Riet binden met twijg

Vorige week liet ik hier een aantal foto’s zien van de meest moderne manier van rietbinden. Dat ziet er zo uit …

110420-1439x

Gisteren ben ik voor het eerst zonder mijn trouwe gids, tolk en fotomaatje Jetske – tevens deskundig in de rietteelt – naar het rietland in de Kop van Overijssel gereden, “omdat ut oalderwetse ryt binen mit twiig aigenlik ok noch ev’n op’e film most …” Ja, Fries is in moeilijke taal, maar plat Overijssels valt ook niet mee … 😉

110427-1400x

Maar ter zake nu. Eigenlijk zou ik op het bedrijf van rietteler Klaas en zijn compagnon Jan een demonstratie van de ouderwetse manier van riet binden met wilgentwijgen krijgen. Dat kon echter niet doorgaan, omdat de twijgen waren uitgedroogd en bij het binden meteen braken. Om de flexibiliteit van het materiaal te bewaren, moeten de twijgen in het water worden bewaard. Deze twijgen lagen echter al wat te lang droog. Gelukkig kwam Klaas met een nog veel mooier alternatief. Niet zo ver van het bedrijf zit nog een rietbinder die het werk nog volledig op de ouderwetse manier midden in de natuur doet. Samen met ‘neef Bert’, die me werd toegewezen als gids, ben ik naar de aangewezen locatie gereden …

110427-1401x

Nadat ik had gevraagd of ik wat video-opnamen van zijn werk mocht maken, kreeg ik toestemming om enkele shots te maken. “Maar niet te lang,” voegde de rietbinder eraan toe, “want dan word ik zenuwachtig … ”

110427-1403x

Deze man doet zijn werk nog volledig op de grond, zoals het vroeger ook werd gedaan, en hij doet dat – voor zover ik daar kijk op heb – met grote accuratesse. Uit een dik bos riet verwijdert hij eerst de dulen, dat is riet van slechte kwaliteit, zoals b.v. de stengels van de lisdodde. Dit is op de derde foto goed te zien …

110427-1405x

Vervolgens graait de man diep voorover gebogen met zijn handen een bos riet met een omvang van 46 cm bijeen. Op een soort werkbord wordt de onderkant van de rietbos gelijk gemaakt, waarna het riet met buigzame wilgentwijgen bijeen wordt gebonden. Tot slot worden vier bosjes riet met een stuk touw samengebonden. Even kan de rietbinder zijn rug rechten als hij met de bijeen gebonden bosjes naar de al verwerkte stapels loopt …

110427-1404x

De gemiddelde hedendaagse rietbinder werkt met bindtafels, waardoor het meeste werk rechtop staand gedaan kan worden. Daarvan is bij deze man geen sprake, hij doet alles in diep voorover gebogen houding. “Ja, zei de rietbinder, “ik heb wel eens last van mijn rug, hoor … Maar ik heb geen luidruchtig aggregaat nodig zoals de meeste van mijn collega’s …”

110427-1406x

Ja, en daar zit wel wat in … Want deze rietbinder doet zijn werk wel te midden van het ontluikend groen, waar de vogels luid kwinkelieren, terwijl er diverse soorten libellen rond zijn werkplek zweven. Wie van de lezers heeft er ook zo’n geweldige werkplek?

Het moderne rietbinden

Toen ik twee jaar geleden samen met Jetske een fotokuier maakte in Dwarsgracht, kwamen we langs een Jetske bekende rietbinder. Deze man deed zijn werk nog op ambachtelijke wijze …

090731-1224x

Op gevoel pakte hij steevast de juiste hoeveelheid riet, die hij vervolgens handmatig bijeen bond tot een bosje dat precies de juiste afmetingen had …

090731-1225x

Dat de mechanisatie ook in de rietteelt voortschrijdt, heb ik in de afgelopen jaren al op diverse momenten gezien. Ook het rietbinden ontkomt daar niet aan …

110420-1440x

Rietteler Klaas – een zwager van Jetske – heeft deze week een in Fryslân ontwikkelde rietbindmachine in gebruik …

110420-1442x

Het riet wordt aan de linkerzijde op het apparaat gelegd. Daarna wordt het riet door de machine trillend en schuddend naar de andere kant gebracht …

110420-1451x

Daar wordt het riet volautomatisch samengebonden tot bosjes van de juiste afmetingen …

110420-1455x

Ieder bosje riet wordt vervolgens keurig opgevangen …

110420-1452x

De bosjes riet worden verzameld in een grote bak …

110420-1448x

Honderd bosjes riet worden tot slot samengebonden tot één grote baal. En dan is het riet klaar om te worden vervoerd naar de rietdekker …

110420-1458x

Deze volautomatische rietbindmachine is nog een prototype, waar nog een paar kleine schoonheidsfoutjes en kinderziektes in zitten, maar dankzij deze innovatie is de rietteler dit jaar een paar weken eerder klaar met zijn werk.

Verzamelde rietbossen

Vermoeidheid en het ineens weer een stuk koudere weer houden me vandaag binnen. Ik heb zojuist nog even een rondje door de tuin gemaakt om te zien of er nog een klein kruipend of vliegend beestje was dat een uitdaging voor een macro-opname zou kunnen vormen, maar ook de insecten vinden het blijkbaar nog te koud om zich te vertonen. Afijn, dat geeft me mooi de gelegenheid om nog even wat foto’s te laten zien die ik woensdag in het rietland heb gemaakt…

110323-1305x

Eerst nog even een foto die ik tijdens de vorige sessie in het rietland in de Weerribben heb gemaakt. Hierop is te zien, dat het gemaaide riet eerst in kleine bosjes in schoven bijeen wordt gezet. Op deze manier wordt voorkomen dat het riet nat wordt en gaat rotten zo lang het nog op het land staat …

110222-1416x

 

Nadat het riet is gekamd, waarmee de ruigte (het afval) uit het riet is gehaald, wordt het in grotere bossen bijeen gebonden. Deze bossen worden vervolgens op verschillende plaatsen bij elkaar gelegd, wachtend op vervoer naar het bedrijf van de rietteler …

110323-1309x

Veel rietland in de Weerribben is alleen toegankelijk over het water. Daar worden de rietbossen aan de waterkant verzameld, zodat ze later relatief makkelijk per boot kunnen worden opgepikt om te worden vervoerd …

110323-1306x

Het rietland van Jetske’s zwager is prima over land bereikbaar. Daar worden de bossen bijeen gelegd langs de paden die het rietland doorkruisen …

110323-1310x

Woensdag werd er hard gewerkt om het riet op een aanhanger te laden. Om een idee te krijgen hoe zwaar dat werk is, heb ik even zo’n bos riet opgetild. Nou, ik kan jullie verzekeren dat het heel zwaar werk is …

110323-1317x

De rietbossen die onderaan de stapel hebben gelegen en nog wat nat zijn, blijven nog even achter op het rietland. Deze bossen worden rechtop gezet, zodat ze nog even lekker kunnen doorwaaien …

110323-1313x

Ze torenen als menhirs uit Asterix en Obelix in het nu verder kale rietland omhoog, wachtend tot ook zij droog genoeg zijn om op het bedrijf van de rietteler verder te worden verwerkt …

110323-1348x

Skywatch Friday 140

Rond het middaguur was de lucht woensdag strakblauw …

Around noon we had a clear blue sky on wednesday …

110323-1312x

Een minuut of tien later zag ik deze kruisende condenssporen in de lucht boven me …

About ten minutes later I spotted these crossing contrails in the sky above me …

110323-1321x

Anderhalf uur later was de blauwe lucht versierd met verwaaiende condenssporen …

An hour and a half later the blue sky was decorated with drifting contrails …

110323-1455x

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …

Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

Skywatch Friday

Maak er een mooi weekend van! … – … Enjoy your weekend!

Handwerk in ’t riet

Zoals ik gisteren al schreef, ben ik gistermiddag weer samen met mijn fotomaatje het rietland in geweest om video-opnamen te maken van de werkzaamheden die onderdeel uitmaken van de rietcultuur in de Weerribben. In tegenstelling tot de laatste keer, toen het rietland schuil ging onder mist en rook, hadden we er ditmaal prachtig weer bij. Het zonnetje prikte met gemak door de eerste sluierwolken, maar de straffe oostelijke wind maakte het akelig koud …

110222-1409x

Het was wel goed weer voor de rietsnijder om ons het aloude handwerk van het riet snijden te tonen: snijden met snit, zoals dat in vaktermen wordt genoemd. Klaas vertelde dat hij voor dergelijke demonstraties nog steeds gebruik maakt van het handgemaakte snit (het mes) waarmee Jetske’s vader vroeger in het riet werkte …

110222-1332x

Erg lang hield Klaas dat werk niet vol. Omdat het vrijwel voortdurend in gebogen houding wordt gedaan,  doet dit werk een flinke aanslag op de rug. Het had echter lang genoeg geduurd om wat bruikbare video-opnamen en een paar foto’s te maken …

110222-1340x

Stoer als altijd nam Jetske daarna het snit van Klaas over …

110222-1341x

Als kleine meid was Jetske veel bij haar vader in het rietland te vinden …

110222-1343x

Van hem had ze de kunst van het riet snijden indertijd ook geleerd …

110222-1346x

Ze wilde wel eens zien of ze die kunst nog steeds beheerste …

110222-1347x

Alsof ze nooit anders had gedaan begon ze bosjes riet bijeen te pakken en te snijden …

110222-1348x

Als een volleerd rietsnijder kamde ze de ruigte uit het afgesneden riet …

110222-1349x

Tot slot legde ze het bosje riet trots bij de al eerder afgesneden bosjes …

110222-1350x

Meer foto’s van Klaas, voorzien van deskundig commentaar, zijn te vinden in Jetske’s logje over het riet snijden met snit.

Weer in ’t riet

Vandaag weer de hele dag in het riet in de Weerribben gezeten voor video-opnamen …

110222-1422x

Nu eens zacht wuivend goud, dan weer licht dansend zilver …

110222-1336x

Morgen meer …
Vanavond nog een paar reacties op het Friese logje van gisteren. Nu eerst rust …

Mistmakers

Om een zo goed mogelijk beeld van de rietcultuur te krijgen, ben ik maandag samen met Jetske begonnen aan het tweede seizoen, waarin ik video-opnamen maak van het werk in het riet. Dat is wel nodig, omdat de manier van werken afhankelijk is van het weer en de terreingesteldheid. Tijdens de eerste opnamen waren de rietsnijders op 7 januari 2010 op het ijs aan het werk met een kleine handmaaier …

100107-1354x

Maandag werd er gewerkt met een grotere rietsnijmachine, die op een kleine tractor met brede banden is gemonteerd …

110110-1439x

Terwijl ik even een sfeeropname maakte van rook, mist en een aarzelend zonnetje, leek het werk verderop stil te vallen …

110110-1428x

Alle ogen waren gericht op de rietsnijmachine …

110110-1429x

Na een kort werkoverleg werd er even wat aan de machine gesleuteld en kon het werk worden hervat …

110110-1430x

Ik richtte me intussen op de bron van de rook …

110110-1435x

De ruigte die uit het riet is gekamd, wordt zo goed en zo kwaad als het gaat verbrand …

110110-1426x

Omdat het afval allemaal erg nat was, was er meer sprake van rook dan van vuur. Ik kon mijn handen er in elk geval niet aan warmen …

110110-1440x

Enfin, je kunt beter in deze rook staan dan in die van de brand in Moerdijk vorige week …

110110-1452x

En toch kon het haast geen toeval zijn … toen ik tegen vieren over de A32 huiswaarts reed, trok de mist in de buurt van Heerenveen weer op, zodat ik met het zonnetje in de rug mijn weg kon vervolgen over de A7 …
Het zijn echte mistmakers die rietsnijders in de Kop van Overijssel …