Vishevel en gemaal Ropta

Geplaatst op door

Amper een kilometer voorbij de aardappelakkers maakten we een volgende tussenstop. We waren aangekomen in de buurtschap Roptazijl aan de voet van de Sédyk …

aan de Sédyk bij Roptazijl

Hier staat gemaal Ropta, de opvolger van een vroegere uitwateringssluis of spuisluis voor de afwatering van de Roptavaart en de Sexbierumervaart. Het gemaal is gebouwd in 1973 en loost het water uit het achterland op de Waddenzee. Door de afsluiting van de Zuiderzee (1932) en de Lauwerszee (1969) en de aanleg van gemalen en dijken, is er tegenwoordig geen overgangsgebied meer van zout naar zoet water. Dit had een lagere en minder gevarieerde visstand in de binnenwateren tot gevolg …

het Ropta gemaal bij Roptazijl

Een van de maatregelen om dit op te lossen was de aanleg van een vishevel bij het gemaal in 2001. Met deze installatie worden de vissen vanuit de Waddenzee door de dijk heen het binnenwater in gelokt. De hevelinstallatie in de dijk pompt het zoete water uit de poldersloot naar een grote betonnen bak aan de zeekant. Daar waar het zoete water uit de bak stroomt, verzamelen zich grote concentraties vissen. De vissen zwemmen tegen de stroom in de bak in. Op gezette tijden worden het water en de vissen met behulp van een vacuümpomp door de 9 meter hoge dijk geheveld en overgezet in het binnenwater …

de vishevel bij het Ropta gemaal
kunstwerk bij de vishevel

We beklommen de dijk om voor het eerst die dag een blik over de Waddenzee te krijgen. Het eerste wat me op de kruin van de dijk opviel, was een buizenstelsel. Die pijpen dienen voor de ontluchting van de vishevel …

trap naar de top van de Waddenzeedijk
op de top van de dijk zijn ontluchtingspijpen van de vishevel te zien, daarachter staat een kudde schapen
ontluchtingspijpen van de vishevel bovenop de dijk

Aan de voet van de dijk liggen in de Waddenzee ter hoogte van de vishevel twee strekdammen. Daar ligt onder aan de dijk ook de betonnen bak waar zoet water aan het zoute zeewater wordt toegevoegd om vissen naar de vishevel te lokken. Zodra er een hoeveelheid vis in de bak is gezwommen, wordt die afgesloten van de zee. Daarna wordt de buis tussen de bak met vissen en het zoete water vacuüm gezogen waardoor er een zogenaamde hevel ontstaat. De vissen stromen nu met het water door de dijk naar de Roptavaart …

aan de andere kant van de ijk mondt de vishevel uit in de Waddenzee
uitlaat van Gemaal Ropta en de vishevel in de Waddenzee

37 gedachten over “Vishevel en gemaal Ropta”

  2. Deze plek heeft goede naam geven. Was is daar heel mooi om te zien hoe daar is. Echt uniek om te zien. Schapen lopen altijd op de dijken. Echt leuk om te zien. Fijne dag.

  4. Een prachtige oplossing voor het visbestand. Dit is de eerste keer dat ik hoor van een vishevel maar vistrappen zijn me wel bekend. Bedankt voor de duidelijke uitleg Jan.

  5. Je hebt de vrouw op de tractor links laten liggen? 😉
    Een mooi en bekend verhaal van de vishevel bij gemaal Ropta. Ze vinden wel wat uit om de natuur te helpen.

    • Ja, ik vond het met één trekker eigenlijk wel genoeg. We waren tenslotte nog maar net begonnen, als ik alles laat zien, kom ik er nooit door.

      De vishevels en vistrappen zijn op de meeste plaatsen toch wel een succes en een weldaad voor de visstand.

  9. Een gemaal, ken ik dank zij jou en Jetske. Maar wat een gedoe voor die vissen… voor iets wat natuurlijk ging vroeger. Jullie zijn er knappe koppen in en zullen wel weten wat er moet gebeuren.

Reacties zijn gesloten.