Categorie archief: Weerribben-Wieden

Even fikkie stoken

Geplaatst op door

Nadat we een uurtje bij de rietsnijders in het veld hadden rond gestapt, begon bij mij niet alleen de vermoeidheid, maar ook de meligheid toe te slaan. Op dat moment besloot ik mijn kans te pakken, het was nu of nooit. In een onbewaakt moment pakte ik een vork, waarmee ik het vuur in één van de brandende hoopjes ruigte eens even flink begon op te poken. Wees nou eerlijk, zo vaak krijg je de kans niet om even legaal fikkie te stoken in een natuurgebied. Jetske liet op haar beurt een kans om mij met een vork in actie te zien niet lopen …

180206-1240x

Ja, dat riet branden is ook nog zoiets … Een toekomstig verbod op het verbranden van de ruigte hangt als een donkere wolk boven de rietsnijders. Dat zou betekenen dat ze niet alleen het riet, maar ook alle ruigte op de een of andere manier moeten afvoeren en (laten) verwerken. Maar ja, in het kader van het hedendaagse Haagse denken zijn die rookslierten gedurende twee maanden per jaar natuurlijk veel erger dan vele honderden laag overvliegende, vervuilende vliegtuigen boven de Weerribben van en naar vliegveld Lelystad per jaar …

Deze slideshow vereist JavaScript.

Intussen was het ruimschoots schafttijd geworden, en dus werden Jetske en ik uitgenodigd om het bezoek met koffie en broodjes knakworst af te ronden in de schaftkeet. Klaas en Klaas-Jan, opnieuw bedankt voor jullie verhalen en de gastvrije ontvangst …

180206-1310x

Bij de rietsnijders (5)

Geplaatst op door

“Dat werken op deze wijze moet volgens mij in je zitten,” schreef Sjoerd gisteren in een reactie op deel 4 van deze serie. En zo is het ook. Het riet zit bij de veel rietsnijders in deze regio al generatieslang in het bloed. Het werk in het riet gaat vaak over van vader op zoon of wordt anderszins voortgezet in de familie. Jetske’s vader was rietsnijder, haar zwager Klaas – waarmee ze op de foto hieronder in gesprek is – is rietsnijder en diens schoonzoon Klaas-Jan is de tweede man hier in het rietland …

180206-1211x

Dit werk kun je ook alleen maar blijven doen als je er echt van houdt. Je hoeft het zeker niet te doen om rijk van te worden. Tot dusver kwam de concurrentie voor de rietsnijder vooral uit Polen. Op basis van een betere prijs/kwaliteit verhouding is het Poolse riet nooit een echte bedreiging geweest voor het riet uit de Weerribben. De laatste jaren wordt de Nederlandse markt echter overspoeld door riet uit China. De kwaliteit van dat riet schijnt goed te zijn. Omdat het wel tot 25% goedkoper schijnt te zijn, vormt dit Chinese riet een ernstige bedreiging voor rietsnijders …

180206-1239x

Om dat Chinese riet hier te krijgen, wordt er door oceaanstomers een massa aan olie verstookt. Terwijl al die ellende de lucht wordt ingeblazen, doet ons eigen riet elk jaar opnieuw zijn stinkende best om hier maar zoveel mogelijk CO2 uit de lucht te halen. Waar zijn we met zijn allen mee bezig …?

180206-1223x

Met een dalende prijs voor het riet en gestaag teruglopende subsidiebedragen, blijft voor de rietsnijder straks alleen nog de liefde voor het werk en de natuur over. Er zijn rietsnijders die op dit moment het riet van de oogst van vorig jaar nog deels in de schuur hebben liggen, omdat ze het niet kwijt kunnen. De enige die er beter van schijn te worden, is de rietdekker die het Chinese riet voor de volle prijs op daken legt, alsof het Nederlands riet is …

180206-1217x

Van alleen liefde voor het werk en de natuur kan de rietsnijder zijn kachel niet laten roken. Het verdwijnen van de rietsnijder zal op termijn grote gevolgen hebben voor natuur en landschap in de Kop van Overijssel. De rietvelden zullen verlanden en veranderen in broekbossen. Kwetsbare planten en dieren zoals b.v. de zeldzame vuurvlinder zullen verdwijnen …

180206-1219x

Dat soort mijmeringen stemt niet vrolijk. De enige die daar geen last van had, was Rhena, zij koesterde zich in het langzaam warmer wordende zonlicht …

180206-1200x

– wordt vervolgd –

Bij de rietsnijders (4)

Geplaatst op door

Elk jaar leer ik weer nieuwe dingen met betrekking tot de rietteelt. Vorige week is me tijdens het bezoek aan de rietsnijders duidelijk geworden dat het ene rietland het andere niet is …

180206-1215x

Op dit perceel aan de Heuvenweg bij Kalenberg was ik nog niet eerder geweest met Jetske. Hier loop je over een dik drijvend vegetatiedek, de zogenaamde kragge, die zacht onder je voeten op en neer deint. En alsof dat niet genoeg is, wordt de toplaag hier gevormd door een dikke laag zacht veenmos …

180206-1217x

Nadat hij het riet heeft gemaaid, begint het werk eigenlijk pas voor de rietsnijder. Samen met het riet is een groot deel van de ondergroei gemaaid, dat zit allemaal onderaan tussen het riet. Kijk maar eens naar de bovenstaande foto. Daarop is goed te zien dat Klaas-Jan met zijn linkerhand het bosje riet aan de bovenkant kan omvatten, terwijl hij met zijn rechterhand vooral een enorme bos ruigte ondersteunt …

180206-1119x

Bosje voor bosje wordt deze zogenaamde ruigte machinaal uit het riet gekamd. Uiteindelijk blijft er maar een schamel bosje riet over. Bovendien is het riet dit jaar over de hele linie aan de korte kant gebleven als gevolg van een paar koude nachten tijdens de eerste groei van het nieuwe blad in april. De meeste rietsnijders zullen hun schuur dit jaar dan ook niet vol krijgen …

180206-1148x

Nee, voor de rietsnijders is het geen vetpot, hard werken voor weinig geld. Gelukkig zijn ze niet voor de volle 100% afhankelijk van de verkoop van het riet. Zonder het maaien van het riet zouden de rietlanden snel verlanden en veranderen in bossen, daarom krijgen de rietsnijders een beheerssubsidie per hectare die ze onderhouden …

180206-1146x

De derde en vierde foto laten mooi zien dat Rhena zich helemaal thuis voelt in het rietland. Ze is niet alleen een fijne metgezel, maar ze draagt haar steentje ook bij aan het werk. Op deze foto’s helpt ze mee met het schoonmaken van het riet door de stengel van een lisdodde te vermorzelen. En na gedane arbeid is het uiteindelijk goed rusten …

180206-1113x

– wordt vervolgd –

Bij de rietsnijders (3)

Geplaatst op door

Ruim voordat we de werkplek van de rietsnijders hebben bereikt, zijn we al gespot door Rena, de hond van één van de mannen …

180206-1053x

Niet gehinderd door de rookslierten, blijft ze ons – waaks blaffend – attent volgen …

180206-1051x

Rena heeft intussen Jetske herkend, waarna een hartelijke begroeting volgt …

180206-1108x

Bij de rietsnijders (2)

Geplaatst op door

Het was een onverwacht pittige wandeling om over het nog licht berijpte, maar knap oneffen rietland bij de rietsnijders te komen …

180206-1045x

Onderweg viel het Jetske en mij allebei op hoe kort en iel de bosjes riet waren, die her en der op het land lagen of al door de mannen in schoven bijeen waren gezet …

180206-1043x

Zó kort had ik het riet hier de afgelopen jaren niet eerder gezien, dat beloofde niet veel goeds. Vergelijk het maar eens met deze foto’s uit februari 2016 …

180206-1048x

Bij de rietsnijders

Geplaatst op door

Vorig jaar is het er door mijn gezondheidsperikelen niet van gekomen, maar afgelopen dinsdag heb ik samen met Jetske weer een bezoekje gebracht aan de rietsnijders. Daarvoor togen we ditmaal naar Kalenberg, het centrum van de rietcultuur en het kwaliteitsriet, beter bekend als het Kalenberger riet uit De Weerribben …

180206-1040x

De komende dagen of weken zal ik proberen om hier in woord en beeld verslag te doen van dit ook nu weer geslaagde, gezellige, vermoeiende en leerzame bezoekje. Met behulp van rooksignalen loodsten de mannen ons naar de plek waar ze aan het werk waren …

180206-1041x

Ook zeldzaam: de zilveren maan

Geplaatst op door

Nadat we allebei een aantal foto’s hadden gemaakt van de uiterst zeldzame grote vuurvlinder, staken Anna en ik het witte bruggetje over om iets verderop in een stuk hooiland op zoek te gaan naar een andere vlinder die op de Nederlandse Rode Lijst van Dagvlinders staat, de zilveren maan (Boloria selene)…

170718-1246x

Onderweg kwamen we opnieuw de Engelsman tegen. Op onze vraag of hij al wat gevonden had, begon hij enthousiast te verhalen: “Ooh … there are so many Silvery Moons as you call them overthere, it’s awesome …”
Terwijl de Engelsman zijn weg vervolgde, ontdekten wij al snel dat hij niets teveel had gezegd. Bij vrijwel iedere stap die we deden fladderde er wel één van de oranje vlinders vanuit het lange gras omhoog …

170718-1247x

De zilveren maan kwam in de eerste helft van de vorige eeuw bijna overal in ons land nog algemeen voor. Een paar kaartjes op het tabblad ‘Verspreiding’ van de zilveren maan laten goed zien hoe de populatie sinds 1950 sterk is afgenomen. Op dit moment komt de zilveren maan in Nederland alleen nog voor in het veenweidegebied op de grens van Utrecht en Zuid-Holland, in de kop van Overijssel, in Friesland en op Terschelling. De zilveren maan staat verder op de Waalse, Vlaamse en Britse Rode Lijst. In Duitsland staat de soort in de categorie ´bijna bedreigd´. …

170718-1251x

De zilveren maan is familie van de vossen, de parelmoervlinders en de weerschijnvlinders. In 2011 heb ik tijdens een fietstocht op Terschelling eens een ander lid van de parelmoervlinders gefotografeerd, de duinparelmoervlinder …

170718-1257x

Met dank aan Anna voor de tip en het perfecte gidswerk, zijn de foto’s van de uiterst zeldzame grote vuurvlinder en de evenzeer erg bedreigde zilveren maan in het hoofdstuk ‘natuurfoto’s’ dit jaar toch wel mijn meest bijzondere foto’s geworden.