IFKS – de A-klasse in actie

De veranderlijke wind noopte de wedstrijdleiding er blijkbaar toe om voor de A-klasse een andere baan uit te zetten op het Tjeukemeer. Het publiek bij het Veenpoldergemaal bij Echten was daar niet echt blij mee, want de boeien lagen nu zo ver bij ons vandaan, dat we van het ronden ervan eigenlijk niets konden zien …

150806-1333x

Hoe dan ook, rond 15:00 uur zocht de hele vloot een plekje om goed en snel over de startlijn te komen …

150806-1512x

Het was Froukje Osinga-Meijer, de enige vrouwelijke schipper in de grote A’s, die met de ‘Jonge Jasper’ meteen de leiding nam …

150806-1519x

En ze zou de koppositie in het verloop van de wedstrijd ook niet meer uit handen geven, ze liep met iedere ronde zichtbaar verder weg van de rest van het veld …

150806-1525x

Naar mate de wedstrijd vorderde nam de wind op het Tjeukemeer gestaag toe, zodat de skûtsjes al snel met een mooie snor voor de kop de golven doorkliefden …

150806-1532x

Henk Jonkvorst merkte gisteren in een reactie op dat hij het mooi zou vinden als de bemanning zich wat meer in kledij zou steken die matcht met hun traditionele schepen, ik vrees echter dat die tijd voorbij is. De skûtsjes heten nog traditionele zeilschepen te zijn, maar dat zijn het eigenlijk al lang niet meer. Sommige skûtsjes zijn verlengd, andere zijn juist korter gemaakt en de katoenen zeilen zijn vervangen door nylon. Afgelopen week schijnt er zelfs nog een motor uit één van de skûtsjes te zijn gehaald om maar minder gewicht aan boord te hebben. Bemanningsleden in traditionele kledij is in een tijd waarin ook het skûtsjesilen steeds meer als topsport wordt benaderd en bemanningen allerlei teambuildingscursussen en diverse trainingen ondergaan slechts een droom …

150806-1534x

Er wordt meer en meer gezeild met het mes tussen de tanden. Daarbij worden risico’s niet altijd gemeden, en dat is met schepen die toch pakweg een slordige 20 ton wegen niet altijd verstandig. Ook op het Tjeukemeer was dat vorige week donderdag het geval. ’s Avonds hoorden we dat er na een aanvaring tussen twee skûtsjes een paar bemanningsleden gewond moesten worden afgevoerd, schipper Jeroen de Vos van de ‘Eelkje II’ bleek daarbij zelfs een schedelbasisfractuur te hebben opgelopen. Nee, het skûtsjesilen is al lang geen onschuldig folkoristisch gebeuren meer …

150806-1548x
Na anderhalf uur zeilen was het de ‘Jonge Jasper’, die voor de tweede dag op rij souverein als eerste over de finish kwam. Hoewel ze de hele week mooi stabiel in de top van het klassement zeilde, was het voor Froukje Osinga-Meijer niet genoeg voor het kampioenschap. Dat werd in de finaledag bij Lemmer voor de zesde maal binnen gehaald door schipper Tony Brundel met het skûtsje de ‘Lytse Lys’ …

150806-1558x

IFKS – Klasse a-klein

Wat later dan gepland konden de skûtsjes in de Klasse a-klein – dit zijn skûtsjes met een maximale lengte van 17 meter – aan het begin van de donderdagmiddag uiteindelijk toch van start, omdat er geleidelijk een verkoelend briesjes over het Tjeukemeer begon te waaien. Dat was niet alleen gunstig voor de skûtsjes, maar ook voor ons als toeschouwers, want hoewel we bijna met onze voeten in het water zaten, werd zo langzamerhand knap warm op de wal bij het gemaal …

150806-1223x

Hoewel het veld vrij ver bij ons vandaan lag, konden we vanaf ons plekje bij het gemaal m.b.v. verrekijker en zoomlens toch mooi zien hoe de boeien werden gerond door de skûtsjevloot …

Het skûtsje ‘De Eemlander’ uit Eemnes kwam uiteindelijk als eerste over de finish, maar ook voor de supporters van het ‘Abbegeaster skûtsje’, die in groene t-shirts naast ons op de eerste rij zaten, werd het een prima dag. Na een matige start wisten ze uiteindelijk op te klimmen naar een keurige tweede plek …

150806-1255x

Het ‘Abbegeaster skûtsje’ en het skûtsje ‘Twa Famkes’ uit Drachten met de drie Drachtster turfjes in het zeil brachten na afloop van de wedstrijd nog even een groet aan het publiek door even vlak voor het gemaal langs te varen …

Terwijl de matadoren in de A-klasse aan het inzeilen waren, begon de organisatie de boeien te verslepen, omdat de wind draaide en verder toenam. En die boeien werden zo ver weg gesleept, dat ik me zorgen begon te maken of we wel iets van de wedstrijd in de A-klasse zouden kunnen zien …

150806-1221xx

– wordt vervolgd –

Skûtsjesilen – inleidende perikelen

Al zo lang ik me kan herinneren worden er in de noordelijke bouwvak in Fryslân zeilwedstrijden gehouden met oude vrachtschepen, de skûtsjes (spreek uit als ‘skoetsjes’). In de eerste twee weken trekt er onder auspiciën van de SKS (Sintrale Kommisje Skûtsjesilen) een vloot van 14 skûtsjes door de provincie, die iedere dag (behalve op zondag) de strijd met elkaar aanbinden. De schepen vertegenwoordigen ieder een dorp of stad uit de provincie Fryslân. Deze schepen moeten ooit echt als vrachtschip hebben gediend en de schipper moet afkomstig zijn uit een oude schippersfamilie.

Sinds 1981 is er een tweede organisatie die zeilwedstrijden met skûtsjes organiseert, de IFKS. De IFKS (Iepen Fryske Kampioenskip Skûtjesilen) organiseert een open Fries kampioenschap. De IFKS-vloot bestaat uit 53 schepen uit het hele land, die in de laatste week van de noordelijke bouwvak dagelijks in 4 klassen de strijd met elkaar aangaan. Als weer en wind meewerken, dan kun je bij de IFKS van 10:00 uur ’s ochtends tot ca. 16:00 uur ’s middags genieten van de skûtsjes.

Toen ik me tijdens onze laatste gezamenlijke fotokuier in Jetskes’ bijzijn liet ontvallen, dat ik ijs en weder dienende op 6 augustus weer eens naar het skûtsjesilen op het Tjeukemeer wilde, vroeg Jetske me of ze dan wel mee mocht, want dat wilde ze toch ook wel eens meemaken. En dus pikte ik Jetske donderdag even na tienen op om samen naar het skûtsjesilen bij Echten te gaan. Onderweg daar naar toe, zei ik tegen Jetske dat ik er een hard hoofd in had of er wel gezeild zou kunnen worden, want er stond geen zuchtje wind. Bij het Tjeukemeer aangekomen, werd mijn vrees bevestigd: de schepen in de B- en C-klasse lagen met gestreken zeilen doelloos te dobberen op het meer, hun wedstrijden waren intussen wegens een gebrek aan wind afgelast …

150806-1115x

Zwaar bepakt met camera’s, koelbox en stoeltje togen we vanaf de parkeerplaats naar de oever van het Tjeukemeer bij Echten. Omdat we mooi op tijd waren, hadden we al snel een mooi plekje gevonden …

150806-1131x

Wat zeg ik … een mooi plekje? Wis en waarachtig, we zaten op de eerste rang bij het Veenpolder gemaal …

150806-1132x

Het was alleen jammer dat er (nog) niet gezeild kon worden. Jetske tastte met haar verrekijker regelmatig de horizon af, maar op het meer viel voorlopig weinig te beleven …

150806-1133x

Maar desondanks hoefden we ons niet te vervelen, want verschillende vogels die zich vlak voor ons op en rond de golfbrekers ophielden, zorgden in eerste instantie voor voldoende afleiding …

150806-1135x
Visdiefjes vlogen af en aan en deden regelmatig vruchteloze pogingen om een visje te vangen. Dat deed ook een aalscholver, die na elke duik weer hard moest werken om zijn veren droog en in de plooi te krijgen …

150806-1201x

Ook een paar mantelmeeuwen waren niet te beroerd om zo af en toe even voor ons te poseren op de stenen …

150806-1159x

Ook Tsjûke en March (over hen zal ik binnenkort nog wel eens wat meer vertellen) tuurden vruchteloos over het water. Hoewel … zag ik dat nu goed …? Jawel, in de verte waren een paar skûtsjes met gehesen zeilen te zien …

150806-1204x

Terwijl Jetske zich bezig hield met een distelvlinder, die op de bloem van het leverkruid was neergestreken, ontstond er wat reuring op de intussen goed gevulde publieke tribune …

150806-1256x

Jawel, het was zo ver. Heel voorzichtig kwam er een briesje over het meer, de skûtsjes in klasse A-klein waren aan het inzeilen en zochten een plekje achter de startlijn …

150806-1237xx

Skywatch Friday 355 – Skûtsjesilen

Gisteren ben ik samen met mijn fotomaatje naar het skûtsjesilen op het Tjeukemeer geweest …

Yesterday a friend and I went to a sailing-race with traditional ships on the biggest lake in the Dutch province Fryslân …

150806-1239x

We hadden niet veel geluk, want het was weer een erg warme dag en er stond bijna de hele dag weinig of geen wind …

We didn’t have a lot of luck, because it was a very warm day and almost the whole day there was hardly any wind …

150806-1305x

Daarom lag de wedstrijdbaan bijna aan de andere kant van het meer, zodat de skûtsjes ver bij ons vandaan bleven …

Therefore, the race track was almost at the other side of the lake, so the ships stayed far away from us …\

150806-1346x

Ik sluit af met de meest fotogenieke wolkenpartij van de dag, de komende dagen zal ik hier nog wat foto’s van de skûtsjes laten zien …

I’m closing this post with the most photogenic clouds of the day, in the coming days I’ll show some photos of the sailing ships …

150806-1515x

Wil je meer Skywatch foto’s zien? Gewoon even op het logo klikken …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

skywatch

Maak er een mooi weekend van!
Wishing you all a wonderful weekend!

Bijna op één oor

Nadat ik vorige week donderdag op de oever van het Tjeukemeer 2,5 uur heb zitten kijken en fotograferen bij een IFKS skûtsjesylwedstrijd, zou ik hier moeiteloos dagenlang foto’s van zeilende skûtsjes kunnen presenteren. Dat zal ik echter niet doen, daarvoor ontberen de meeste foto’s simpelweg de juiste spanning …

130808-1417x

En laten we eerlijk zijn: daar gaat het bij het skûtsjesilen toch wel om: spanning en sensatie. De echte sensatie ontbrak in deze wedstrijd in de grote A-Klasse, maar spannend was het zeker …

130808-1401x

Lange tijd streden de ‘Ut en Thús’ (zeilteken UT in het bruine grootzeil) en de ‘Wylde Wytze’ (zeilteken H in een pompeblêd in het witte grootzeil) om de koppositie. Op de bovenstaande foto rondt de ‘Ut en Thús’ de boei die het dichtst bij het publiek voor het gemaal lag …

130808-1402x

De ‘Wylde Wytse’ zit er vlak achter en draait net als de ‘Ut en Thús’ scherp om de boei …

130808-1403x

Daarna zeilen beide schepen zo scherp mogelijk naar de boei aan de andere kant van het meer, even lijkt de ‘Wylde Wytse’ op één oor te gaan …

130808-1414x

Ik vind het elke keer weer prachtig om te zien hoe scheef de skûtsjes met hun beperkte diepgang van 35-45 cm op het water kunnen liggen …

130808-1415x

Om het publiek thuis en aan de waterkant op de hoogte houden van de ontwikkelingen in de wedstrijd verzorgt Omrop Fryslân dagelijks tussen 14:00 en 17:00 uur live verslaggeving voor radio, tv en internet. Op de onderstaande foto vaart de cameraman op de grijze rubberboot naar de ‘Ut en Thús’ …

130808-1504x

Naar mate de wedstrijd vordert, is vanaf de wal vaak moeilijker te volgen wie nu precies op welke plek in de wedstrijd ligt. Dat geldt zeker wanneer de wind wat draait, waardoor de schippers allemaal hun eigen weg gaan zoeken. De radioverslaggevers van de Omrop bieden op zo’n moment uitkomst voor het publiek, omdat zij vanaf hun snelle rubberboot over een veel beter zicht op de ontwikkelingen beschikken. Op verschillende plaatsen langs de kant klinkt de stem van de nieuwe verslaggever Gjalt de Jong dan ook regelmatig uit transistorradio’s, smartphones of iPad’s …

130808-1432x

Ik sluit dit hoofdstuk af met het meest spectaculaire moment dat het skûtsjesilen dit jaar opleverde. Tijdens het SKS Skûtsjesilen bij Wâldsein sloeg het Drachtster skûtsje op 29 juli om. daarbij kwam het skûtsje op miraculeuze wijze weer overeind via de voorstag van het skûtsje de ‘Gerben van Manen’ van Heerenveen. Omrop Fryslân was er met beeld en geluid bij …

Gjalt de Jong, die dit jaar voor het eerst verslag deed van het skûtsjesilen voor Omrop Fryslân, maakte meteen voorgoed naam met dit verslag. Aangevuld met beelden vanaf de rubberboot leverde het hem onder de titel “Bliksem Piebe” de volgende hommage op …

Skûtsjesilen op ’t Tjeukemeer

Vorige week donderdag bedacht ik me ineens dat ik wel weer eens naar het skûtsjesilen (spreek uit als skoetsjesielen) kon gaan. Die dag vonden de wedstrijden plaats op het Tjeukemeer. De beste plek om de wedstrijden daar te bekijken, is bij het Veenpolder Gemaal bij Echten …

130808-1558x

De skûtsjes waarmee bij het skûtsjesilen wordt gezeild, zijn Friese tjalken die vanaf de 18e eeuw tot ongeveer 1930 werden gebouwd. De meeste skûtsjes hebben een lengte 15 tot ongeveer 20 meter. De skûtsjes werden gebruikt voor het vervoer van vracht in Fryslân. Afhankelijk van het seizoen vervoerden ze mest, terpaarde, aardappelen en andere bulkgoederen. De schipper en zijn gezin woonden aan boord van het skûtsje …

130808-1250x

Na de Tweede Wereldoorlog werden de zeilen vervangen door motoren. De skûtsjes verdwenen als vrachtschip van het water, toen gemotoriseerde binnenvaartschepen die vele honderden tonnen lading mee konden nemen, hun rol overnamen. Veel skûtsjes werden vervolgens omgebouwd tot woningen op het water …

130808-1251x

Vanaf de jaren vijftig zijn veel skûtsjes, die inmiddels als woonschip aan de kant lagen, weer in de vaart gekomen. Enerzijds door particulieren die er m.b.v. een kajuit een jacht van maakten, anderzijds door personen of organisaties die ze in meer of minder originele staat weer in de vaart brachten …

130808-1259x

Het skûtsjesilen wordt door twee verschillende organisaties georganiseerd. In de eerste twee weken van de noordelijke bouwvak trekt er onder auspiciën van de SKS (Sintrale Kommisje Skûtsjesilen) een vloot van 14 skûtsjes door de provincie. Bij deze SKS-wedstrijden komen de skûtsjes uit voor een stad of dorp, de enige uitzondering hierop is d’ Halve Maen, het skûtsje van Philips – Drachten …

130808-1257x

Bij de in 1945 opgerichte SKS blijft de deelname beperkt tot de huidige 14 skûtsjes. Er zijn ook strikte regels verbonden aan de schippers die deze 14 skûtsjes mogen besturen. Voordat iemand schipper kan worden, moet hij (of zij?) in ieder geval 7 jaar actief zijn geweest als bemanningslid in de SKS competitie. Verder moet de schipper in rechte lijn afstammen van een Fries die hoofdzakelijk in Fryslân onder zeil zijn brood heeft verdiend met een vrachtschip in tenminste 10 jaar van de vorige eeuw …

130808-1252x

In de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw lieten steeds meer particulieren een oud skûtsje opkalefateren. Omdat zij kansloos waren om daarmee deel te nemen aan de zeilwedstrijden van de SKS, werd in 1989 de IFKS (Iepen Fryske Kampioenskippen Skûtsjesilen – Open Friese Kampioenschappen Skûtsjesilen) opgericht. Daardoor zijn er nu in Fryslân twee kampioenschappen. De belangstelling voor de IFKS is in de loop der jaren zodanig gegroeid, dat er momenteel ieder jaar in de derde week van de Bouwvak een week lang in vier klassen wordt gezeild door ruim zestig skûtsjes …

130808-1313x

Op de foto’s in dit artikel zijn skûtsjes te zien die meedoen in de Klasse a-klein van de IFKS. Deze wedstrijd was al volop gaande, toen ik rond 12:45 uur een prachtig plekje aan de waterkant had gevonden. Morgen wat foto’s van de grote A-Klasse …

130808-1315x

Vrijheidsbeeld ziet toe op zeilwedstrijd

Nee, dit logje gaat niet over 9/11. Dat het Vrijheidsbeeld op deze dag op de eerste foto staat, berust op toeval. Ik zag dit beeld staan, toen we op 2 september bij de Blauwe Hand vanaf de Belterwijde de Beulakerwijde op voeren …

Het had er alle schijn van dat ze op het punt stond om het startsein te geven voor een zeilwedstrijd op de Beulakerwijde …

Op een afstand hebben we een tijdlang liggen kijken naar het lange lint van witte zeilen …

Het was een mooi plekje en een goed moment om al dobberend een broodje te eten en wat te drinken …

Na verloop van tijd was het veld voldoende uiteen getrokken om er tussendoor te kunnen varen …

Dat gaf mij de kans om de zeilboten van wat dichterbij te kunnen fotograferen …

Zelf vond ik deze laatste foto wel één van de mooiste …

Eenmaal aan de andere kant van het meer, hebben we via smallere wateren in De Wieden koers gezet naar Dwarsgracht …