Op de boot terug

Aan alles komt een eind, zo ook aan deze prachtige voorjaarsdag in het rietland in de Wieden. Het was goed en gezellig om weer even bij te praten met Klaas Jan. Daarnaast was ik vooral blij dat ik ditmaal mooie dronebeelden heb kunnen maken van het werk van de rietsnijders …

Nog een laatste rondblik over een deel van het rietland vanuit de lucht, daarna was het tijd om in de boot te stappen voor de eerste van drie etappes op weg naar huis. Omdat Klaas Jan ons de toeristische route wilde tonen, moest hij eerst de boot van zijn collega nog even verleggen. Daarna voeren we om te beginnen door een paar mooie smalle kreken waar je normaal gesproken als toerist niet snel komt. Via wat bredere wateren kwamen we vervolgens na enige tijd weer terecht op de locatie waar we ’s ochtends waren opgestapt …

– slot

Het betere sjouwwerk

Het gekamde riet wordt netjes in een verzamelbak gelegd. Wanneer de juiste hoeveelheid is bereikt, wordt dat riet bij elkaar gebonden in een grote zogenaamde transportbos …

Na het binden wordt die bundel riet opgetild tot de onderkant zichtbaar is. Die onderkant moet recht zijn. En recht is alleen recht als het recht is. Heel secuur gebruikt Klaas Jan zijn snit om ook de laatste uitstekende stengel af te snijden …

Met een zwaai neemt hij vervolgens dat dikke bos riet op zijn schouder om het naar de verzamelplek te brengen. Een jaar of tien geleden heb ik ook nog eens een paar van die bossen op een aanhangwagen gelegd. Dus ik weet, dat ze echt zwaar zijn …

– wordt vervolgd

De rietsnijder kamt

En als het riet gemaaid is en mooi in schoven in het rietland staat, moet het afval eruit verwijderd worden. Daar heb ik een paar dagen geleden al het een en ander over verteld. Maar ik kan het natuurlijk veel beter laten zien. Dan zie je goed hoe de rietsnijder al het geoogste riet door zijn handen laat gaan …

– wordt vervolgd

Een viervoeter in het riet

De golden retriever Rhena vergezelt Klaas Jan vrijwel altijd als hij in het rietland aan het werk is. De oudste foto die ik van Rhena heb, dateert uit april 2016. Daarop komt ze samen met Kelev – de hond van rietsnijder en schoonvader Klaas – blijmoedig naar Jetske en mij toe rennen …

Tegenwoordig rent Rhena niet meer zo hard, maar ze hoort er nog altijd bij. Alleen naar dit rietland in de Wieden gaat ze niet graag mee. Dan moet ze met de baas op de boot. En als ze ergens een hekel aan heeft, is het aan een vaartochtje. Met een simpel trucje weet klaas Jan haar echter steeds weer mee te krijgen. En als ze er dan eenmaal is, is het goed. Ze zoekt strategisch een plekje waar vandaan ze alles kan overzien om vervolgens de ogen dicht te doen en lekker wat te slapen. Zelfs toen ik de drone een rondje vlak boven haar liet draaien, bleef ze onverstoorbaar liggen. Pas als het lunchtijd is, staat Rhena meteen weer op scherp …

En na een eenvoudige, doch voedzame maaltijd, zet ieder zijn bezigheden in het rietland voort, zo ook Rhena …

– wordt vervolgd

Hand- en spandiensten

Strook na strook maaide Jan het hoge riet op het achterste deel van het perceel. De zware machine trok een breed pad door het verende rietland. Daarbij liet hij tijdelijk diepe sporen achter in het dikke veenmospakket …

Zoals wel vaker wanneer we samen te gast zijn bij de rietsnijders, verloochende mijn fotomaatje Jetske haar afkomst niet. Als dochter van een rietsnijder, weet ze hoe belangrijk het is dat de bosjes riet meteen in schoven worden gezet. In geval van regen kan het water dan snel naar beneden lopen, zonder dat het riet te nat wordt en kan gaan rotten. En dus besloot Jetske de handen uit de mouwen te steken …

Ik besloot het maaien en het zetten van de schoven even vanuit de lucht te volgen, zodat ik ook daar nog wat foto’s en video-opnamen van kon maken. Toen ik Flip enige tijd later naar beneden had gehaald, omdat de batterij bijna leeg was, kwam Jetske bij me zitten op een hoopje ruigte. “Het is goed verder,” zei ze lachend met het zweet op het voorhoofd, “Klaas Jan moet ook nog wat werk houden …”

– wordt vervolgd

Een bijzondere ondergrond

Het rietland waar we vorige week te gast waren, heeft een bijzondere ondergrond. Het is kragge of trilveen. In de ondiepe, voedselarme plassen in de Weerribben en de Wieden heeft zich een dikke drijvende mat van plantenresten, wortels en wortelstokken gevormd. Die drijvende massa kan in de loop der tijd wel een meter dik worden, zodat je er gemakkelijk overheen kunt lopen. Je voelt de grond dan echt onder je voeten veren …

De rietsnijders kunnen zelfs met hun rietmaaiers en ander materieel op die mat aan het werk. Vanuit de lucht zijn de vele lijnen die door de trekkers met dubbellucht banden in het rietland worden getrokken goed zichtbaar. Als we de ondergrond van dichtbij bekijken, dan zijn daar talrijke veenmossen en andere planten te zien …

De dubbellucht banden van het materieel zijn onontbeerlijk, met een enkele banden zou een rietmaaier waarschijnlijk al na enkele meters tot de assen in de bodem wegzakken. En iemand die zich lopend in het gebied waagt, kan niet zonder een gedegen terreinkennis. De drijvende ondergrond is namelijk niet overal even sterk en levensgevaarlijk …

Jetske laat op haar blog met een paar foto’s mooi zien hoe Klaas Jan zijn kinderen tijdens een vorige bezoek waarschuwde. Met een vork liet hij op een zwakke plek zien hoe diep je plotseling kunt wegzakken. De rietmachine kan er wél overheen dankzij de brede dubbelluchtbanden en de gelijkmatige verdeling van het gewicht. Hoe diep de bodem veert als de rietmachine eroverheen rijdt, laat Jetske op diezelfde pagina zien met een videootje: ‘Riet maaien op trilveen’.

De rietmaaier wordt gestart

Het kampement van de rietsnijders met een groene en een blauwe rietmachine en een tweepersoons schaftkeet …

Fotomaatje Jetske had in de verte al het geluid van een nadere boot gehoord. Ze stelde zich op bij de smalle vaart om daar rietsnijder Jan S. met haar camera te ontvangen …

Nadat wij kort kennis hadden gemaakt, liep Jan door naar zijn rietmachine. Nadat hij het zeil van de maaikop van de rietmaaier had verwijderd, liep hij naar de keet om een smeerpistool te pakken. Daarmee ging hij de machinerie kort te lijf. Nadat hij er nog even keurend naar had gekeken, werd het resultaat goed bevonden …

Daarna liep Jan naar Klaas Jan. Vanuit de verte keek ik naar het werkoverleg van de beide mannen. Na de opnamen die ik eerder die dag al gemaakt, had ik nog één batterij bewaard om ook wat van het werk van Jan S. vanuit de lucht te filmen. Eerst maar even afwachten waar hij zou beginnen …

Na afloop van hun korte overleg startte Jan zijn machine. Hij begon te maaien naast een bosrand aan de oostkant van het terrein. Intussen maakte ik Flip weer vliegklaar …

– wordt vervolgd