Skûtsjes op de Leijen

Het was letterlijk een komen en gaan van skûtsjes op de Leijen (kaartje Google Maps) gistermiddag, en dat is wel bijzonder, omdat de Leijen maar een klein en ondiep meertje is, zie je er normaal gesproken hooguit wat kleinere plezierboten …





Als die grote schepen met opbollende zeilen over het open water varen, dan levert dat altijd weer fraaie beelden op. Het bijzondere aan deze eerste Turfrace, die hopelijk zal uitgroeien tot een jaarlijks terugkerend evenement, is dat er nu juist niet alleen over open wateren wordt gevaren, maar ook over smalle riviertjes, vaarten en kanalen …





Op het kaartje hieronder is een deel van de route te zien. Vanuit Drachten moesten de skûtsjes eerst met gestreken mast van zuid naar noord door het Opeinder Kanaal (het rode deel van de route), waar men onder 4 vaste bruggen door moest varen. In het laatste deel van het Opeinder Kanaal konden de zeilen worden gehesen om over de Leijen koers te zetten richting Rottevalle (de gele route). Bij de blauwe plaatsmarkering moesten de de skûtsjes het smalle riviertje de Lits op draaien om zich te melden in de haven van Rottevalle (het blauwe deel van de route). Daar moest worden geboomd en gejaagd. Vanuit Rottevalle moest vervolgens dezelfde route in tegengestelde richting worden gevolgd …





Vroeger werden de skûtsjes gebruikt voor het vervoer van turf en terpaarde van Fryslân naar Holland. Ook toen was men deels aangewezen op vaarten en kanalen waar niet gezeild kon worden. Er zat niets anders op dan de vaart erin te houden m.b.v. de vaarboom en/of het skûtsje over land voort te trekken, het zogenaamde jagen …





Bij de wedstrijden op open water zitten de knelpunten vooral bij het ronden van de boeien die de route markeren. In de Turfrace over de Smallingerlandse wateren moesten de skûtsjes elkaar hier en daar passeren op smalle wateren …





Op de foto’s hierboven en hieronder nadert ‘de Jonge Jasper’ met de donkere zeilen de Leijen, nadat hij bij Rottevalle ‘een vrachtje’ had opgepikt. Het licht gekleurde skûtsje draait vanaf de Leijen de Lits op om zich te melden in Rottevalle …





Op ‘de Jonge Jasper’ wordt het grootzeil gehesen en wordt de fok bijgezet …





‘De Jonge Jasper’ zet koers naar Opeinde …





‘De Jonge Jasper’ werd gevolgd door het skûtsje ‘de Twee Gebroeders’ uit Drachten. Ook daar werd hard gewerkt om de zeilen te hijsen …





Men leek wat moeite te hebben met de fok, maar desondanks zat ‘de Twee Gebroeders’ al snel midden op de Leijen richting Opeinde …





Ik sluit dit hoofdstuk af met een ander skûtsje uit Drachten, ‘d’Halve Maen’, eigendom van Philips …





Morgen nemen we een kijkje aan de andere kant van de Leijen, waar de mast gestreken moest worden om een viertal bruggen in en bij Opeinde te kunnen passeren voor het vervolg van de race …





– wordt vervolgd –