‘De Tocht’

Aafje en ik hadden in december een arrangement gekregen voor de musical ‘De Tocht’, die sinds 1 oktober vorig jaar speelt in het speciaal voor deze voorstelling gebouwde Friso Theater in Leeuwarden. Gistermiddag hebben we de voorstelling bijgewoond en we hebben ons er prima mee vermaakt. Na binnenkomst hebben we meteen een ravitailleringsstop gemaakt bij een koek & zopie tentje, want je moet bij zo’n monstertocht goed voor de inwendige mens zorgen. Chocolademelk met slagroom en oranjekoek, een geweldige binnenkomst …

‘De Tocht’ vertelt het verhaal van een groep vrienden, die in hun kinderjaren hebben afgesproken om samen de volgende Elfstedentocht te rijden. Zesentwintig jaar na de vorige editie van de tocht is het in de winter van 2023-’24 zover, de zestiende Elfstedentocht kan worden georganiseerd. De kinderen zijn inmiddels volwassen geworden en hebben allemaal een eigen leven opgebouwd, ieder met zijn problemen en obstakels. De Elfstedentocht blijkt dan een ontdekkingstocht om te zien of de band van vroeger nog bestaat. Wat is er nog over van hun vriendschap …?

Het verhaal is wat dunnetjes en de acteurs konden me niet steeds overtuigen. Maar voor oog en oor is deze tocht één groot feest. Met een live orkest dat onzichtbaar voor het publiek in de coulissen zit te spelen, draaien tientallen figuranten hun rondjes over het ijs. Dat doen ze op een ijsbaan met een oppervlakte van bijna 2.000 vierkante meter, die via een ingenieuze constructie om de tribune heen draait. Met behulp van grote verschuivende videoschermen wordt het publiek meegenomen op de barre tocht langs de elf Friese steden. Van de gezellige sfeer onderweg tot het lijden van de schaatsers, die struikelend over keihard ijs, verblind door zware sneeuwbuien hun weg zoeken. Als er op enig moment dan ook nog een snijdende wind door de zaal waait, wordt dat pijnlijk afzien van de toerrijders letterlijk voelbaar …

*Dankjewel, Nils, we hebben ervan genoten!

Van oud naar nieuw

In Katlijk en Oudehorne klinken vandaag voor het laatst dit jaar de klokken in het kader van het traditionele Sint Thomasluiden. Deze traditionele gebeurtenis vindt ieder jaar van 21 december tot 1 januari plaats om de boze geesten te verjagen. Ik vind het een mooiere traditie dan het afsteken van vuurwerk. Eigenlijk had ik er vandaag even naar toe willen gaan, maar dat lijkt me met dit weer toch niet echt een goed plan …

Met de top 2000 op de achtergrond doen we het hier vandaag lekker rustig aan. Om aan de vuurwerkdrukte te ontkomen, kun je nog het best op het Wad zitten of zo. Daar heb ik dit jaar ook weer een paar maal in alle rust vanaf de dijk naar die heerlijke leegte zitten turen. Maar ja, daar is het ook geen weer voor vandaag …

Oudjaarsdag 2023 lijkt vooral gekenmerkt te worden door regen en wind. We zijn dat natuurlijk wel wat gewend de laatste maanden, maar ik had het vandaag toch liever wat droger en rustiger gehad. We zullen het echter weer moeten doen met wat we krijgen, zo lang dat geen storm en overstromingen met zich meebrengt, mogen we ons al gelukkig prijzen tegenwoordig. Dat gezegd hebbend, wens ik jullie allemaal een rustige en veilige jaarwisseling en alvast alle goeds voor 2024 …

De fierljepper

Op nog geen 40 meter afstand van ‘A roundabout us’ staat nog een tweede sculptuur van kunstenaar Hans Mes. Het beeld ‘de Fierljepper’ is 15 meter hoog en overspant de halve vierbaans Noorderhogeweg en verbindt zo symbolisch het productie- en distributiegedeelte van Philips in Drachten. De fierljepper is gereed voor de sprong naar de overkant om op een typisch Friese manier gestalte te geven aan het overbruggen van de afstand naar de klant …

Philips medewerkers tekenden als symbool voor het verbeteren van hun persoonlijke prestatie 1176 merktekens, welke alle in de huid van de sportman zijn uitgesneden. Het thema ‘Bridging the Gap’ voor de Philips Customer Day in januari 1995 bracht beeldend kunstenaar Hans Mes op het idee om medewerkers van Philips DAP Drachten op die dag hun eigen ‘meester-teken’ te laten ontwerpen. De gedachte hierachter was, dat steenhouwers, loodgieters en andere ambachtslieden vroeger een eigen merkteken aanbrachten op hun werkstukken. Daaraan was niet alleen de kwaliteit van hun werk, maar ook de maker herkenbaar …

Uiteindelijk leverden de 1800 medewerkers al of niet gezamenlijk 1176 merktekens aan. Zo ontstond de Fierljepper ofwel polsstokverspringer, die inhoudelijk gestalte geeft aan het verbeteren van ieders persoonlijke prestatie …

A roundabout us

Enige tijd geleden liet ik hier de onderstaande foto van een ‘Alziend oog’ zien. Vandaag is het tijd om te onthullen wat het is. Het maakt onderdeel uit van het kunstwerk ‘A roundabout us’ van Hans Mes, dat in 2011 ter gelegenheid van het 60 jarig bestaan van de Philipsfabriek in Drachten op een rotonde in de Noorderhogeweg is geplaatst …

In opdracht van Philips maakte de kunstenaar een sculptuur op de rotonde voor het bedrijf rondom het thema: ‘Wij maken het verschil’. Voor hij aan het ontwerp begon vroeg hij verschillende werknemers van Philips hoe zij over het thema van zijn opdrachtgever dachten. Het thema en hun visie leidden samen tot deze interactieve gedachtewolk, die de inspirerende innovatie laat zien van zes decennia succes …

Het in staal uitgevoerde kunstwerk is de 3 dimensionale schets van die gedachtewolk. Het symboliseert de ontwikkeling van ideeën door Philips Consumer Lifestyle, het vooruitlopen op trends in de markt. Maar ook verwoordt deze gedachtewolk de wensen van de consument die zijn manier van leven wil verrijken. Het ruimtelijke lijnenspel van de wolk heeft een schetsmatige structuur alsof hij met een potlood is getekend …

De wolk omvat drie beeldende elementen: Een portret van Dr. Alexander Horowitz, de uitvinder van het roterend scheersysteem, de drie scheerkoppen zoals ze al jarenlang worden gemaakt in Drachten en een oog wat in de toekomst kijkt. Deze drie iconen geven gestalte aan 60 jaar succes van Philips Drachten …

Langzaam en gelijktijdig veranderen het portret, de scheerkoppen en de iris van het oog steeds in een andere kleur waarbij het tempo van de kleurverandering kunnen worden bepaald door de mate van omgevingslicht en de verkeersdrukte op de rotonde. De natuurgetrouwe iris die geleidelijk in een steeds andere kleur van de regenboog verandert is letterlijk en figuurlijk de eye catcher van het beeld …

De oostelijke afslag van de rotonde voert direct naar het fabrieksterrein van Philips Consumer Lifestyle, of Philips Drachten zoals het kortweg wordt genoemd. Met momenteel nog ca. 1500 werknemers, waarvan ruim een derde ingenieur is, is Philips nog steeds met stip de grootste werkgever van Drachten. Zonder Philips zou Drachten waarschijnlijk nog een onbeduidender dorp geweest zijn dan het nu is. En dat zegt toch wel wat …

Licht op Drachten

Onder het motto ‘Hoe meer kleur en fleur, hoe beter het humeur’ vandaag nog eens een passende fotoserie. Eind november – begin december vond in Drachten de eerste editie plaats van het lichtfestival ‘Licht op Drachten’. Het gemeentehuis werd daarbij ’s avonds door Kroft&Smids veranderd in ‘Een levend canvas’.

‘In een wereld waarin we maar al te vaak omringd worden door beton en opgeslokt worden door digitale schermen, herinnert “Een Levend Canvas” ons eraan dat we nooit echt alleen zijn, dat we worden omringd door de grenzeloze schoonheid en oneindige kracht van alles dat leeft. De natuur laat ons zien wat veerkracht en aanpassingsvermogen is en dat alles met elkaar verbonden is …’

‘“Een Levend Canvas” zoomt in op bloemen in bloei en vergroot die uit tot in het extreme. Het laat een symfonie van kleur en beweging zien. Het gebouw komt tot leven, ademend met de levenskracht die alle natuur doordringt. En daarmee nodigt het ons uit om even stil te staan en te genieten van de pulserende levenskracht die ons omringt, als een betoverende herinnering aan onze verbondenheid met alles dat leeft …’

Lit ús dreame

Aan het begin van de coronacrisis raakten theaterregisseuse Karina Kroft en technisch ontwerper Remko Smids een deel van hun werk kwijt. Om actief te blijven, kwamen ze met het plan om met een beamer teksten te projecteren op gebouwen. Zeventig avonden lang verscheen er, net na zonsondergang, op gebouwen ergens in Leeuwarden en omgeving een verbindend, troostend, hoopgevend, aanmoedigend of grappig citaat …

Sindsdien hebben beide kunstenaars onder de naam K&S in binnen- en buitenland naam gemaakt met hun projecties. Kroft & Smids vormde ook de artistieke leiding van het lichtfestival ‘Licht op Drachten’. Zij hebben alle kunstwerken verzameld en een route uitgestippeld. Aan de route hebben zijn een tiental van hun projecties en overpeinzingen toegevoegd. Tegenover het veld met de konijnen werd bij de passantenhaven de mooie en hoopvolle tekst ‘Lit ús dreame’ (‘Laten we dromen’) geprojecteerd op een gebouw aan de andere kant van de Drachtstervaart …

Tegenover schouwburg ‘de Lawei’ werd een fragment van Lewis Caroll’s ‘Alice in Wonderland’ geprojecteerd op een gebouw …

Een veld vol konijnen

Drachten probeert zichzelf weer eens op de kaart te zetten, ditmaal met een lichtfestival met de originele titel ‘Licht op Drachten’. In het centrum van Drachten is een route uitgezet langs ruim 20 lichtkunstwerken. De route leidt grotendeels door het voetgangersgebied en ligt daarmee goeddeels buiten mijn actieradius. Daarom heb ik gisteravond even een kijkje genomen bij een paar kunstwerken aan de rand van de voetgangersgebied.

Om te beginnen het kunstwerk ‘Field of Moon Gazing Rabbits’, dat op een plantsoen bij de passantenhaven in het centrum te zien is …

In het programma van ‘Licht op Drachten’ staat: ‘Al eeuwenlang gelooft de mens dat de maan een speciale mysterieuze kracht bezit. Mythen en legendes hierover zijn te vinden in talloze culturen over de hele wereld. In Oost-Aziatische folklore bestaat er een bijzondere relatie tussen de maan en één bepaald dier: het witte konijn. In China vertegenwoordigt het witte konijn onzelfzuchtigheid, trouw en opoffering en het wordt vaak afgebeeld als de metgezel van Chang’e, de godin van de maan. Wanneer je goed naar de volle maan kijkt, kun je de silhouet van een staand konijntje zien …’

‘Field of Moon Gazing Rabbits’ is een project van AM Yang (China) en Nelly Blessinga (Amsterdam). Het kunstwerk viert het leven van een prachtig wit konijn en zijn bijzondere relatie met de maan.