Terug naar de Middenweg

Nadat de mannen waren teruggekeerd van het doodlopende pad – het bleek inderdaad dood te lopen – maakten we ons op voor de 300 meter lange wandeling van de Middenvaart naar de Middenweg, waar de auto op ons wachtte. Pepijn wees de weg …

Halverwege de Commissiepolle nog even een korte tussenstop bij nr. 2 om een laatste foto van het bruggetje en het huis te kunnen maken…

Bijna terug bij het beginpunt wees ik de jongens op een grote lampionplant, waarvan de lampionnetjes al een stuk verder op kleur waren dan de onze. Nils plukte er voorzichtig een lampionnetje af. “Kijk, zo maakte ik die vroeger wel klaar,” vertelde Nils, die in zijn nog wat jongere jaren nog enige tijd in een sterrenrestaurant heeft gewerkt …

Pepijn had genoeg aan proeven met zijn ogen, maar Tijmen durfde het wel aan om zijn tanden er even in te zetten. Ik kreeg niet de indruk dat het voor herhaling vatbaar was …

Bij de auto wierp ik nog eenmaal een blik in de richting van de plek waar we ooit hebben gewoond. Het leek voorgoed te zijn verzwolgen door bomen …

  • wordt nog één keer vervolgd

Bij het Tjeukemeer

Zodra we op weg naar mijn geboortegrond bij Oudehaske de A7 verlieten, begon ik de jongens de eerste verhalen uit mijn jeugd te vertellen. We reden langs het Nannewiid, één van de kleinste Friese meren, tegenwoordig vooral het domein van windsurfers. Tussen mijn 10e en 15e jaar werd het beeld er op zomerse dagen vooral bepaald door zwemmers en roeiers. In de zomervakanties heb ik daar in die periode veel geroeid in een oude houten roeiboot van een oom. In die periode logeerde ik vaak bij één van de vele ooms en tantes van mem haar kant, die vrijwel zonder uitzondering aan de noordkant van het Tjeukemeer woonden. Heit zijn familie zat van oudsher aan de zuidkant van het Tjeukemeer, daar logeerde ik tot mijn 10e het meest …

De eerste tussenstop maakten we korte tijd later op de oostelijke oever van het Tjeukemeer. Aan de Marwei is een parkeerstrook waar ik graag even aan de waterkant zit. Voor de beweeglijke Pepijn was dit een welkome gelegenheid om even de benen te strekken. Hij was meteen onder de indruk van de oppervlakte van dit grootste van de Friese meren, een plas waar het lelijk kan spoken …

Terwijl Nils, Tijmen en ik wat stonden te praten, leek Pepijn van plan te zijn om te testen hoe ver hij het water in kon lopen zonder dat het water in zijn laarzen liep …

Om te voorkomen dat hij daarbij toch net wat te ver zou gaan, besloten we onze rit zekerheidshalve maar snel weer te vervolgen, nadat deze lijvige surfer het plankhaventje was binnengelopen …

Korte tijd later parkeerde Nils zijn bolide kundig op het laatste vrije plekje op de parkeerstrook langs de Middenweg. Daar vandaan begonnen we aan onze wandeling naar het huis aan de Commissiepolle waar ik de eerste jaren van mijn leven heb doorgebracht. Vanaf de parkeerplaats was al te zien dat er het nodige veranderd is sinds mijn laatste bezoek in 2014 …

  • wordt vervolgd

Terug naar de oorsprong

Vandaag ga ik met Nils en de beide jongens terug naar mijn geboortegrond. Aan de hand van de onderstaande foto’s hoop ik ze ter plaatse wat te kunnen vertellen over hoe het leven er voor mij als opgroeiend kind eind jaren 50, begin jaren 60 uitzag op het Friese platteland …

Op mijn weblog heb ik ’t hele verhaal al eens uit de doeken gedaan in een 3-delige serie. Voor de gemiddelde blogger voldoet dat prima, maar voor de jongens zal een stukje ‘aanschouwelijk onderwijs’ op locatie vast beter beklijven. Voor belangstellenden die het nog niet kennen, is de driedelige serie hier terug te vinden:

> Echten – Commissiepolle <

Echten – Commissiepolle (2)

Gisteren zijn we hier op virtuele wijze aan de wandel gegaan over een schelpenpad ten zuiden van het Friese dorpje Echten, dat de naam Commissiepolle draagt. We naderen intussen de plek waar in 1958 mijn wieg stond. Kijk, daar staat hij en ik lig er naast, slechts 14 dagen jong …

580903-1200x

Ongeveer 200 meter vanaf de weg komen we bij een bruggetje, dat naar mijn voormalige ouderlijk huis voert. Voor zover je daar nog van mag spreken in dit geval, want het oude huis is een aantal jaren geleden afgebroken en opnieuw opgetrokken. Wie gisteren de laatste foto goed heeft bekeken, zal zien dat er iets is veranderd aan het huis …

061126-1446x

Vroeger stond de dakkapel aan de westelijke kant op het dak, tegenwoordig staat die op de noordkant. Dat zal bovenaf een heel ander uitzicht geven dan vroeger. Ik kan me herinneren, dat vanuit die dakkapel in mijn slaapkamertje vroeger Lemmer te zien was. Het meest opvallende gebouw dat daar in de verte omhoog torende, was onderdeel van een soort verdeelpunt van elektriciteit in Lemmer. Dat gebouw had voor mijn gevoel de vorm van een grote stoel, en ik wist dan ook zeker dat het wel de stoel van een reus moest zijn …

090319-1243y

Niet alleen het huis is veranderd, ook rondom het huis ziet het er wat anders uit. Op de plek waar nu een strak geschoren gazon ligt, bloeide en groeide vroeger een weelde aan bloemen. Bij dat bruggetje heeft zich overigens het eerste kleine drama in mijn nog jonge leven afgespeeld. Toen heit en pake op een avond de wintervoorraad kolen op een kar van de weg naar huis brachten, kwam mijn jonge katje onder een van de wielen van de kar terecht. De volgende dag hoorde ik dat het beestje niet meer leefde, even stortte mijn wereld in …

590709-1200x

Al zo lang ik me kan herinneren, heb ik van de tuin en van tuinieren gehouden. Behalve dat ik pake hielp met het omspitten van de tuin, stak ik ook thuis op dat vlak de handen al snel uit de mouwen. De voorliefde voor tuinieren is me duidelijk met de paplepel ingegeven …

600302-1200x

Na gedane arbeid was ‘t dan altijd weer fijn om even wat te dollen met Fikkie, de stabij van pake …

620606-1200x

En als Fikkie niet bij mij wilde komen, dan ging ik wel naar Fikkie toe, want die woonde tenslotte aan de andere kant van de sloot bij pake …

620607-1200x

En over die sloot gesproken … Daar heb ik ook leren schaatsen. Op de onderstaande foto sta ik samen met Bettie, de dochter van de boer, op het ijs van de bewuste sloot. In mijn herinnering was dat vroeger een oneindig lange sloot. In later jaren bleek dat toch heel erg mee te vallen, maar de laatste jaren heb ik het gevoel dat hij toch steeds weer wat langer wordt …

630102-1200x

Voor mijn toenmalige ouderlijk huis geldt overigens hetzelfde als voor het huisje op de vlakte, dat ik hier vorige week liet zien. ’s Zomers is het er prachtig en kun je er ongestoord genieten van rust en ruimte, maar als de koude oostenwind wind ’s winters rond het huis waait en er een pak sneeuw ligt, dan valt het nog niet mee om de weg over dat smalle schelpenpaadje te bereiken …

630103-1200x

Nadat we in 1964 naar Drachten waren verhuisd, heb ik nog verschillende keren gelogeerd bij pake, en later bij een oom en tante, die na pake’s dood in 1966 in zijn huisje zijn gaan wonen. Daarna is de Commissiepolle een aantal jaren buiten beeld geraakt, maar sinds het plotselinge overlijden van mijn vader in 1995 en sinds ik kwakkel met mijn gezondheid, vind ik het wel fijn om er zo af en toe eens een kuiertje te maken. Want dat kleine wereldje, dat begin jaren 60 zo groot leek, zal wel altijd een speciaal plekje in mijn hart houden …

Voor vandaag sluit ik af met een foto van drie generaties … het is de enige foto waar ik samen met pake (opa) en heit (vader) op sta …

590706-1200x

Morgen vervolgen we onze weg naar het eind van de Commissiepolle, waar we nog even genieten van de weidse uitzichten.

Echten – Commissiepolle (1)

Nadat we al enkele jaren samen op pad waren geweest in haar geboortestreek, heb ik mijn fotomaatje in maart 2009 meegevoerd naar de kleine wereld waar ik mijn eerste levensjaren heb doorgebracht. Hiervan heb ik indertijd verslag gedaan op mijn weblog, dat toen nog op web-log draaide. Nadat web-log ter ziele ging, is dat deel van mijn weblog verloren gegaan voor de openbaarheid, maar zelf heb ik er gelukkig nog steeds de beschikking over …

Mijn wieg stond in augustus 1958 aan de Commissiepolle bij Echten, een klein dorpje op de zuidelijke oever van het Tjeukemeer. Om bij de Commissiepolle te komen, moet je vanaf de Hoofdweg in Echten in zuidelijke richting afslaan, de Middenweg op. Na ongeveer 600 meter kom je op de plaats van bestemming: de Commissiepolle

141129-1200x

Er zit niets anders op dan vanaf dat punt onze weg te voet te vervolgen, want de Commissiepolle is net als 50 jaar geleden nog steeds een schelpenpaadje van amper een meter breed. Alleen een rij brievenbussen en kliko’s aan het begin van het pad verraadt de bewoning verderop. De mensen die achteraan wonen moeten ongeveer 500 meter lopen of fietsen om hun brievenbus te legen …

090319-1241x

Als we het pad betreden, leert een blik naar rechts dat er van de oude schuur van de boerderij waar heit (vader voor niet-Friestaligen) vroeger werkte niet veel meer over is. Ooit ben ik hier in een moment van onoplettendheid nog eens zonder al te grote gevolgen van de hooizolder gevallen. Die zolder is dus intussen niet meer en op de boerderij wordt niet meer geboerd …

090319-1242x

Behalve dat er verderop langs het pad een aantal oude huisjes – waaronder dat van pake – zijn afgebroken, is er eigenlijk niets veranderd. Op de achtergrond van de onderstaande foto staat mijn toenmalige ouderlijk huis, dat intussen al eens is afgebroken en daarna in iets gewijzigde vorm opnieuw opgebouwd …

090319-1242y

Elke stap op dit paadje roept prettige herinneringen op uit lang vervlogen tijden. In de koude winter van 1963 ben ik op ongeveer hetzelfde plekje op de foto gekomen. Hier zien we op de achtergrond het huis van mijn pake (opa voor niet-Friestaligen) …

630101-1200x

Pake woonde letterlijk op een steenworp afstand van mijn ouderlijk huis. Alleen het smalle schelpenpad en de sloot daarnaast scheidden de twee huizen. Het gevolg daarvan was, dat ik voor mijn gevoel vrijwel dagelijks met pake optrok. Op de strook grond naast het pad had pake een grote tuin en een aantal kippenhokken. Wacht, nu komt het goed uit, dat ik met mijn fotomaatje op pad was …

090319-1244y

Zo kan ik mooi even aanwijzen waar ik als klein jongetje al met pake tussen de kippen zat …

590707-1200x

Zodra ik op eigen benen kon staan, behoorde het voeren van de kippen tot de dagelijks rituelen …

620609-1200x

Maar ook het zware werk schuwden pake en ik niet, want die grote tuin moest wel elk voorjaar worden omgespit, en daar kon pake best wat hulp bij gebruiken …

610610-1200x

Regelmatig hielden we even halt om te schaften …

610611-1200x

Morgen vervolgen we onze kuier over de Commissiepolle. Dan nemen we o.a. een kijkje bij de reïncarnatie van mijn ouderlijk huis, dat hier op de achtergrond nog in originele staat te zien is.