Dokkumer Nieuwe Zijlen

Dokkumer Nieuwe Zijlen (Google Maps) is een buurtschap in het noordoosten van Fryslân, die genoemd is naar het gelijknamige sluiscomplex. ‘Zijl’ is een ander woord voor spuisluis of afwateringssluis. Het sluiscomplex de Nieuwe Zijlen bevindt zich aan het einde van het Dokkumergrootdiep …

De Nieuwe Zijlen bij Dokkum zijn bijna 300 oud. Het sluiscomplex werd in 1729 aangelegd, nadat er in verband met overstromingsgevaar al ongeveer 150 jaar werd vergaderd over het afsluiten van het Dokkumergrootdiep. Pas na de Grote Kerstvloed van 1717, waarbij alleen al in Fryslân 150 mensen verdronken, werd besloten tot afsluiting van het Dokkumergrootdiep. Zoals ook tegenwoordig nogal eens het geval is, bespoedigt een grote ramp besluiten die achteraf misschien toch beter eerder genomen hadden kunnen worden …

Twee gedeputeerden werden in 1723 als commissarissen belast met het verhogen van de dijken van het Dokkumerdiep en met de aanleg van de Dokkumer Nieuwe Zijlen. Het waren Michael Onuphrius thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg, grietman van Dantumadeel, en Philip Frederik Vegelin van Claerbergen, grietman van Haskerland, die allebei bedreven waren op het terrein van de wiskunde en op dat van de werktuigbouwkunde …

De sluis en de dijken werden ontworpen door de Friese waterbouwkundige Willem Loré. Voor de aanleg van dijken kwam Willem Loré met een revolutionair ontwerp. Door de dijken breder te maken, en vooral door ze een flauwere glooiing te geven, werd de kracht van de golven op de dijk niet zozeer gebroken als wel uitgeput. Zo konden de dijken een halve meter lager worden dan bestaande dijken terwijl ze toch sterker waren …

Via de spuisluizen was het mogelijk om het overtollige water vanuit de Friese boezem naar de Waddenzee af te voeren. Via de schutsluis kon het scheepvaartverkeer vanuit het Dokkumergrootdiep naar de Waddenzee varen. Na het afsluiten van de Lauwerszee in 1969 werd 150 meter ten zuiden van het sluiscomplex de Willem Lorésluis (schutsluis) aangelegd. Tegenwoordig is het sluiscomplex Dokkumer Nieuwe Zijlen een rijksmonument …

Bron: wikipedia

36 gedachten over “Dokkumer Nieuwe Zijlen

  1. Politiek gehakketak en uitstellen van… is er altijd geweest én zal altijd blijven bestaan vrees ik.
    Het bedwingen van de zee én de wateren is iets waar jullie, Nederlanders , altijd al groot zijn in geweest.
    Geen enkel land kan jullie daarin volgen !
    Dat al deze enorme werken in de jaren 17 honderd zijn opgetrokken, petje af voor al die arbeiders én de ontwerpers.

    Geliked door 1 persoon

    • Ja, van trage besluitvorming weten we tegenwoordig ook alles nu de ene crisis zich op de andere stapelt in ons land, Dirk. Maar op het vlak van de strijd tegen de zee zijn er in het verleden uiteindelijk toch altijd goede besluiten uit voortgekomen. En dat is tot op de dag van vandaag wel één van onze mooiste exportproducten, vind ik.

      Like

  2. Dokkumer Nieuwe Zijlen, een woord dat in je geheugen blijft vanaf de dag dat je het leerde op Lagere School. Het kwam door de bijzondere naam, denk ik.
    Een stukje geschiedenis waaruit (alwéér) blijkt dat besluitvorming een trage beweging was/is. Denken-dooien-doen,

    Geliked door 1 persoon

  3. Het gebeurt wel meer dat de put pas gedempt wordt, nadat het kalf is verdronken…. maar goed, de sluizen staan er nu al sinds lange tijd en zorgen voor de nodige bescherming. Bedankt voor de haarfijne uiteenzetting over het ontwerp en de bouw van dit complex Jan.

    Geliked door 1 persoon

  4. Interessant bericht, Jan. Een mooie foto’s! Dat buurtschap en de sluizen lijken me een bezoek meer dan waard. Dat ‘nieuwe’ dateert dus al van 1729, zoals je gisteren in je reactie op mijn reactie ook vertelde. Daarmee is het zo’n 200 jaar jonger en heeft een andere geschiedenis dan het westelijke Oudebildtzijl, of gewoon Ouwe Syl natuurlijk, maar mooi is het wel, aan beide uiteinden van Fryslân zo’n uitwateringscomplex. Het heeft ook iets romantisch, zo aan het einde van de wereld. En daar dan wonen.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.