Toen ik een paar weken geleden een rit door en rond het Fochteloërveen maakte met Aafje, kwamen we langs twee voormalige kampen uit de tijd van de Tweede Wereldoorlog en daarna: kamp Ybenheer en kamp Oranje aan de Veenweg bij Fochteloo (kaartje OpenStreetMap) …

Bij beide kampen maakten we een tussenstop om er een kort kuiertje te maken. Terwijl Aafje zich op de tekst van de informatiepanelen richtte, maakte ik hier en daar een foto …

Beide kampen zijn aangelegd als werkkampen voor de Duitse Arbeidsdienst. Na de oorlog werd kamp Oranje gebruikt voor het opsluiten van NSB’ers, vanaf die tijd heet het ‘Oranje’. Daarna is het kamp onder andere bewoond door vrijwilligers die in Nederlands-Indië wilden vechten, repatrianten uit Nederlands-Indië en Zuid-Molukkers …

Vanaf het voorjaar 1942 tot oktober van dat jaar was Ybenheer een werkkamp voor Joodse mannen. Begin oktober ’42 werden de mannen lopend opgejaagd naar kamp Westerbork. Daarna gingen ze linea recta door naar de vernietigingskampen …

In 1951 kwamen 4000 Zuid-Molukse militairen overhaast met hun gezinnen op dienstbevel tijdelijk naar Nederland. De mannen werden ontslagen en kwamen met hun gezinnen terecht in afgelegen barakkenkampen, waaronder Ybenheer en Oranje. Onder de tweehonderd Molukkers die in 1951 deze kampen gingen bewonen, waren leerplichtige kinderen die niet genoeg Nederlands kenden om naar een Nederlandse school te kunnen. Daarom kwamen er een school en later ook een kleuterschool …

Veel meer dan her en der wat betonnen resten is er niet meer te zien van de beide kampen. Maar met de informatie rondom, een aantal fijne bankjes en rondom zingende vogels in bomen en struiken langs de verharde paden vonden we het best de moeite waard …

– Informatie over de beide kampen is hier te vinden: Wandelroute voormalige kampen Oranje en Ybenheer, bij Fochteloo