Het Stroïnkgemaal van binnen

Ik neem jullie nog weer even mee naar het Stroïnkgemaal. Het stoomgemaal dat in 1919-1920 werd gebouwd, werd genoemd naar dijkgraaf A.F. Stroïnk. Hij had ervoor geijverd om de waterhuishouding in het gebied sterk te verbeteren door ook Drenthe bij het bemalingsgebied te betrekken. In het begin had ’t gemaal twee stoommachines, vandaar de naam ‘stoomgemaal’ die het tot op de dag van vandaag onder de lokale bevolking heeft gehouden …


Op de Nationale Molendag kwamen we binnen in wat oorspronkelijk de ketelruimte was. De ruimte is nu vooral in gebruik als werkplaats, voor de open dag was hier een aantal informatiestands ingericht …

Nadat ik de houten kap had bekeken, beklom ik de trap naar het middelste deel van het gebouw. Daar staan onder de verhoogde dwarskap van het gebouw de zware machines. De horizontale schroefpompen worden aangedreven door 2 dieselmotoren en 1 elektromotor …

De totale maximale capaciteit van het gemaal bedraagt momenteel 3200 m3 per minuut. Dat komt neer op 4,6 miljoen m3 per dag. Dat is knap natuurlijk, maar het nog altijd volledig op stoom werkende Woudagemaal bij Lemmer pompt met gemak 6 miljoen m3 water per etmaal naar het IJsselmeer. Baas boven baas …

– Hier kun je de hele geschiedenis en de technische specificaties van het gemaal lezen: Vollenhove – het Stoomgemaal

45 gedachten over “Het Stroïnkgemaal van binnen”

    • Ja, geluidloos draaiden die stoommachines niet. Maar er viel wel veel meer aan te zien dan aan de huidige machinerie. En als je het linkje naar het Woudagemaal hebt gevolgd, heb je in het filmpje uit 2006 kunnen zien, dat die oude machines niet alleen luidruchtig waren, maar dat ze ook heel mooi ritmisch konden tikken en sissen. 🙂
      Prettige dag, Marc.

  1. Dat zijn echt wel indrukwekkende pomp-machines !
    Ook heel interessant om weten is hoe jullie met deze gemalen de velden kunnen bevloeien als het nodig is.
    Die oude zwart/witte vloertegels passen wonderwel bij de mechanische sfeer van die oude gemalen.

    • Ik vond het ook een mooi staaltje waterbeheer, echt indrukwekkend.
      En ook delen van het oude interieur zoals het dak en de betegeling van de vloer muren en deels langs de muren.

  2. Interessant om te lezen Jan, ik weet dat de koelwaterpompen in ons ketelhuis zo’n 8000 m3 per minuut haalden. Je wil niet weten hoeveel water dat is als het fout gaat. (het laatste is wel mooi om te zien, en ik kan het weten)

  3. Die cijfers gaan allemaal boven mijn petje, ik vind vooral de geblokte vloer erg mooi 🙂

  4. Mooi dat het in die ruim 100 jaar zo bewaard is gebleven. Met name de oude tegeltjes en bakelieten stopcontacten zijn getuige van vervlogen tijden.
    Je laat hier een mooie serie zien van het interieur.
    Ik gebruik ook nog vaak de term ‘stoomgemaal’. 😉 Toen ik het Woudagemaal leerde kennen besefte ik pas echt wat een stoomgemaal inhoudt.
    Het Stroïnkgemaal is voor het dagelijkse werk en het Woudagemaal is de reus die wordt ingezet als het penibel wordt.
    Het één kan niet zonder het ander…

    • Het is zowel van binnen als van buiten een prachtig bewaard gebouw. Het was de moeite waard om eindelijk onze nieuwsgierigheid naar de machines en vooral het interieur te kunnen bevredigen.

  5. Ik heb oneindig veel bewondering voor de mensen die dit kunnen bedenken en uitvoeren. Ze hadden er maar eens niet moeten zijn. Uit mijn vroege jeugd herinner ik me nog wel de volgelopen kelder van mijn oma en dat heel Meppel blank stond. Gelukkig hebben ze toen iets gedaan aan dat stoomgemaal.
    Heel mooie serie foto’s. Nu heb ik dat gemaal toch van binnen gezien.

    • Ik ben blij dat er knappe koppen en technici zijn die dergelijke machines hebben bedacht en gemaakt. We zouden niet zonder kunnen.
      Dat dak is echt prachtig, daarom heb ik de camera daar ook een paar maal op gericht. Het vormt samen met de buitenmuren nog de meest originele delen van het gemaal.

  6. Mooie foto’s, interessante tentoonstelling en ook al verpompt dit gemaal wat minder, het verdient zeer zeker zijn plaats. Bedankt voor de link die je insloot Jan.

    • Dit gemaal is voor Drenthe en Noordwest Overijssel van groot belang voor de dagelijks waterhuishouding. In Fryslân hebben we ook een paar stevige gemalen langs de kust voor het dagelijks gebeuren. Het Woudagemaal wordt pas onder stoom gebracht wanneer de moderne gemalen het niet meer aan kunnen.

  7. De stoom is dus vervangen door elektriciteit maar het ziet er nog steeds imposant uit, al vindt ik het Woudagemaal een stuk indrukwekkender. het blijft prachtig om dit indrukwekkende materiaal dan ook daadwerkelijk aan het werk te zien. Je hebt er je hart mooi kunnen ophalen wat je terugziet in de beelden

    • Het Stroïnkgemaal zag er moderner en vooral ook schoner uit dan ik had verwacht. aar het is indrukwekkend materiaal waar ik met mijn vijverpompje niet tegenop kan.
      De foto’s en het filmpje van het Woudagemaal dateren van 2006, ik moet er nodig weer eens naar toe om wat betere opnamen te maken. Het Woudagemaal is – zeker in draaiende toestand – toch echt het pronkstukje op dit gebied.

  8. Imposante machinerie, Jan. Altijd mooi, die gemalen, een essentieel onderdeel van onze waterhuishouding. Ik kan me herinneren dat we op de langere school vrij uitvoerig onderwezen werden op dit terrein, sloot, kanaal, boezem, etc. Toen vond ik het wat saai, maar nu heel erg interessant. We kunnen hier wonen dankzij dat ingenieuze systeem.

    • Zo ging dat vaak op de lagere school, denk ik, er waren zoveel spannender en interessante dingen te leren. Dat water was een vanzelfsprekendheid. Wisten wij veel dat juist veel vanzelfsprekende zaken van toen er 50-60 jaar later heel anders bij zouden liggen!?
      Eén van de mooiste dingen die we zowel in het gemaal als later van de molenaar hoorden, is dat zowel de molen als het gemaal het water tegenwoordig twee kanten op kunnen pompen. Zo kan er in tijden van droogte water naar de Weerribben-Wieden worden gepompt. Dat is een mooie ontwikkeling in tijden waarin we zuinig met het water om moeten gaan.

Reacties zijn gesloten.