’t Jaar uit met Sint Thomas

Onze kerst- en nieuwjaarskaart had ik dit jaar gemaakt met een foto van de klokkenstoel bij de Sint Thomaskerk in Katlijk, dat is Ketlik in het Fries of Le-chat-mort zoals de Fransen plegen te zeggen …

In Katlijk stond in 1254 al een kapel. De huidige kerk uit 1525 is een laat-gotische kerk zonder toren. Daarom staat vlak naast de kerk een dubbele klokkenstoel met zadeldak. De twee klokken uit 1952 vervangen de originele twee klokken die in 1943 door de Duitse bezetter waren gevorderd. De klokken worden geluid voor het aankondigen van kerkdiensten en het Sint-Thomasluiden

Het Sint-Thomasluiden is een eeuwenoude traditie, waarbij tussen 21 december en 31 december klokken worden geluid. Door het luiden van de klokken zouden de kwade geesten worden verdreven. Het is van oudsher vooral traditie in zuidoost Fryslân waar veel vrijstaande klokkenstoelen staan, die probleemloos geluid kunnen worden door het volk …

Het Sint Thomasluiden staat helaas al enige jaren onder druk. Voor zover mij bekend worden de klokken tegenwoordig alleen nog geluid in Katlijk en Oudehorne. De jeugd heeft andere besognes tegenwoordig. Wel wordt geprobeerd om jongeren d.m.v. een klokkenluidcursus bij het Sint Thomasluiden te betrekken …

Natuurlijk moest het touw even worden betast tijdens het bezoek aan de klokkenstoel eind oktober. Daar hebben we het ook maar bij gelaten …

Met een woord van dank aan allen die dit jaar als lezer of actieve volger op enigerlei hebben bijgedragen aan dit weblog, wens ik jullie allen een rustige en veilige jaarwisseling, gevolgd door een gelukkig en bovenal gezond 2020. Het luidruchtige geknal laten we aan anderen over, wij laten slechts voorzichtig één kurkje knallen …

Een skûtsje als blikvanger

Voor het plan om een skûtsje als blikvanger bij de noordelijke toegangsweg tot Drachten te plaatsen heeft de gemeente contact gezocht met Haiko van der Werff, eigenaar van Scheepsbouw O.H. van der Werff, de vroegere werf Buitenstvallaat. Dit is de enige werf in Drachten die zich nog bezig houdt met authentieke zeilschepen . Van der Werff was ook verantwoordelijk voor de restauratie van het skûtsje ‘De Jonge Trijntje’, dat in 1909 door zijn ‘oerpake’ Jan Oebeles werd gebouwd, weer op de werf Buitenstvallaat …

Voor dit project is niet een geschikt skûtsje gevonden dat op één van de Drachtster werven is gebouwd. Die schepen zijn over het algemeen te gewild en te duur. Bovendien moest het een opknapper zijn. Uiteindelijk viel de keuze op de ‘Henderika’, gebouwd in 1914 bij Barkmeijer in Stroobos. Dit skûtsje was jarenlang privé-eigendom …

Het schip is een casco en gaat er in de wintermaanden een paar maanden af om gerestaureerd te worden. Dit gaat een paar jaar duren. Na elke fase komt het schip opnieuw op de rotonde. Op dit moment is Haiko van der Werff op zoek naar een groep enthousiaste mensen die middels een stichting het schip willen adopteren en restaureren. Het is de bedoeling om er gedurende een aantal jaren i.s.m. een school een soort leerwerkproject van te maken. Wanneer de ‘Henderika’ volledig gerestaureerd is zal er vanuit Drachten weer mee worden gevaren …

Een helling op een rotonde

Drachten kent van oorsprong een rijke historie wat betreft de bouw van skûtsjes. Een groot deel van de skûtsjes die tegenwoordig deelnemen aan de wedstrijden van de SKS en de IFKS is afkomstig uit Drachten. Er waren lange tijd vier werven die zich bezig hielden met de bouw van skûtsjes De Piip, De Lange Wyk, ’t Buitenstvallaat en De Dwersfeart

Om Drachten weer te verbinden met de Drachtster skûtsjehistorie van weleer heeft het skûtsje ‘Henderika’ begin september een ligplaats gekregen op het middeneiland van de vernieuwde turborotonde bij Nijtap. Het skûtsje is op een kopie van de oude dwarshelling van de werf Buitenstvallaat geplaatst …

Het skûtsje rust op vier karren, die symbool staan voor de vier Drachtster werven die skûtsjes bouwden. De namen van die werven zijn uitgesneden en verlicht, zodat ze ook in het donker te zien zijn. Aan de ene kant van het skûtsje is blauwe beplanting aangebracht die het water moet voorstellen …

Begin oktober heb ik op een zonnige dag al fotograferend een rondje om de rotonde gemaakt. Morgen rond ik deze serie af met nog wat foto’s en achtergrondinformatie …

– wordt vervolgd –

Een bijzondere scheepshelling

Het is her en der al genoemd in de reacties, de ‘Henderika’ ligt op een scheepshelling. Maar het gaat hier wel om een bijzondere scheepshelling op een speciale plek. Zaterdag en zondag in woord en beeld het hele verhaal erachter …

– wordt vervolgd –

Doopnaam ‘Henderika’

De ‘Henderika’ is een skûtsje van 34 ton met een lengte van 18,38 meter, gebouwd in 1914 op de werf van Tjipke Douwes Barkmeijer in Stroobos …

– wordt vervolgd –

De achtersteven

Het zal intussen duidelijk zijn dat het hier om een scheepshellng en een boot gaat. We gaan naar de achtersteven van de schuit en richten daar de blik via het roer op de fier wapperende pompeblêden van de Friese vlag …

– wordt vervolgd –