsbouwer O.H. van der Werff. Daar duiken we echt de geschiedenis in …

– wordt vervolgd

De klapbrug bij de sluis

Behalve de sluiswachterswoning en de boerderij is ook de klapbrug of ophaalbrug een beeldbepalend element voor Buitenstvallaat …

Hoewel hij onlosmakelijk deel uitmaakt van het aanzien van Buitenstvallaat, heeft de smalle ijzeren ophaalbrug uit ca 1935 over de sluiskolk geen monumentenstatus …

Zicht op het westelijk deel van de sluiskolk vanaf de klapbrug, met aan het eind de Nije Drait, de toegang tot de rest van de Friese wateren …

– wordt vervolgd

Buitenstvallaat – Sluis I

Buitenstvallaat of Buitenstverlaat (Fries: Bûtenstfallaat) was van origine een buurtschap ten westen van Drachten. Vallaat of verlaat is een ander woord voor sluis. Buitenstvallaat is dus de buitenste sluis. Eeuwenlang was het een afgelegen gehucht. Sinds de snelle uitbreiding van Drachten vanaf het eind van de vorige eeuw is de buurtschap echter omgeven door een industrieterrein, de jachthaven en een woonwijk …

In totaal werden er in de Drachtster Compagnonsvaart over een afstand van ca. 6 km drie sluizen aangelegd: Buitenstvallaat (Sluis I), Buurstervallaat (Sluis II) en Ureterpvallaat (Sluis III). Deze eerste sluis van het Buitenstvallaat werd in 1642 gebouwd …

De sluis werd opnieuw opgebouwd in 1893. Om te komen tot de voltooiing van het net van provinciale waterwegen heeft de provincie de waterloop overgenomen. De herbouw van de sluis en bijbehorende sluiswachterswoning werd uitgevoerd in opdracht van de Provinciale Waterstaat Friesland. De walmuur ‘beneden’ de sluis werd in 1899 verlengd met een houten walsbeschoeiing …

De vloer van de sluis bestaat uit gewapend beton. De sluiswanden zijn opgemetseld uit klinkers en voorzien van pantserbetonnen afdekkingen met ijzeren hoekprofielen en pantserbetonnen hoekverstevigingen van de sluishoofden. ‘Sluis I’ in Buitenstverlaat is een rijksmonument

– wordt vervolgd