Dokkumer Nieuwe Zijlen

Dokkumer Nieuwe Zijlen (Google Maps) is een buurtschap in het noordoosten van Fryslân, die genoemd is naar het gelijknamige sluiscomplex. ‘Zijl’ is een ander woord voor spuisluis of afwateringssluis. Het sluiscomplex de Nieuwe Zijlen bevindt zich aan het einde van het Dokkumergrootdiep …

De Nieuwe Zijlen bij Dokkum zijn bijna 300 oud. Het sluiscomplex werd in 1729 aangelegd, nadat er in verband met overstromingsgevaar al ongeveer 150 jaar werd vergaderd over het afsluiten van het Dokkumergrootdiep. Pas na de Grote Kerstvloed van 1717, waarbij alleen al in Fryslân 150 mensen verdronken, werd besloten tot afsluiting van het Dokkumergrootdiep. Zoals ook tegenwoordig nogal eens het geval is, bespoedigt een grote ramp besluiten die achteraf misschien toch beter eerder genomen hadden kunnen worden …

Twee gedeputeerden werden in 1723 als commissarissen belast met het verhogen van de dijken van het Dokkumerdiep en met de aanleg van de Dokkumer Nieuwe Zijlen. Het waren Michael Onuphrius thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg, grietman van Dantumadeel, en Philip Frederik Vegelin van Claerbergen, grietman van Haskerland, die allebei bedreven waren op het terrein van de wiskunde en op dat van de werktuigbouwkunde …

De sluis en de dijken werden ontworpen door de Friese waterbouwkundige Willem Loré. Voor de aanleg van dijken kwam Willem Loré met een revolutionair ontwerp. Door de dijken breder te maken, en vooral door ze een flauwere glooiing te geven, werd de kracht van de golven op de dijk niet zozeer gebroken als wel uitgeput. Zo konden de dijken een halve meter lager worden dan bestaande dijken terwijl ze toch sterker waren …

Via de spuisluizen was het mogelijk om het overtollige water vanuit de Friese boezem naar de Waddenzee af te voeren. Via de schutsluis kon het scheepvaartverkeer vanuit het Dokkumergrootdiep naar de Waddenzee varen. Na het afsluiten van de Lauwerszee in 1969 werd 150 meter ten zuiden van het sluiscomplex de Willem Lorésluis (schutsluis) aangelegd. Tegenwoordig is het sluiscomplex Dokkumer Nieuwe Zijlen een rijksmonument …

Bron: wikipedia

Tussen twee sluizen

De zeilboten vervolgden hun weg in de richting van het Lauwersmeer en het brugdek werd weer gesloten. Jetske was intussen ook bij de sluis gekomen, zij stond aan de andere kant op me te wachten …

Bij de ingang van de sluis aangekomen, bleek dat het niet toegestaan was om over de sluisdeuren te lopen. Daarom besloot ik nog even een stukje verder rechtdoor te lopen …

Toen we even later samen in de richting van de buurtschap liepen, draaide ik me nog even om … daar had ik dus ook niet mogen komen. Maar ja, aan de andere kant stond geen bordje …

Onderweg naar het oude sluiscomplex in de buurtschap Dokkumer Nieuwe Zijlen passeerden we een paar fraaie staaltjes huisvlijt: een reclamebord voor een vaartocht met de WL19 ‘de Drie Gebroeders’, een minibieb en een vierdelig insectenhotel, waarvan de eigenaar zich gevlijd voelde dat we zijn pronkstuk wilden fotograferen …

Nadat we via een smal pad tussen een paar huizen waren doorgelopen, kregen we zicht op de Nieuwe Zijlen …

Een Ecokathedrale dwaling

Ik liep langs de oude eik die ooit ten gronde is gericht door zwammen. Met boshyacinten aan zijn massieve voet en de zon op zijn stoere restanten, staat hij daar nog steeds mooi, vind ik …

Ter hoogte van het atelier van Louis le Roy zag ik een pad, dat naar rechts het bos in liep. Het kwam me vreemd voor. Ik kon me niet herinneren dat ik het al eens eerder had gezien. Wonderlijk … Ik besloot toch maar eens te kijken waar dat pad heen leidde. Het eerste wat me opviel waren een paar deels in stukken gezaagde boomstammen, die naast het pad lagen. Daarna vervolgde ik het pad langs het vlechtscherm …

Om de een of andere reden voelde het niet goed aan. Terwijl ik verderop het pad volgde langs het vlechtscherm, had ik het idee dat ik steeds verder van de bebouwing van de Ecokathedraal verwijderd raakte. Toen ik na enige tijd midden in het bos langs een hek met een niet te missen boodschap liep, besloot ik zekerheidshalve maar rechtsomkeert te maken …

Omdat mijn onderdanen zich intussen ook begonnen te melden, heb ik vervolgens de kortste weg naar de uitgang genomen. Bij een muurtje met zicht op de ‘porta-celi’ heb ik onderweg nog een korte pauze genomen …

Vriendelijk groetend passeerde ik even later ten tweede maal de man van steen …

  • slot van deze rondgang