De kampen ‘Oranje’ en ‘Ybenheer’

Toen ik een paar weken geleden een rit door en rond het Fochteloërveen maakte met Aafje, kwamen we langs twee voormalige kampen uit de tijd van de Tweede Wereldoorlog en daarna: kamp Ybenheer en kamp Oranje aan de Veenweg bij Fochteloo (kaartje OpenStreetMap)

Bij beide kampen maakten we een tussenstop om er een kort kuiertje te maken. Terwijl Aafje zich op de tekst van de informatiepanelen richtte, maakte ik hier en daar een foto …

Beide kampen zijn aangelegd als werkkampen voor de Duitse Arbeidsdienst. Na de oorlog werd kamp Oranje gebruikt voor het opsluiten van NSB’ers, vanaf die tijd heet het ‘Oranje’. Daarna is het kamp onder andere bewoond door vrijwilligers die in Nederlands-Indië wilden vechten, repatrianten uit Nederlands-Indië en Zuid-Molukkers …

Vanaf het voorjaar 1942 tot oktober van dat jaar was Ybenheer een werkkamp voor Joodse mannen. Begin oktober ’42 werden de mannen lopend opgejaagd naar kamp Westerbork. Daarna gingen ze linea recta door naar de vernietigingskampen …

In 1951 kwamen 4000 Zuid-Molukse militairen overhaast met hun gezinnen op dienstbevel tijdelijk naar Nederland. De mannen werden ontslagen en kwamen met hun gezinnen terecht in afgelegen barakkenkampen, waaronder Ybenheer en Oranje. Onder de tweehonderd Molukkers die in 1951 deze kampen gingen bewonen, waren leerplichtige kinderen die niet genoeg Nederlands kenden om naar een Nederlandse school te kunnen. Daarom kwamen er een school en later ook een kleuterschool …

Veel meer dan her en der wat betonnen resten is er niet meer te zien van de beide kampen. Maar met de informatie rondom, een aantal fijne bankjes en rondom zingende vogels in bomen en struiken langs de verharde paden vonden we het best de moeite waard …

– Informatie over de beide kampen is hier te vinden: Wandelroute voormalige kampen Oranje en Ybenheer, bij Fochteloo

35 gedachten over “De kampen ‘Oranje’ en ‘Ybenheer’

  1. Pingback: Fochteloërveen | Schrijven met Licht

  2. Interessant om te lezen hoe daar gebeurd is geweest in oorlog. Deze natuur is wel mooie wandeling te maken. Dan kom je iets tegen. Goede plek overeind houden. Mooie foto’s. Fijne dag.

    Geliked door 1 persoon

  3. Zeker voor de Molukse gemeenschap is het belangrijk dat zulke plaatsen blijven. Het idee dat ik voormalige wo2 kampen baby’s werden geboren blijft me bezig houden. Ook toen al een vluchtelingen probleem met mensen die hier niet gelukkig werden.

    Geliked door 1 persoon

  4. Interessant en informatief Jan. Eigenlijk was er met de komst van de Molukkers ook al een vluchtelingenprobleem. Dus goed te begrijpen dat in eerste instantie opvang in de niet meer in gebruik zijnde kampen uit WO2 een noodoplossing boden. De Molukkers hadden natuurlijk de hoop terug te kunnen naar het vaderland…

    Geliked door 1 persoon

    • Op sommige plaatsen lijken heden en verleden elkaar te raken. Ik had in kamp Oranje ook die associatie met de huidige vluchtelingenproblematiek. De vluchtelingen uit Oekraïne kwamen hier ook met het idee om terug te keren naar het vaderland. Ik heb het idee dat er intussen steeds meer Oekraïners zijn die hier hun draai hebben gevonden en die hier werken. Ik ben benieuwd hoe zich dat gaat ontwikkelen.

      Geliked door 1 persoon

  5. Molukse kinderen die het Nederlands wel voldoende machtig waren liepen, best ver, naar school in Oosterwolde. Oudere Molukkers kunnen daar nog van getuigen. En voor de geïnteresseerden: in het Openluchtmuseum in Arnhem is een barak te zien zoals die waarin de Molukkers aanvankelijk werden gehuisvest. Mooie foto’s Jan, van een boeiend stukje geschiedenis.

    Geliked door 1 persoon

    • Mooie aanvulling Peter, waarvoor voor dank! Dit soort kleine kampen heeft, behalve voor de mensen die er hebben gezeten en hun nabestaanden, vaak vooral een lokale of regionale betekenis. Er zijn veel kampen geweest waar ik gene weet van heb.

      Geliked door 1 persoon

  6. Al wandelend door Nederland kwamen we dit soort plekken wel meer tegen. We hebben daar altijd even stil gestaan en nagedacht over wat er allemaal gebeurd is op deze plekken. Altijd indrukwekkend maar vooral droevig.

    Geliked door 1 persoon

  7. Ha Afanja, een mooie vredige plek nu.

    Maar ik denk, dat er veel verdriet rondwaart ook…

    Het is ooit anders geweest…

    Dagdag, groet van Marlou

    Geliked door 1 persoon

Reacties zijn gesloten.