Bij herberg de Pater

Het portret van deze pater, kwamen we gisteren al tegen terwijl we langs de sluizen omhoog liepen. De afbeelding staat op een zijmuur van Restaurant Herberg de Pater in Dokkumer Nieuwe Zijlen (Google Maps)


De herberg werd gelijktijdig met de oude zeesluis in 1729 gebouwd naast het sluiscomplex. Met een weids uitzicht over de oude zeedijk en het ingepolderde land richting het Lauwersmeer biedt de herberg rust en ruimte in een sfeervolle setting …

Nadat we de N358 waren overgestoken om de herberg ook nog even van die te bekijken, kwam ineens ook de obelisk of gedenknaald in beeld die ook in 1729 is opgericht om de afsluiting van het Dokkumerdiep en de bouw van de sluis te gedenken …


Wat ik wel bijzonder vind, is dat de beide gedeputeerden Vegelin en Schwartzenberg wel op het monument staan, maar de naam Willem Loré vinden we hier niet terug. Het zal om die reden zijn, dat de ca. 150 m verderop gelegen nieuwe sluis in 1969 naar hem is genoemd …

Met zicht op de gedenknaald en het achterliggende polderlandschap sluit ik deze korte serie af …

Dokkumer Nieuwe Zijlen

Dokkumer Nieuwe Zijlen (Google Maps) is een buurtschap in het noordoosten van Fryslân, die genoemd is naar het gelijknamige sluiscomplex. ‘Zijl’ is een ander woord voor spuisluis of afwateringssluis. Het sluiscomplex de Nieuwe Zijlen bevindt zich aan het einde van het Dokkumergrootdiep …

De Nieuwe Zijlen bij Dokkum zijn bijna 300 oud. Het sluiscomplex werd in 1729 aangelegd, nadat er in verband met overstromingsgevaar al ongeveer 150 jaar werd vergaderd over het afsluiten van het Dokkumergrootdiep. Pas na de Grote Kerstvloed van 1717, waarbij alleen al in Fryslân 150 mensen verdronken, werd besloten tot afsluiting van het Dokkumergrootdiep. Zoals ook tegenwoordig nogal eens het geval is, bespoedigt een grote ramp besluiten die achteraf misschien toch beter eerder genomen hadden kunnen worden …

Twee gedeputeerden werden in 1723 als commissarissen belast met het verhogen van de dijken van het Dokkumerdiep en met de aanleg van de Dokkumer Nieuwe Zijlen. Het waren Michael Onuphrius thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg, grietman van Dantumadeel, en Philip Frederik Vegelin van Claerbergen, grietman van Haskerland, die allebei bedreven waren op het terrein van de wiskunde en op dat van de werktuigbouwkunde …

De sluis en de dijken werden ontworpen door de Friese waterbouwkundige Willem Loré. Voor de aanleg van dijken kwam Willem Loré met een revolutionair ontwerp. Door de dijken breder te maken, en vooral door ze een flauwere glooiing te geven, werd de kracht van de golven op de dijk niet zozeer gebroken als wel uitgeput. Zo konden de dijken een halve meter lager worden dan bestaande dijken terwijl ze toch sterker waren …

Via de spuisluizen was het mogelijk om het overtollige water vanuit de Friese boezem naar de Waddenzee af te voeren. Via de schutsluis kon het scheepvaartverkeer vanuit het Dokkumergrootdiep naar de Waddenzee varen. Na het afsluiten van de Lauwerszee in 1969 werd 150 meter ten zuiden van het sluiscomplex de Willem Lorésluis (schutsluis) aangelegd. Tegenwoordig is het sluiscomplex Dokkumer Nieuwe Zijlen een rijksmonument …

Bron: wikipedia

Tussen twee sluizen

De zeilboten vervolgden hun weg in de richting van het Lauwersmeer en het brugdek werd weer gesloten. Jetske was intussen ook bij de sluis gekomen, zij stond aan de andere kant op me te wachten …

Bij de ingang van de sluis aangekomen, bleek dat het niet toegestaan was om over de sluisdeuren te lopen. Daarom besloot ik nog even een stukje verder rechtdoor te lopen …

Toen we even later samen in de richting van de buurtschap liepen, draaide ik me nog even om … daar had ik dus ook niet mogen komen. Maar ja, aan de andere kant stond geen bordje …

Onderweg naar het oude sluiscomplex in de buurtschap Dokkumer Nieuwe Zijlen passeerden we een paar fraaie staaltjes huisvlijt: een reclamebord voor een vaartocht met de WL19 ‘de Drie Gebroeders’, een minibieb en een vierdelig insectenhotel, waarvan de eigenaar zich gevlijd voelde dat we zijn pronkstuk wilden fotograferen …

Nadat we via een smal pad tussen een paar huizen waren doorgelopen, kregen we zicht op de Nieuwe Zijlen …

Bij de Willem Lorésluis

Eind mei hebben mijn fotomaatje en ik een bezoekje aan de ijsvogels gecombineerd met een ritje naar Dokkumer Nieuwe Zijlen, waar Jetske iets moest afgeven …

Terwijl Jetske haar pakketje bezorgde, maakte ik wat foto’s van de brug bij de Willem Lorésluis. Deze sluis is aangelegd in 1969, ten tijde van de afsluiting van de Lauwerszee …

De sluis ligt een paar honderd meter ten zuiden van de oude sluizen van Dokkumer Nieuwe Zijlen, op een kruispunt van het waterverkeer vanaf het Dokkumerdiep met het wegverkeer van de N358 …

De brug werd net geopend voor de zeilboten die in de sluiskolk lagen te wachten. Het schutten wil nog wel eens hilarische taferelen opleveren met onervaren watersporters, dus liep ik nog even wat verder …

Het leek hier te gaan om ervaren zeebonken, want ze zetten probleemloos koers naar het Lauwersmeer …