Over lichtende nachtwolken

Op mijn opmerking in het logje van gisteren dat alleen de lichtende nachtwolken nog ontbraken, schreef Leo:
“Ik begrijp je als weerman …, maar deze vind ik wel fijner dan die donkere wolken … ofschoon die s’ avonds wel mooi rood kunnen kleuren.” Hier is sprake van een misverstand, en dat wil ik hier graag even uit de doeken doen.

Leo bedoelde waarschijnlijk gewone wolken, zoals we die bij zonsondergang vaak zien. Soms kleuren ze roze of rood zoals op de linker foto hieronder. Andere keren schuiven wolken als donkere vlekken voor de ondergaande zon, waar de mooiste kleuren ineens achter verdwijnen, zoals op de middelste foto. En vaak leveren zon en wolken bij zonsondergang een mooi samenspel van lucht en kleuren, zoals op de derde foto. Maar dit zijn geen lichtende nachtwolken

Lichtende nachtwolken zijn een vreemd soort ragfijne wolken, die in juni en juli ongeveer een uur na zonsondergang en een uur vóór zonsopkomst het licht van de zon weerkaatsen en daardoor als een lichtende wolkensluier aan de horizon te zien zijn. Dat speelt zich af op een hoogte van ongeveer 85 km, dus ver boven onze gewone wolken, waarvan de toppen nooit hoger komen dan 20 km. Ze ontstaan bij zeer lage temperaturen, tussen 90 en 145 graden Celsius onder nul, doordat waterdamp als een ijslaagje neerslaat op uiterst kleine deeltjes, bijvoorbeeld stof van meteorieten. Het ijs dat de deeltjes omhult reflecteert het zonlicht, waardoor het lijkt alsof de wolken oplichten …

In Nederland zijn lichtende nachtwolken zeldzaam, maar ze zijn vaker te zien dan poollicht. De grootste kans om ze te zien is het grootst tussen ongeveer 15 juni en 15 juli, als het hoog in de atmosfeer het koudst is (in tegenstelling tot aan de grond, waar de temperaturen dan juist het hoogst zijn) en de hoeveelheid waterdamp maximaal.
Dankzij internet wist ik al van het bestaan van lichtende nachtwolken, maar ik kreeg ze voor het eerst te zien op 20 juni 2005. Zie de drie foto’s hierboven.

Vooral de kleur van de wolken is opvallend. Waar andere wolken ’s nachts vooral donker en grijs zijn, hebben lichtende nachtwolken een zilverwitte, blauwachtige kleur. Ik was meteen verslingerd … wat een prachtig verschijnsel was dit met die zilverblauwe draden, die als zachte vitrage aan het hemelgewelf leek te wapperen. Het duurde drie jaar voordat ik opnieuw de kans kreeg om de lichtende nachtwolken te fotograferen. De serie hierboven heb ik in juli 2008 gemaakt bij het strandje bij Smalle Ee.

2009 was tot nu toe wat mij betreft het absolute topjaar, toen heb ik gedurende 6 0f 7 nachten lichtende nachtwolken of NLC’s (Noctilucent Clouds) kunnen fotograferen. Dat leverde o.a. de drie foto’s hierboven op, die ik gemaakt heb bij It Eilân bij Goëngahuizen.

Sindsdien is het rustig op het NLC-front. Het ontstaan van lichtende nachtwolken is o.a. afhankelijk van de zonneactiviteit. Hoe hoger deze is hoe minder lichtende nachtwolken er zijn. Maar dat kan ik dan weer niet zo goed rijmen met het feit dat we momenteel tegen zonneminimum aan zitten. Ook de klimaatverandering heeft mogelijk invloed op lichtende nachtwolken. Feit is dat ze ongeveer net zo moeilijk te voorspellen zijn als poollicht. Een ander feit is dat ik voor het laatst lichtende nachtwolken heb gezien op 14 juli 2009. Ik sluit af met een foto die ik op die avond bij ons in de straat heb gemaakt van prachtige ‘wokkelstructuren’ die heel kenmerkend zijn voor lichtende nachtwolken…

Hopelijk begrijpen jullie nu waarom ik me tijdens onze vakantie in huize ruim zicht had verheugd op lichtende nachtwolken. 🙂

Over de brug naar It Eilân

Als ik me niet vergis, dateert het laatste logje over It Eilân bij Goëngahuizen van februari 2015. De tijdelijke ‘winterbrug’ vormde op dat moment zoals elk jaar in de wintermaanden de verbinding met It Eilân voor fietsers en voetgangers. Sindsdien ben ik er in 2016 ook nog eens geweest, maar de foto’s die ik bij die gelegenheid heb gemaakt, hebben om de een of andere reden het weblog nooit gehaald …

Dit jaar was ik er half maart weer. Omdat ik zelf lange tijd niet kon rijden, hetzij vanwege de hevige buikpijn of omdat ik vanwege de zware pijnstillers die ik slikte ‘nogal wazig’ was – vaak zelfs beide – nam Jetske me die dag weer op sleeptouw …

Voor Jetske was het de eerste kennismaking met de beweegbare brug, die er sinds het voorgaande logje ten lange leste dan toch is gekomen. Eindelijk is It Eilân nu gedurende het hele jaar op een normale manier te bereiken. Tijdens het watersportseizoen staat de brug normaal gesproken altijd open ten behoeve van de recreatievaart. Voetgangers of fietsers die naar de overkant willen, moet de brug daartoe eerst sluiten. Zodra ze aan de overkant zijn, moeten ze de brug weer open zetten …

Omdat het vaarseizoen nog niet geopend was, hadden we op dat moment geen werk van de brug die zich als een lange loper voor ons uit strekte. Terwijl Jetske de gebruiksaanwijzing nog stond te lezen, was ik alvast naar de overkant gelopen. Op de onderstaande foto kun je mooi een deel van het mechaniek zien waarmeer de brug zijwaarts kan worden open gedraaid …

Eenmaal aan de overkant hebben we een korte wandeling gemaakt op It Eilân …

De stier was niet thuis, zodat we in alle rust even rond konden kijken en wat foto’s maken …

Ik vind dit zo’n mooi landschap met de ringsloot die door ’t polderland slingert en de oude kleine hekjes in de verte …

We hadden gehoopt al een enkele weidevogel te zien, maar daarvoor was het nog te vroeg …

Alleen ganzen bevolkten het grasland in de verte …

Vrijdag de dertiende

Toen ik gisteren aan het eind van de ochtend tussen Goëngahuizen en Pean over de Peansterdyk reed, zag ik weer eens een bruine kiekendief over de oevers van de Botmar zweven. Een dag eerder had ik hem daar ook al gezien, en toen heb ik zelfs een paar foto’s van hem kunnen maken, maar omdat ik daar niet echt tevreden over was, besloot ik in de herkansing te gaan. Om het overige verkeer op de smalle weg niet te hinderen, zette ik de auto op de dam van één van de weilanden …









Dat was geen goed plan, want ik stond er nog geen vijf minuten, toen een grote tractor met een graswagen uitgerekend daar de weilanden in moest om gras van het land te halen. Er restte me niets anders dan te verkassen en de auto een stuk verderop in de berm te zetten. Toen ik achterom keek, zag ik de tractor over het pad het land in stuiven …









Terwijl de loonwerker aan het werk ging, richtte ik mijn blik weer op de oevers van de Botmar. De kiekendief was intussen in geen velden of wegen meer te zien, maar dat maakte de aanblik van het landschap niet minder mooi …









Toen ik korte tijd later de blik weer de andere kant op wendde, zag ik dat er in het weiland iets niet helemaal in de haak was. De loonwerker had een bocht iets te ruim genomen, waardoor de tractor gevaarlijk scheef boven een sloot hing. Ik lijk een abonnement hebben op dit soort taferelen in een weiland …









Er werd naarstig telefonisch overleg gevoerd om hulptroepen ter plekke te krijgen. Dat gaf mij de gelegenheid om mijn blik weer over de oevers van de Botmar te laten glijden. De kiekendief was weg en bleef weg, maar er hing nu wel een biddend torenvalkje boven het weiland met de hooibalen …









Amper vijf minuten later denderden er twee tractoren over het zandpad en door het weiland naar de plek des onheils. Daar werden de twee tractoren netjes vóór de vastgelopen tractor gemanoeuvreerd …









Enkele minuten later kwam de trein met veel geweld in beweging. Dat werd een aantal eenden wat te veel van het goede, verschrikt vlogen ze op om hun heil elders te zoeken …









Nadat de mannen nog even hadden staan bijpraten en ze blijkbaar hadden geconstateerd dat er geen schade was aan de graswagen en aan de koppeling waarmee hij aan de tractor was verbonden, ging ieder weer zijns weegs …









De bruine kiekendief kreeg ik niet meer te zien, maar ten afscheid van deze scène trippelde er nog wel even een witte kwikstaart voorbij. Al met al was het voor vrijdag de dertiende toch geen slechte start …   🙂








Skywatch Friday 370

Het leek deze week meer herfst dan winter in Fryslân, donkere wolken en felle regenbuien trokken over het land. De komende dagen lijken we weer (even) wat winterweer te krijgen. We wachten het maar weer af …

It rather looked like autumn than like winter this week, dark clouds and fierce rains moved across the country. In the next few days we seem to get some winter again. We’ll have to wait and see again …

























Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo ...

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!


Donkere wolken boven de torenvalk

Er trokken gisteren vrijwel de hele dag regelmatig felle buien over de provincie. Omdat Aafje desondanks weer fier op de fiets naar haar werk was gegaan, besloot ik aan het begin van de middag maar even een ritje te maken door het weidegebied ten westen van Drachten …





Terwijl er vanuit het noordwesten weer een flinke bui naderbij kwam, zag ik aan de Peansterdyk bij Goëngahuizen al van enige afstand een torenvalk op het bord van melkveebedrijf ‘Heechhiem’ zitten …





Om te voorkomen dat hij weg zou vliegen, voordat ik hem op de gevoelige plaat had kunnen vastleggen, liet ik de auto heel langzaam uitrollen tot de uitrit van het bedrijf …





Tot mijn grote vreugde bleef de vogel geduldig op de paal zitten, totdat hij zich liet verjagen door een langzaam passerende bestelbus. Maar toen was ik al klaar met dit fraaie fotomodel. Het was lang geleden dat ik voor het laatst een torenvalk zo mooi voor de lens had, dus ik ben hier weer erg tevreden mee …




De boer is oan it swyljen

Het is druk op het Friese platteland, heel druk. Het mooie weer van de laatste dagen lokt de boeren in groten getale naar buiten …





Vrijwel elk weiland waar geen vee loopt, is onlangs gemaaid, en dus zijn boeren en loonbedrijven op dit moment overal druk met het schudden, wiersen en oogsten van het gras…





Deze boer bij Goëngahuizen is bezig met het zwelen of wiersen van het gras. Met een machine waarop grote ‘harken’ ronddraaien wordt het gras in lange rijen gelegd, waarna het kan worden opgehaald met een laadwagen of een balenpers …





Ik heb hier voor de Friese titel “De boer is oan it swyljen” gekozen, omdat dit veel dichter bij me staat dan het Nederlandse “De boer is aan het zwelen of wiersen”. Sterker nog: pas toen ik ging bloggen, ontdekte ik wat de vertaling is voor het Friese ‘swyljen’ …





Een tweede reden om voor de Friese titel te kiezen, is gelegen in het feit dat ik sinds vorige week nogal eens in de ‘vertaalmodus’ opereer. In Fryslân is vorige week een actie van start gegaan om het Fries opgenomen te krijgen in Google Translate. Voor het voortbestaan van de Friese taal is het van belang dat het Fries ook in de digitale wereld aanwezig is. Om mijn steentje daar aan bij te dragen, zit ik zo nu en dan eens een half uurtje op de site van de Google Translate Community om Engelse woorden en zinnen in het Fries te vertalen. De ‘Friese Google Translate-week’ heeft vorige week al ruim een half miljoen Friese vertalingen opgeleverd, het vertalen gaat nog rustig door …




Bij de pont

Eenmaal op It Eilân aangekomen, was goed te zien dat er maar een centimetertje sneeuw was gevallen. De licht besneeuwde paden en de groene vlakte leverden een fraai beeld op …





Voor een wandeling over de kale vlakte hadden mijn onderdanen die dag volstrekt onvoldoende draagkracht, daarom maakte ik rechtsomkeert, zodat ik de pont eens wat nader kon bekijken …





Behoedzaam waagde ik me stapje voor stapje op het in ’t zonlicht glanzende metalen dek …





Eenmaal aan boord spreken de foto’s verder voor zichzelf …

































Niets over fietsers of voetgangers op de bordjes, er restte me dus niets anders dan maar weer over de brug terug te lopen …





Terug op ‘de vaste wal’ beklom ik het uitkijkplateau om nog even een paar foto’s te maken. Op dat moment kwam er beweging in de pont …

– wordt vervolgd –