Dobbers in de Overtuin

Mijn onderdanen waren gisterochtend absoluut niet in de stemming om nogmaals een tripje naar Beetsterzwaag te maken. Toen mijn fotomaatje Jetske en ik er vrijdag waren, prikte de zon af en toe vriendelijk door de wolken heen. Het weer werkte zaterdag niet echt stimulerend, het was bewolkt en er stond een stevige wind. Ik besloot eerst maar rustig wat aan mijn weblog te werken …

Aan het begin van de middag stelde ik Aafje voor om toch nog maar even naar de Overtuin te rijden. Na mijn verslag over de ontmoeting van Jetske en mij met beeldhouwster Floor van der Leun was Aafje ook wel nieuwsgierig geworden …

Floor was blij verrast om te zien dat ik me even na tweeën meldde bij de vijver: ‘Do hast it dus dochs helle … moai!‘ Zij en Aafje raakten al snel in gesprek, zodat ik wat foto’s en videoshots kon maken van de installatie zoals hij nu in de vijver dreef. Floor was tevreden over de manier waarop de installatie in de vijver lag. De dobbers deden wat er van ze werd verwacht: ze wuifden elegant heen en weer in wind en water…

Floor had daar als enige rond de vijver niet te klagen over aanloop en ze kreeg vooral leuke en positieve reacties, vertelde ze. Ook Aafje had zich prima vermaakt. Zij vond het alleen jammer dat Floors man Roelof er niet was, want daar had Aafje zich – benieuwd naar de familierelatie – wel op verheugd. Desondanks was het leuk er even te zijn en het eindresultaat te zien …

Toen het tegen drieën zachtjes begon te regenen, hebben we afscheid genomen van Floor. De bui die ons even later op de terugweg noopte om toch maar even te schuilen in een tunnel, hebben maar voor lief genomen. Zo heeft de Joiny voor het eerst nattigheid gevoeld.

Kunstinstallatie in opbouw

Bij de laatste stop tijdens een ruim 30 km lange fietstocht, die ik gisteren samen met Jetske maakten, kwamen we terecht in de Overtuin van Huize Lyndenstein in Beetsterzwaag. Daar vielen we midden in de opbouw van een kunstinstallatie in de vijver van de parktuin. Beetsterzwaag staat in het weekend van 4 en 5 juli volledig in het teken van het jaarlijkse Kunstweekend

In de vijver was iemand in een waadbroek op een surfplank ergens mee bezig. Op de wal stond beeldhouwster Floor van der Leun die haar man Roelof af en toe een voorwerp aanreikte. Samen waren ze bezig te zijn met de opbouw van een kunstinstallatie in de vijver …

Zo nu en dan reikte Floor haar man weer een aantal grote dobbers aan. Roelof haalde vervolgens halsbrekende toeren uit om de dobbers precies op het juiste plekje te verankeren in een net zonder zelf in de vijver te vallen. Jetske liet zich intussen helemaal bijpraten over het ontstaan van de installatie. ‘Als alle gebeeldhouwde dobbers uiteindelijk in het water liggen is het de bedoeling dat ze door wind en water wuivende in beweging gebracht,’ vertelde Floor …

Het werd een verrassend leuk treffen. Voordat we opstapten om aan de thuisreis te beginnen, heb ik Floor belooft, dat ik dit weekend ijs en weder dienende nog even kom kijken hoe het geheel is uitgepakt. Of dat gaat lukken is nog even de vraag. Mijn onderdanen moeten nog even wat herstellen na weer een mooie en gezellige dag met mijn fotomaatje …

Uitzwaaidag

Nadat Aafje in de jaren ’80 bijna negen jaar in het Bonifatiushospitaal in Leeuwarden had gewerkt, maakte ze in 1989 de overstap naar Revalidatie Friesland. Voor deze mooie organisatie heeft ze ruim 31 jaar op verschillende plekken diverse functies bekleed.

De laatste 5 jaar was dit gedurende 36 uur per week haar werkplek, direct onder het pannendak in de uiterste zuidoost hoek van het statige oude gebouw. Zij en haar kamergenoot hadden er – zoals het hoort in een gebouw als dit – hun eigen zithoek voor representatieve doeleinden. Veel ruimte om er van het uitzicht is er niet, zoals je kunt zien. Maar als je er even bij kunt, dan krijg je ook een mooi zicht over de tuin en de overtuin van Lyndenstein …

Formeel krijgt Aafje pas volgend jaar februari AOW, maar met aftrek van overuren en vakantie-uren kan ze er al voor de kerstdagen een punt achter zetten. In de loop van het jaar was al snel duidelijk dat van een pensioensfeestje niets terecht zou komen. Zelfs een koffietafel of een soort staande en gaande receptie was niet mogelijk. Veel meer dan deze week min of meer toevallig passerende collega’s gedag zeggen, zit er niet in. Vier uitzwaaidagen dus, waarvan dinsdag de eerste en meest officiële was …

Toen Aafje en haar collega Taco een jaar of vijf geleden samen deze kamer toebedeeld kregen, hadden ze allebei eerst de nodige bedenkingen. Er was geen fijn daglicht en met name de dreigende warmte ’s zomers maakten het niet direct aanlokkelijk. Maar het pakte verrassend goed uit. Ja, het was er ’s zomers wel eens wat warm heet, maar wat belangrijker was: Aafje en haar collega kregen een prima klik. Omdat Huize Lyndenstein leeg loopt in de lockdown, is Taco sinds gisteren thuis aan het werk. Dinsdagmiddag was ik getuige van hun exitgesprek. Daar komt in de privésfeer zeker nog eens een vervolg op, is afgesproken …

Daarna volgde enkele deuren verderop het meer officiële moment van afscheid. Op ruime afstand van elkaar zaten we even later te smullen van koffie en gebak met Aafjes’ leidinggevende van de laatste jaren en de bestuurder van Revalidatie Friesland, Peter Visch. In een genoeglijke en ontspannen sfeer schetste Visch Aafjes’ loopbaan en de betekenis die ze heeft gehad voor de ontwikkeling van de organisatie. Als dank kreeg Aafje letterlijk en figuurlijk een fraaie ‘Chapeau’

Het was als gevolg van dat vermaledijde coronavirus dan wel niet een droomafscheid, maar het was goed zoals het was. Aafje kreeg namelijk niet alleen een mooi boeket bloemen en een prachtig cadeau van de werkgever mee naar huis. Via de zijdeur verlieten we het pand in de loop van de middag. Dat was de kortste route naar de auto, en dat leek ons bepakt en bezakt als we waren wel handig in dit geval …

Een half uurtje later waren we thuis. Daar etaleerde Aafje alle cadeaus die Taco e.a. voor haar hadden verzameld eerst maar eens uit op het tapijt in de woonkamer. Wat Aafje namelijk niet wist, is dat zo ongeveer alle collega’s met wie Aafje in meerdere of mindere mate contact heeft gehad op het naderende afscheid waren gewezen. Een regen van lieve cadeaus en warme woorden daalde op Aafje neer … dankjewel allemaal …

Op bezoek in Huize Lyndenstein

Het was regenachtig en grijs toen we gistermiddag naar Beetsterzwaag reden. Het was maar een ritje van 6 km, maar ik ben blij dat ik het koetsje had kunnen annuleren …

Tegen 14:30 uur betraden we het statige Huize Lyndenstein. Het neoclassicistisch pand is in 1821 gebouwd voor de grietman van Opsterland, Frans Godard van Lynden …

Om te komen waar we werden verwacht moesten we een paar trappen beklimmen. Er was ook wel een lift, maar t/m de tweede etage ga ik zo lang mijn onderdanen het me toestaan als ’t even kan via de trap omhoog …

Dat moest de jonge freule Cornelia Johanna Maria van Lynden, kleindochter van Frans Godaert, tenslotte ook. Zij woonde in de zomermaanden met haar ouders op Lyndenstein. Freule Cornelia toonde zich begaan met het lot van de minder bedeelden in Beetsterzwaag en omgeving. Onderweg passeerden we haar beeltenis …

In 1880 overleed ze op twintigjarige leeftijd aan tuberculose, de ziekte die ze had opgelopen door haar ziekenbezoeken. Ter nagedachtenis aan freule Cornelia werd in 1905 het huis Lyndenstein met de bijbehorende bezittingen ondergebracht in de Corneliastichting, die als eerste doelstelling had: Het kosteloos opnemen van ziekelijke, gebrekkige of behoeftige minderjarige kinderen …

Vanaf 1915 was Lyndenstein een kindersanatorium voor jeugdige tbc-patiëntjes. Daartoe werden in 1913 op het terrein twee nieuwe gebouwen ontworpen door architectenbureau Van Nieukerken uit Den Haag. Later werden poliopatiëntjes verpleegd in die nieuwe gebouwen op Lyndenstein …

In 1958 werd besloten het kinderziekenhuis om te vormen tot een revalidatiecentrum voor kinderen. Het huis Lyndenstein was verouderd en voldeed niet meer aan de eisen van die tijd. In 1960 werd begonnen met de bouw van een nieuw centrum met paviljoens voor verschillende leeftijdsgroepen. In 1985 fuseerde de Corneliastichting met de afd. Revalidatie van het Medisch Centrum Leeuwarden, en voortaan werden ook volwassenen opgenomen in Beetsterzwaag. Lyndenstein werd een begrip op het vlak van revalidatie in Fryslân …

In de periode 2002 tot 2004 werd een nieuw complex gerealiseerd. De oorspronkelijke villa fungeert vanaf die tijd als kantoor voor Revalidatie Friesland en doet tevens dienst voor representatieve doeleinden. Het hoofdgebouw en de behandelingspaviljoens in het nieuwe gedeelte zijn tegenwoordig met elkaar verbonden via een luchtbrug …

Die kant mochten wij niet op in coronatijd, want ik was hier tenslotte niet voor de behandeling van eventuele MS-perikelen. Gelukkig niet! Nee, wij bleven in huize Lyndenstein, en we hadden ons eerste doel bereikt. Hier mocht de jas uit, waarna we in de kamer rechts werden verwacht …

– morgen meer –