Een skûtsje als blikvanger

Voor het plan om een skûtsje als blikvanger bij de noordelijke toegangsweg tot Drachten te plaatsen heeft de gemeente contact gezocht met Haiko van der Werff, eigenaar van Scheepsbouw O.H. van der Werff, de vroegere werf Buitenstvallaat. Dit is de enige werf in Drachten die zich nog bezig houdt met authentieke zeilschepen . Van der Werff was ook verantwoordelijk voor de restauratie van het skûtsje ‘De Jonge Trijntje’, dat in 1909 door zijn ‘oerpake’ Jan Oebeles werd gebouwd, weer op de werf Buitenstvallaat …

Voor dit project is niet een geschikt skûtsje gevonden dat op één van de Drachtster werven is gebouwd. Die schepen zijn over het algemeen te gewild en te duur. Bovendien moest het een opknapper zijn. Uiteindelijk viel de keuze op de ‘Henderika’, gebouwd in 1914 bij Barkmeijer in Stroobos. Dit skûtsje was jarenlang privé-eigendom …

Het schip is een casco en gaat er in de wintermaanden een paar maanden af om gerestaureerd te worden. Dit gaat een paar jaar duren. Na elke fase komt het schip opnieuw op de rotonde. Op dit moment is Haiko van der Werff op zoek naar een groep enthousiaste mensen die middels een stichting het schip willen adopteren en restaureren. Het is de bedoeling om er gedurende een aantal jaren i.s.m. een school een soort leerwerkproject van te maken. Wanneer de ‘Henderika’ volledig gerestaureerd is zal er vanuit Drachten weer mee worden gevaren …

Een helling op een rotonde

Drachten kent van oorsprong een rijke historie wat betreft de bouw van skûtsjes. Een groot deel van de skûtsjes die tegenwoordig deelnemen aan de wedstrijden van de SKS en de IFKS is afkomstig uit Drachten. Er waren lange tijd vier werven die zich bezig hielden met de bouw van skûtsjes De Piip, De Lange Wyk, ’t Buitenstvallaat en De Dwersfeart

Om Drachten weer te verbinden met de Drachtster skûtsjehistorie van weleer heeft het skûtsje ‘Henderika’ begin september een ligplaats gekregen op het middeneiland van de vernieuwde turborotonde bij Nijtap. Het skûtsje is op een kopie van de oude dwarshelling van de werf Buitenstvallaat geplaatst …

Het skûtsje rust op vier karren, die symbool staan voor de vier Drachtster werven die skûtsjes bouwden. De namen van die werven zijn uitgesneden en verlicht, zodat ze ook in het donker te zien zijn. Aan de ene kant van het skûtsje is blauwe beplanting aangebracht die het water moet voorstellen …

Begin oktober heb ik op een zonnige dag al fotograferend een rondje om de rotonde gemaakt. Morgen rond ik deze serie af met nog wat foto’s en achtergrondinformatie …

– wordt vervolgd –

Skywatch Friday 395 – Skûtsjesilen

Afgelopen maandag was ik bij het skûtsjesilen bij De Veenhoop (Google Maps). Het was de enige zonnige dag die we hadden deze week …

Last Monday I visited the races with about 100 years old Frisian sailing boats – so called ‘skûtsjes’ – near my hometown (Google Maps). It was the only sunny day we had this week …




160801-1410x






160801-1441x






160801-1527x






160801-1541x






160801-1429x



Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo ...

Skywatch Friday

Prettig weekend! … – … Enjoy your weekend!




Skûtsjesilen, het blijft link

Na een kleine twintig minuten rondt het skûtsje van Akkrum als eerste de boei aan de westelijke kant van de baan. De mensen op het bootje op de voorgrond zitten eerste rang, maar lang zal dat niet meer duren …

160801-1420x

Nog voordat Akkrum en kort daarachter Heerenveen de boei hebben kunnen ronden, krijgen de opvarenden van het bootje bezoek van de organisatie. Of ze maar als de sodemieter het wedstrijdwater willen verlaten …

160801-1422x

En dus rest hen niets anders dan het anker maar te lichten en een ander plekje te zoeken …

160801-1424x

En dat is niets te vroeg, want als het peloton de boei nadert en meerdere skûtsjes tegelijk de boei willen ronden, wordt de bocht steeds wijder en hebben de schepen meer ruimte nodig …

160801-1438x

En geloof me, als je iets niet wilt …

160801-1429x

… dan is het de aanblik van pakweg 20 ton staal dat op je af komt denderen …

160801-1430x

En dat is precies wat iemand in een sloep wel overkwam maandagmiddag. Of beter gezegd: hij zag het niet aankomen. Rustig dobberend op of aan de rand van het wedstrijdwater, voelde hij ineens hoe zijn sloep bijna werd gemangeld door twee skûtsjes. Omrop Fryslân heeft het voorval mooi in beeld gebracht (kijk maar eens vanaf minuut 10:00 naar de onderstaande opname). Een minuutje later is te zien hoe het skûtsje van Akkrum rakelings langs een kruisertje scheert …

Ja, een plekje op het water is prachtig bij het skûtsjesilen, maar het blijft oppassen geblazen! 🙂

Skûtsjesilen op De Veenhoop

Terwijl ik gistermiddag onderweg was, besloot ik spontaan voor het eerst sinds tien jaar maar weer eens naar het skûtsjesilen bij De Veenhoop te gaan. Bij deze tweede in een reeks van elf zeilwedstrijden die door SKS (Sintrale Kommisje Skûtsjesilen) wordt georganiseerd, vindt de start plaats vanaf de wal, omdat er voor een normale start geen ruimte is op de smalle wateren bij de Veenhoop. Vóór de start liggen de skûtsjes in het Grietmansrak in een lange rij aan de wal …

160801-1410x

Vanaf het moment dat het “vijf-minutenschot” heeft geklonken, is de spanning om te snijden. En zodra om 14:10 uur het startschot heeft geklonken, gaan de lierenmannen als een razende aan het werk om de zeilen zo snel mogelijk omhoog te krijgen …

160801-1411x

Zodra de schepen van wal zijn gestoken, neemt het skûtsje van Akkrum afstand van de rest van het deelnemersveld …

160801-1412x

De eerste skûtsjes die volgen liggen bijna voor dood op het water, omdat de achterop komende schepen hen de wind uit de zeilen nemen. Vooral schipper Douwe Jzn. Visser van “de Sneker Pan”, die als veertiende was gestart en dus de wind vol in de zeilen had, wist hiervan te profiteren …

160801-1415x

En dan trekt de hele vloot aan ons voorbij, op weg naar het keerpunt helemaal aan de andere kant van het wedstrijdwater, dat ver buiten mijn blikveld viel …

160801-1417x

Skûtsjesilen – inleidende perikelen

Al zo lang ik me kan herinneren worden er in de noordelijke bouwvak in Fryslân zeilwedstrijden gehouden met oude vrachtschepen, de skûtsjes (spreek uit als ‘skoetsjes’). In de eerste twee weken trekt er onder auspiciën van de SKS (Sintrale Kommisje Skûtsjesilen) een vloot van 14 skûtsjes door de provincie, die iedere dag (behalve op zondag) de strijd met elkaar aanbinden. De schepen vertegenwoordigen ieder een dorp of stad uit de provincie Fryslân. Deze schepen moeten ooit echt als vrachtschip hebben gediend en de schipper moet afkomstig zijn uit een oude schippersfamilie.

Sinds 1981 is er een tweede organisatie die zeilwedstrijden met skûtsjes organiseert, de IFKS. De IFKS (Iepen Fryske Kampioenskip Skûtjesilen) organiseert een open Fries kampioenschap. De IFKS-vloot bestaat uit 53 schepen uit het hele land, die in de laatste week van de noordelijke bouwvak dagelijks in 4 klassen de strijd met elkaar aangaan. Als weer en wind meewerken, dan kun je bij de IFKS van 10:00 uur ’s ochtends tot ca. 16:00 uur ’s middags genieten van de skûtsjes.

Toen ik me tijdens onze laatste gezamenlijke fotokuier in Jetskes’ bijzijn liet ontvallen, dat ik ijs en weder dienende op 6 augustus weer eens naar het skûtsjesilen op het Tjeukemeer wilde, vroeg Jetske me of ze dan wel mee mocht, want dat wilde ze toch ook wel eens meemaken. En dus pikte ik Jetske donderdag even na tienen op om samen naar het skûtsjesilen bij Echten te gaan. Onderweg daar naar toe, zei ik tegen Jetske dat ik er een hard hoofd in had of er wel gezeild zou kunnen worden, want er stond geen zuchtje wind. Bij het Tjeukemeer aangekomen, werd mijn vrees bevestigd: de schepen in de B- en C-klasse lagen met gestreken zeilen doelloos te dobberen op het meer, hun wedstrijden waren intussen wegens een gebrek aan wind afgelast …

150806-1115x

Zwaar bepakt met camera’s, koelbox en stoeltje togen we vanaf de parkeerplaats naar de oever van het Tjeukemeer bij Echten. Omdat we mooi op tijd waren, hadden we al snel een mooi plekje gevonden …

150806-1131x

Wat zeg ik … een mooi plekje? Wis en waarachtig, we zaten op de eerste rang bij het Veenpolder gemaal …

150806-1132x

Het was alleen jammer dat er (nog) niet gezeild kon worden. Jetske tastte met haar verrekijker regelmatig de horizon af, maar op het meer viel voorlopig weinig te beleven …

150806-1133x

Maar desondanks hoefden we ons niet te vervelen, want verschillende vogels die zich vlak voor ons op en rond de golfbrekers ophielden, zorgden in eerste instantie voor voldoende afleiding …

150806-1135x
Visdiefjes vlogen af en aan en deden regelmatig vruchteloze pogingen om een visje te vangen. Dat deed ook een aalscholver, die na elke duik weer hard moest werken om zijn veren droog en in de plooi te krijgen …

150806-1201x

Ook een paar mantelmeeuwen waren niet te beroerd om zo af en toe even voor ons te poseren op de stenen …

150806-1159x

Ook Tsjûke en March (over hen zal ik binnenkort nog wel eens wat meer vertellen) tuurden vruchteloos over het water. Hoewel … zag ik dat nu goed …? Jawel, in de verte waren een paar skûtsjes met gehesen zeilen te zien …

150806-1204x

Terwijl Jetske zich bezig hield met een distelvlinder, die op de bloem van het leverkruid was neergestreken, ontstond er wat reuring op de intussen goed gevulde publieke tribune …

150806-1256x

Jawel, het was zo ver. Heel voorzichtig kwam er een briesje over het meer, de skûtsjes in klasse A-klein waren aan het inzeilen en zochten een plekje achter de startlijn …

150806-1237xx