Skûtsjes op de Leijen

Het was letterlijk een komen en gaan van skûtsjes op de Leijen (kaartje Google Maps) gistermiddag, en dat is wel bijzonder, omdat de Leijen maar een klein en ondiep meertje is, zie je er normaal gesproken hooguit wat kleinere plezierboten …

130427-1259x

Als die grote schepen met opbollende zeilen over het open water varen, dan levert dat altijd weer fraaie beelden op. Het bijzondere aan deze eerste Turfrace, die hopelijk zal uitgroeien tot een jaarlijks terugkerend evenement, is dat er nu juist niet alleen over open wateren wordt gevaren, maar ook over smalle riviertjes, vaarten en kanalen …

130427-1301x

Op het kaartje hieronder is een deel van de route te zien. Vanuit Drachten moesten de skûtsjes eerst met gestreken mast van zuid naar noord door het Opeinder Kanaal (het rode deel van de route), waar men onder 4 vaste bruggen door moest varen. In het laatste deel van het Opeinder Kanaal konden de zeilen worden gehesen om over de Leijen koers te zetten richting Rottevalle (de gele route). Bij de blauwe plaatsmarkering moesten de de skûtsjes het smalle riviertje de Lits op draaien om zich te melden in de haven van Rottevalle (het blauwe deel van de route). Daar moest worden geboomd en gejaagd. Vanuit Rottevalle moest vervolgens dezelfde route in tegengestelde richting worden gevolgd …

130427-1159x

Vroeger werden de skûtsjes gebruikt voor het vervoer van turf en terpaarde van Fryslân naar Holland. Ook toen was men deels aangewezen op vaarten en kanalen waar niet gezeild kon worden. Er zat niets anders op dan de vaart erin te houden m.b.v. de vaarboom en/of het skûtsje over land voort te trekken, het zogenaamde jagen …

130427-1302x

Bij de wedstrijden op open water zitten de knelpunten vooral bij het ronden van de boeien die de route markeren. In de Turfrace over de Smallingerlandse wateren moesten de skûtsjes elkaar hier en daar passeren op smalle wateren …

130427-1304x

Op de foto’s hierboven en hieronder nadert ‘de Jonge Jasper’ met de donkere zeilen de Leijen, nadat hij bij Rottevalle ‘een vrachtje’ had opgepikt. Het licht gekleurde skûtsje draait vanaf de Leijen de Lits op om zich te melden in Rottevalle …

130427-1305x

Op ‘de Jonge Jasper’ wordt het grootzeil gehesen en wordt de fok bijgezet …

130427-1312x

‘De Jonge Jasper’ zet koers naar Opeinde …

130427-1313x

‘De Jonge Jasper’ werd gevolgd door het skûtsje ‘de Twee Gebroeders’ uit Drachten. Ook daar werd hard gewerkt om de zeilen te hijsen …

130427-1324x

Men leek wat moeite te hebben met de fok, maar desondanks zat ‘de Twee Gebroeders’ al snel midden op de Leijen richting Opeinde …

130427-1327x

Ik sluit dit hoofdstuk af met een ander skûtsje uit Drachten, ‘d’Halve Maen’, eigendom van Philips …

130427-1242x

Morgen nemen we een kijkje aan de andere kant van de Leijen, waar de mast gestreken moest worden om een viertal bruggen in en bij Opeinde te kunnen passeren voor het vervolg van de race …

130427-1238x
– wordt vervolgd –

Skûtsjes op de Lits

De gemeente Smallingerland, en dan met name haar hoofdplaats Drachten, ligt wat aan het voeteneind van het Friese watersportgebied. Wie met zijn boot(je) naar Drachten vaart, moet na verloop van tijd via dezelfde vaarweg terug, want die vaarweg loopt bij Drachten dood. Om in de toekomst meer watersporters naar Drachten te trekken, wordt momenteel de Drachtstervaart weer open gegraven. Daarop vooruit lopend is 2013 door de gemeente uitgeroepen tot “Skûtsjejier” oftewel het jaar van het skûtsje. In het kader daarvan wordt er vandaag met 17 skûtsjes, die ooit in Drachten zijn gebouwd, een Turfrace georganiseerd op de wateren rondom Drachten …

130427-1206x

Hoewel het met een temperatuur van nog geen 10 graden voor mijn onderdanen eigenlijk alweer fris genoeg was, besloot ik er aan het eind van de ochtend toch maar even op uit te trekken om wat plaatjes van dit evenement te maken. Ik ben eerst maar even naar het paviljoen bij de Leijen gereden. Vanaf het meertje de Leijen moesten de logge skûtsjes over het smalle riviertje de Lits naar de haven van Rottevalle, om daarna weer terug te keren naar de Leijen. Zeilen was geen optie op het smalle riviertje, daar moest worden geboomd en gejaagd. Toen ik om 12:00 uur post vatte op de plaats waar de Lits uitmondt in de Leijen, kwam net het skûtsje ‘de Raerder Roek’ terug uit Rottevalle …

130427-1217x

‘De Raerder Roek’ werd meteen gevolgd door ‘de Wylde Wytse’, waar men al voorzichtig een begin maakte met het hijsen van de zeilen …

130427-1218x

‘De Wylde Wytse’ leek ‘de Raerder Roek’ nog voor de Leijen in te willen halen …

130427-1219x

Met vereende krachten werd de vaart er al bomend in gehouden …

130427-1220x

Wel even kijken of er geen gevaar dreigt voor een aanvaring met ‘de Raerder Roek’ …

130427-1221x

Het lijkt allemaal goed te gaan …

130427-1222x

Dan is duidelijk te zien dat ‘de Raerder Roek’ als eerste het open water op draait …

130427-1223x

Met de wind vol in de zeilen zet ‘de Raerder Roek’ over de Leijen koers naar Opeinde …

130427-1225c

‘De Wylde Wytse’ gaat er vlot achter aan …

130427-1226x

– wordt vervolgd –

Watersport of ijspret

Sinds vorig jaar is het landweggetje de Alde Ie (kaartje Google Maps) ten westen van Gorredijk helaas afgesloten voor alle verkeer. Vooral in voorjaar en zomer is dat jammer, want het veelal natte land links en rechts van de weg herbergt nogal wat vogels en er is vaak een keur aan insecten te vinden …

130327-1221x

Vanaf de westkant kun je tegenwoordig nog tot aan de vaart over de Alde Ie rijden, daarna moet je te voet verder. Dat laatste heb ik vanwege de koude wind die nog steeds over de vlakte blies maar achterwege gelaten, maar ik heb wel even een kijkje aan de waterkant genomen. Ten noorden van de weg was de vaart goeddeels dichtgevroren, daar was geen sterveling te zien …

130327-1228x

Aan de andere kant van de weg werd het ijs her en der onderbroken door grote windwakken …

130327-1222x

Er scharrelden wat eenden en een meerkoet over de broze ijsvloer …

130327-1224x

Verderop dobberden op verschillende plaatsen eenden in de fonkelende windwakken …

130327-1226x

Ja, die eenden boffen maar: voor elk wat wils, zij kunnen met Pasen 2013 kiezen tussen watersport en ijspret … 🙂

130327-1227x

Goed weekend en gezellige Paasdagen!