Bij de hunebedden

Zeg je ‘Havelte’, zeg je ‘hunebedden’ …
En dus zijn Jetske en ik maandag na afloop van ons bezoek aan de oude atoomsite bij Havelterberg nog even doorgereden naar de Hunebeddenweg, hemelsbreed ongeveer 2 km bij de oude atoomsite vandaan. Daar liggen aan de voet van de Havelterberg – een ongeveer 19 meter hoge keileemrug, die zo’n 150.000 jaar geleden tijdens de voorlaatste ijstijd is ontstaan – twee hunebedden …

140324-1250x

Een grote ijskap duwde de bodem op tot richels en ruggen, die hier duidelijk in het landschap te zien zijn. Het ijs voerde ook grote zwerfkeien mee uit Scandinavië. Tussen 3.400 en 3.100 voor Christus hebben boeren hier een aantal van die stenen uitgegraven en er twee grote grafkamers van gebouwd: de hunebedden D53 en D54. Hunebedden zijn de oudste monumenten van ons land. Van de 54 hunebedden die nog in Nederland zichtbaar zijn, staan er 52 in de provincie Drenthe. De andere twee staan in de provincie Groningen. Ze zijn meer dan 5.000 jaar geleden gebouwd door mensen van de Trechterbekercultuur. Zij waren zo ongeveer de eerste boeren van Noord-Europa, en ze begroeven hun doden in de hunebedden …

140324-1252x

Hunebed D53, dat op de bovenstaande foto’s te zien is, werd in de Tweede Wereldoorlog helemaal uit elkaar gehaald. De Duitse luchtmacht legde hier een vliegveld aan, en daarbij lag het hunebed in de weg. De stenen zijn indertijd begraven in een grote kuil. Na de oorlog zijn ze met behulp van kaarten en foto’s weer precies op hun plaats gelegd …

140324-1303x

Het vlakbij gelegen hunebed D54, dat op de onderstaande foto’s te zien is, was voor de zekerheid ingepakt in een zandheuvel, die in 1946 weer is weggegraven …

140324-1316x

Zoals wij de hunebedden tegenwoordig zien, hebben de bouwers ze nooit gezien. Indertijd lag er een heuvel van zand over de hunebedden heen, alleen de toppen van de dekstenen waren toen te zien …

140324-1317x

De heuvels zijn al lang geleden afgegraven, en bij veel hunebedden ontbreekt ook vaak een aantal van de zwerfkeien die ooit deel uitmaakten van het hunebed, maar het blijven indrukwekkende monumenten …

140324-1319x

Fries heuvelland

We verlaten het Mirnser Klif (2) en gaan via Mirns (3) en Laaxum op weg naar Reaklif, het Rode Klif (5) …

100901-1439x

Tijdens onze rit door het noorden van Fryslân op 25 augustus was o.a. bij de Oudebildtdijk goed te zien hoe vlak het land daar is. Het is er zo plat als een dubbeltje, waardoor je kilometers ver kunt kijken. Hier in Gaasterland is dat anders. In Gaasterland liggen echte heuvels in het verder zo vlakke Friese landschap. Het zijn natuurlijk maar heuveltjes van niks vergeleken bij de Limburgse heuvels, maar toch …
Ten zuiden van Mirns (3) houden we even halt om een paar foto’s van het heuvelachtige landschap te maken …

100901-1436x

De kliffen liggen aan de rand van een keileemhoogte in Gaasterland. Deze hoogte is zo’n 150.000 jaar geleden ontstaan tijdens de voorlaatste ijstijd. Het ijs drong vanuit het noordoosten ons land binnen en zette keileem af. In Gaasterland werd de keileem opgestuwd door het ijs, waarbij een kleine stuwwal ontstond. Daardoor bestaat het gebied uit heuvels en glooiingen met een hoogte van hooguit een meter of tien. Deze ruggen zijn over het algemeen ZW-NO georiënteerd, de richting van waaruit het landijs zich voortbewoog …

100901-1437x

Bij Mirns gaan we in westelijke richting terug naar de IJsselmeerkust. Na ongeveer 4 kilometer rijden we over een dijk (4). De kliffen vormen een natuurlijke barrière tegen het IJsselmeer, maar tussen de kliffen in moeten dijken het water buiten houden. We houden even halt op een parkeerstrook op de dijk om nog even achterom te kijken. Er hangt nog steeds een dikke wolkenpluk boven het Mirnser Klif (2) …

100901-1444x

Als we onze blik hier landinwaarts richten, dan zien we dat het hier een stuk vlakker is en lager ligt dan het land achter het Mirnser Klif. Een dijk is hier dan ook geen overbodige luxe. Het IJsselmeer lag er op die eerste september prachtig bij, maar het kan er ook behoorlijk spoken …

100901-1440x

Richten we de blik weer naar het noorden, dan is duidelijk dat we de zon straks weer tegemoet gaan …

100901-1445x

Maar voordat we verder gaan, wil ik jullie morgen vanaf dit plekje nog een paar foto’s van het schitterende IJsselmeer laten zien …