‘Love’, een Friese fontein

Eén van de onderdelen van Leeuwarden-Fryslân 2018 Culturele Hoofdstad van Europa (kortweg LF2018) was de totstandkoming van elf fonteinen, één voor elk der Fries steden. Informatie over die elf fonteinen en de realisatie ervan kun je hier vinden: 11fountains.nl

Veel Friezen hadden graag gezien dat kunstenaars uit de eigen provincie de opdracht hadden gekregen. Maar de organisatie van Leeuwarden, Culturele Hoofdstad van Europa 2018, besloot anders …

De komst van elf fonteinen, gemaakt door elf internationale kunstenaars, in elf Friese steden zorgt voor humoristische en confronterende situaties tussen een bevlogen kunstcurator Anna Tilroe en de nuchtere Friese bewoners …

Persoonlijk vind ik niet alle elf de fonteinen even mooi, en dat hoeft natuurlijk ook niet, maar een interessant verhaal gaat er wel schuil achter de meeste van die fonteinen. Omdat we toch in de buurt waren, hebben wij op maandag 20 augustus een bezoekje gebracht aan de Leeuwarder fontein met de typisch Friese naam ‘Love’ van de Spaanse kunstenaar Jaume Plensa

‘Love’ bestaat uit twee 7 meter hoge, witte sculpturen van een jongen en een meisje. Hun gezichten zijn naar elkaar toegewend, maar hun ogen zijn gesloten. De gezichtsuitdrukking van de kinderen is sereen. Om hen heen hangt een 2 meter hoge mistwolk waar je in rond kunt dwalen …

“Ze dromen”, zegt Plensa, “voor kinderen is de toekomst een droom vol beloftes.” De Spaanse kunstenaar kreeg zijn inspiratie voor de mistfontein toen hij ’s morgens vroeg de nevel boven de Friese velden zag. “In Friesland”, zei hij, “komt het water uit de grond …”

Inspiratiebron: de jeugd in de stad en de nevel over de velden
Materiaal: kunsthars met marmerstof
Afmeting: 7 m hoog, 3 m omtrek
Locatie: het vernieuwde stationsgebied

Regisseur Roel van Dalen volgde het kunstproject 11Fountains en was getuige van humoristische en confronterende situaties tussen de bevlogen kunstcurator Anna Tilroe en de nuchtere Friese bewoners. Hij vroeg cabaretier Jan Jaap van der Wal, geboren in Leeuwarden, de ontwikkelingen te beschouwen door er een snedige voorstelling over te maken, die in losse delen in de serie is verwerkt. Hiermee wordt de rol van kunst in de openbare ruimte op verschillende manieren belicht. 2Doc heeft er een vierdelige serie van uitgezonden, op internet is hij hier terug te zien: 11 Friese Fonteinen. Ik vind het een aanrader.

Drie monniken onderweg

Enige tijd geleden liet ik hier al eens enkele foto’s zien van een paar van wilgentenen gemaakte baltsende kraanvogels, die bij De Veenhoop aan de rand de Kraanlânnen staan. Aan de Kleasterkampen bij Smalle Ee wijst een kleine wirwar van borden erop dat er ook hier wat te zien is …

Deels achter de boomwal verscholen ligt een wat hoger gelegen weiland. In het kader van het project WOODlandart is ook daar een fraai kunstwerk van wilgentenen verschenen. Op de oude kloosterheuvel staan sinds enige tijd drie van wilgentenen vervaardigde monniken die onderweg zijn. Net als de kraanvogels bij De Veenhoop zijn ook deze monniken bij Smalle Ee een verwijzing naar het verleden …

In de 13e eeuw stond op deze zandrug een Benedictijner klooster. Door dit klooster werd Smalle Ee een belangrijke plaats waar veel kennis en bestuurservaring bijeen kwam. Zo was tot ongeveer 1600 onder andere het grietenijbestuur (het huidige gemeentebestuur) in Smalle Ee gevestigd. Dit verklaart ook de huidige gemeentenaam Smallingerland, die afgeleid is van Smalle Ee als bestuurscentrum.

Toen in 1580 alle kloosters in Fryslân werden afgebroken, werd Smalle Ee een onbeduidend dorp. Niet veel later vestigde de grietman Van Haersma zich in Oudega. Zeven generaties Van Haersma hebben vervolgens vanuit Oudega de grietenij Smallingerland bestuurd. In de loop der tijd streefde het steeds verder groeiende Drachten Oudega voorbij. Uiteindelijk werd in 1831 het gemeentebestuur voorgoed verhuisd naar Drachten …

De monniken zijn het project van De Wilgen, Smalle Ee en Buitenstvallaat. De Trije Mûntsen Underweis zijn ontworpen door beeldhouwer Jitze Sikkema en uitgevoerd met de hulp van vele enthousiaste dorpsgenoten en de kunstenaars Derk den Boer en Fokke Veurman gemaakt van lichte geschilde wilgentenen en donkerbruin gekleurde, ongeschilde wilgentenen die in de buurt zijn gekapt.

Trije mûntsen ûnderweis

By Smelle Ie binne trije mûntsen ûnderweis …




– letter mear –

‘Baltsende kraanvogels’

Toen Jetske en ik eind juni op zoek gingen naar de grutto, troffen we onderweg bij De Veenhoop eerst een paar andere, tamelijk vreemde vogels aan. Aan de rand van het natuurgebied ‘de Kraanlannen’ staan sinds kort een paar reusachtige baltsende kraanvogels …

Culturele Hoofdstad vond ze niet goed genoeg, maar dankzij steun van de gemeente Smallingerland en de Noardlike Fryske Wâlden heeft het project ‘WOODlandart’ toch een aantal fraaie kunstwerken opgeleverd van wilgentenen. De baltsende kraanvogels zijn daarvan een voorbeeld …

Deze wilgentenen kraanvogels hadden geen beter plekje kunnen krijgen. Het natuurgebied ‘de Kraanlannen’ dankt zijn naam aan de kraanvogels, die het gebied in lang vervlogen jaren bewoonden …

Onder de noemer ‘WOODlandart’ zijn er intussen al meer kunstwerken in het landschap verschenen. De kunstwerken moeten inwoners en bezoekers attent maken op het Nationaal Landschap Noardlike Fryske Wâlden met haar kenmerkende coulisselandschap. De kunstwerken worden gemaakt van puur natuurlijk materiaal, zoals kweekwilgen en/of restmateriaal van boerenbedrijven …

LF2018 is begoun

It hat efkes duorre, mar nei jierren fan organisaasje en tarieding is it dan dochs sa fier: Ljouwert-Fryslân Kulturele Haadstêd fan Europa 2018 is begoun. De offisjele iepening is jûn pas, mar yn feite ha tûzene skoalbern justermiddei it startsein al jûn troch rûnom yn de provinsje tagelyk it klublied “Seis oere thús” fan LF2018 te sjongen. Dêrnjonken binne der justerjûn op alderhanne plakken moaie en spannende ferhalen ferteld.

Ik moat earlik sizze dat ik der de ôfrûne jierren net altyd likefolle betrouwen yn hawn ha, mar ik ha wol it gefoel dat it no rûnom yn’e provinsje echt begjint te brûzjen. Neidat ik it programma fan LF2018 earder al ris besjoen hie op de webside, ha ik juster de app LF2018 op myn tillefoan en iPad ynstallearre. No, ik kin jim sizze dat jo der wol dwyl fan yn’e holle wurde kinne, safolle is der fan’t jier te dwaan yn ús moaie Fryslân. It hat der alle skyn fan dat LF2018 echt in prachtich jier fan, foar en troch ús Fryske mienskip wurdt.

Ik sil besykje om der sa no en dan ris earne in krintsje út te pakken …

LF2018 is begonnen

Het heeft even geduurd, maar na jaren van organisatie en voorbereiding is het nu dan toch zo ver: Leeuwarden-Fryslân Culturele Hoofdstad van Europa 2018 is begonnen. De officiële opening is weliswaar pas vanavond, maar eigenlijk hebben duizenden schoolkinderen gistermiddag al het startsein gegeven door overal in de provincie gelijktijdig het clublied “Seis oere thús” van LF2018 te zingen. Daarnaast zijn er gisteravond op allerlei plaatsen rondom in de provincie mooie en spannende verhalen verteld.

Ik moet eerlijk zeggen dat ik er de afgelopen jaren niet altijd evenveel vertrouwen in heb gehad, maar ik heb het gevoel dat het nu toch echt begint te bruisen in de provincie. Nadat ik eerder deze week het programma van LF2018 al eens op de website had bekeken, heb ik gisteren de app LF2018 op mijn telefoon en iPad gezet. Welu, ik kan je vertellen dat het me bijna begon te duizelen, er valt dit jaar ongelooflijk veel te zien en te beleven in ons mooie Fryslân. Het lijkt erop dat LF2018 echt een prachtig jaar van, voor en door de Friese gemeenschap wordt.

Ik zal proberen zo nu en dan ergens een krentje uit de pap te vissen …