Met man en macht

Sinds ik regelmatig eens te gast ben in het rietland in de Prikkepolder bij Nederland, heb ik de rietsnijders hun werk vrijwel altijd van begin tot eind met twee of drie man zien doen. Dat zat er dit jaar met de extreem hoge waterstand in het rietland niet in …





Om toch zoveel mogelijk riet van het land te kunnen halen, liet Klaas vorige week zaterdag een schare hulptroepen aanrukken. Met man en macht werd er de hele dag keihard gewerkt …





Zelf was ik die dag uitgeblust na een middagje in het riet op de vrijdag ervoor. Omdat mijn fotomaatje Jetske andere bezigheden had, nam Anna – zuster van Jetske en tevens echtgenote van rietsnijder Klaas – die dag de fotocamera ter hand. Anna stuurde mij afgelopen week deze foto’s met de vraag of ik er nog iets mee kon of wilde. Natuurlijk kan en wil ik daar iets mee, al was het maar om nogmaals mijn bewondering voor deze noeste werkers te uiten …

Bedankt Anna! Ik heb er ditmaal een 15-delige diashow van gemaakt …


Deze slideshow heeft JavaScript nodig.




Ik heb begrepen, dat Klaas aan het eind van de dag niet ontevreden was, maar dat er op de natste delen van het land nog ongeveer een hectare riet is blijven staan. Daar zal afgelopen week ongetwijfeld weer hier en daar een hoekje vanaf zijn gesnoept, maar het gaat allemaal niet zonder slag of stoot dit jaar …

Help, de rietsnijder verzuipt! (2)



Kijk de rietsnijder eens lopen achter zijn rietmaaier, de gang zit er lekker in. In vlot tempo glijdt het door de machine gemaaide riet aan de achterzijde van het apparaat tot bosjes bijeen gebonden in een lange rij op de grond …









De bovenstaande foto is gemaakt op het hoogste randje van dit rietperceel. Verderop ligt het land wat lager, daar is het nat, heel nat … Van meters maken is daar geen sprake voor de rietsnijder, hij worstelt zich met zijn machine door de natte veenbodem …









Langzaam zakt de rietsnijder verder weg in de kragge. Het water omspoelt zijn lieslaarzen tot steeds groter hoogte en het kost meer en meer moeite om nog enigszins vooruit te komen …









Ineens is de gang er helemaal uit. Niet alleen de rietsnijder zakt weg in de kragge, ook de rietmaaier wordt tot de assen vastgezogen. Met man en macht wordt het apparaat weer losgetrokken …









Als de machine weer enigszins gangbaar is gemaakt, moet de rietsnijder zelf nog los zien te komen, want de beste man is met al dat geworstel intussen zelf tot over zijn knieën in de moerassige grond weggezakt …









Zodra hij weer vrij man is, gaat Klaas weer manmoedig op pad met zijn machine. De rietsnijder, hij ploeterde voort … Hij heeft geen keuze, want dit is zijn brooodwinning ….









Als het natte perceel uiteindelijk dan toch helemaal gemaaid is, moet ook het laatste strookje riet nog even worden gemaaid, want Klaas is pas tevreden als alle riet behorend bij een perceel in het voorjaar kaal geschoren is …









Op het schuine kant van de kade moet de rietmaaier met twee man in bedwang worden gehouden. Klaas loopt erachter en zoon Bert houdt de machine aan de voorzijde met een touw in bedwang …









En dan is het tijd voor werkoverleg, hoe en waar gaan we verder … Want één ding is duidelijk: er moet nog veel werk worden verzet, want op een paar grote percelen staat zoveel water, dat het maar de vraag is of ze voor de deadline van 15 april droog genoeg gemaakt kunnen worden om er te kunnen maaien …









Nadat ik de rietsnijders weer alleen had gelaten met hun zware werk, heb ik op weg naar huis nog even een paar foto’s gemaakt van de oorzaak van de wateroverlast in het rietland. Die foto’s laat ik morgen zien.

Lekker fikkie stoken

Ik kom zo langzamerhand aan het eind van deze fotoserie over het werk in het rietland in De Weerribben. Voor het laatste werk waar ik even de focus op leg – het verbranden van het afval waar de rietsnijder niets mee kan – zouden ze mij ook nog wel mogen inhuren, want ik ben altijd gek geweest op fikkie stoken. Stoeltje erbij, af en toe even het vuurtje wat opporren … Ja, dat lijkt me wel wat …

Dat stoeltje is wel een noodzaak, want aan mijn zitstok heb ik in het rietland weinig, ontdekte ik op die dag. Terwijl Jetske en ik even een praatje maakten met de mannen, zette ik mijn stok neer om er even genoeglijk op te leunen, en zo mijn benen even wat rust te gunnen. Daar kwam echter weinig van terecht, want vrijwel meteen zakte de stok pijlsnel een meter diep in de kragge en lag ik achterover op mijn rug. Gelukkig hield ik aan mijn buiteling geen schade over, juist omdat die bodem zo zacht is.

Kragge is een dikke laag veen, ook wel trilveen genoemd. Het is een zeldzaam bodem- en vegetatietype dat bestaat uit een dunne en uiterst slappe ‘bodem’, die vooral uit zegge- en graswortels bestaat en op water of slappe modder drijft. Als je er overheen loopt, voel je de bodem onder je voeten veren. Ik kan je zeggen dat het een bijzondere gewaarwording is als je dat voor het eerst voelt.

Overigens zou het best eens zo kunnen zijn, dat het verbranden van het afval in het rietland zijn langste tijd heeft gehad, want er schijnt te worden gewerkt aan een verbod. Als dat doorgaat, dan zal de rietsnijder het afval van het rietland moeten afvoeren, en dat zal het riet alleen maar weer duurder maken. Ook op andere fronten wordt het de rietsnijders niet gemakkelijk gemaakt, wellicht kom ik daar later nog eens op terug. Eerst maar even fikkie stoken, het kan nu nog …


Deze slideshow heeft JavaScript nodig.



Toptijd voor de rietsnijders

Eindelijk hadden we gisteren dan de eerste echt zonnige dag van 2013 te pakken. Het was een uitgelezen dag om een belofte gestand te doen. Nog niet zo lang geleden heb ik me namelijk laten ontvallen, dat ik op een mooie winterdag weer eens een kijkje zou nemen bij de rietsnijders in de rietlanden bij de buurtschap Nederland in de Kop van Overijssel, die een hoofdrol speelden in mijn documentaire “Werk in het Weerribbenriet” …





Toen ik rond 13:00 uur in het rietland aankwam, was rietsnijder Jan al met een rietmaaier aan het werk te midden van het goudgele riet, waarvan de pluimen door het ontbreken van wind slechts zachtjes heen en weer deinden …





Al snel arriveerde zijn partner Klaas met zwaarder materieel op de aanhanger. Nu er eindelijk een eind was gekomen aan het relatief warme en vooral natte weer in december en begin januari kon de tractor met de bredere rietmaaier weer worden ingezet …





Veel tijd om te praten hadden de mannen natuurlijk niet, want er was de laatste weken door het natte weer al meer tijd verloren gegaan dan hen lief was. Ook vorige week hadden ze maar twee dagen in het rietland kunnen werken, ze moeten nu hun slag slaan door optimaal te profiteren van de winterse omstandigheden …





En terwijl de rietsnijder op zijn tractor aan het werk ging, begon zijn trouwe gezel aan zijn eigen rondgang over het rietland …





De rietsnijders zijn blij met de vorst, omdat het hun werk veel makkelijker maakt en het droge weer komt ook de kwaliteit van het riet ten goede. Wat de rietsnijders betreft had het nog wel wat harder mogen vriezen. Meer dan matige vorst hebben we hier in het noorden nog niet gehad, en dat is ook in het rietland merkbaar. Langs de hoger gelegen kanten van een perceel riet werkte het nog het makkelijkst. Daar was de bodem hard en stevig …





Dat het nog steeds niet echt streng heeft gevroren, kon ik even later uit eigen waarneming vaststellen, toen ik naar het midden van één van de percelen liep om ook daar nog even een foto te maken van de rietsnijder met zijn rietmaaier. De bodem van het rietland bestaat hier eigenlijk uit een drijvend vegetatiedek, dat bijeen wordt gehouden door vervlechtende wortelstelsels. Ik voelde deze zogenaamde kragge onder mijn voeten op en neer deinen, terwijl ik er overheen liep, en ik moest oppassen om niet door het brosse ijs heen te trappen. Vlak voordat ik vertrok, kwam de rietmaaier die op de foto hieronder over de kragge rijdt, zelfs even vast te zitten. Dus met die kou valt het nog alleszins mee …





Het vastraken van de rietmaaier was slechts een kleine tegenslag. Veel vervelender was het probleem dat zich voordeed met de rietmaaier op de tractor. Op een bepaald moment zag ik vanaf enige afstand dat Klaas wel erg veel ruigte uit de maaier trok en wegwierp …





Nadat ik de beide rietsnijders enige tijd bij de tractor had zien overleggen, zag ik ze korte tijd later samen al kijkend en speurend over het pas met de tractor gemaaide deel van het rietland lopen. Blijkbaar zochten ze iets …





En dat bleek enige tijd later inderdaad het geval te zijn. Er was een onderdeel van de rietmaaier afgebroken, waardoor er zich opnieuw problemen voordeden, zoals die ook al in de film “Werk in de Weerribben” te zien waren. Veel sneller dan was voorzien werd de tractor met de maaier weer op de aanhanger gereden. Na mijn vertrek zal waarschijnlijk de kleine en oudere rietmaaier in stelling zijn gebracht. Hopelijk is het gisteravond gelukt om een (provisorische) oplossing te vinden voor het probleem, want het zou doodzonde zijn als de tractor uitgerekend in deze winterse toptijd niet meer kan worden gebruikt …





Succes met de oogst verder, mannen. Voor jullie, voor de schaatsliefhebbers en niet te vergeten voor mezelf hoop ik dat dit schone winterweer voorlopig nog een tijdje blijft voortduren. 🙂