Langs de Ommelebommelesteen

Na enige tijd hadden we het wel bekeken bij de haven. Het werd langzamerhand tijd om terug te gaan naar de auto. Waar we op de heenweg langs de voet van de vuurtoren waren gelopen en via de trap waren afgedaald, liepen we nu beneden langs om de vuurtoren heen …

Voorbij de vuurtoren zag ik een blauwe reiger op de basaltblokken aan de waterlijn staan. Een stuk daarachter was in het IJsselmeer een grote steen te zien waar drie meeuwen op stonden. Dat is niet zomaar een steen. Het is de Ommelebommelsteen, een granieten kei, zo’n 30 meter van de kust van Urk. De steen speelt een belangrijke rol in de geboortefolklore van het vroegere eiland …

De legende staat beschreven bij een beeldje genaamd De Vroemoêr (Urkers voor De Vroedvrouw), gemaakt door Piet Brouwer. Het beeld toont de vader die bij de steen naar het deurtje zoekt, terwijl de vroedvrouw met een mandje in de boot blijft wachten …

Intussen had mijn MS – zoals wel vaker – plotseling weer toegeslagen. Mijn rechterbeen begon dienst te weigeren, waardoor ik het elke stap min of meer moest meeslepen. Veel verder dan 150 m was het niet, maar het laatste deel van de kuier terug naar de auto werd nog een zware tocht. Gelukkig staan er langs de kustlijn meerdere bankjes waar ik even gebruik van kon maken. Nadat ik mezelf onder aanmoediging van mijn fotomaatje tot slot ook de trap naar het Vissersmonument had weten op te hijsen, kon ik daar vandaan deze foto nog maken ..

Bij ‘de Poppestien’

We konden de verlokking van het bos niet weerstaan en verlieten de tuin door het openstaande hekje. Bijna het hele landgoed is vormgegeven en aangelegd door Johann Hermann Knoop, die kennelijk ook landschapsarchitect was. Ook het padenpatroon in het Sterrenbos direct achter het Sterrenbos is door hem ontworpen ….


Op een kruispunt van paden in het bos midden op de zichtlijn staat de zogenaamde Burmaniazuil. Zo’n zuil was in de mode halverwege de achttiende eeuw. De ronde natuurstenen zuil staat op een voetstuk met leeuwenkop. Bovenop de zuil staat een loden haan. De zuil speelde een rol in de Bakkeveenster folklore als zijnde de plaats waar de kinderen vandaan zouden komen. De zuil staat daarom plaatselijk bekend als ‘de Poppestien’. ‘Poppe’ is Fries voor baby. De legende heet het dat wanneer de loden haan kraait, de onderste steen kantelt en de vader zijn pasgeboren baby onder de steen vandaan kan halen … 

De originele loden haan is in de loop der tijd spoorloos verdwenen. In het kader van het grootscheepse herstelproject dat Natuurmonumenten in 2019-2020 uitvoerde in het bos op het landgoed, werd de loden haan begin 2021 teruggeplaatst op de Burmaniazuil. Daarmee is er weer een stukje cultuurhistorie van de Slotplaats in ere hersteld. Misschien komen hiermee de legendes ook weer tot leven. Want de oude zuil met de vroegere haan is nog steeds met raadsels omhuld. Waarom werd de zuil opgericht en waarvoor stond de haan symbool? Waar is de authentieke loden haan gebleven? Maar de belangrijkste: wat is er waar van de oude legende van de poppestien …?


Een stukje voorbij de Poppestien probeerde een bruggetje ons te verleiden om nog verder het bos in het gaan. Zo ver heb ik het niet laten komen. Het werd tijd terug te gaan, daarbij viel er onderweg ook nog wel het een en ander te bekijken, had ik op de heenweg al gezien …