‘De Waadfisker’ bij Koehool

De tweede stop maken we enige kilometers verderop langs de dijk bij de buurtschap Koehool (Google Maps). Tegenwoordig staan er nog maar enkele huizen in Koehool, de oorspronkelijke bewoners waren vooral vissers en boeren …

Om de noodzakelijk dijkverzwaring begin jaren ’70 te kunnen uitvoeren werd een deel van de oorspronkelijke huisjes gesloopt om ruimte te maken voor de machtige dijk die er nu ligt. Van de originele huisjes zijn er maar een paar overgebleven, wel zijn er in 2013 drie nieuwe recreatiewoningen gebouwd …

Ten tijde van de dijkverzwaring was er aan de visserij al lang een eind gekomen. De afsluiting van de Zuiderzee door de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 had grote gevolgen voor de haringvisserij op de Waddenzee. Doordat de zeestromingen voor de kust veranderden, was er na een paar jaar geen haring meer te vangen. Honderden vissers in de regio verloren hun werk. Ter herinnering aan de haringvisserij staat het bronzen standbeeld ‘de Waadfisker’ van Frans Ram op een nagemaakt stukje dijk als sokkel aan de voet van de Waddenzeedijk …

De visserij zoals die van Zurich tot Zwarte Haan plaatsvond, werd de regelvisserij genoemd. Men viste op haring met fuiken, die in een lange rij (regel) dwars op de zeedijk achter elkaar stonden. Met het woord regel werd ook de gemeenschap van vissers aangeduid, die op deze wijze gezamenlijk op haring visten. De enkele kilometers lange rij netten belette de langs zwemmende scholen haring in het voorjaar de doortocht naar hun paaiplekken in de Zuiderzee …

Morgen komt ‘de Waadfisker’ hier nogmaals voorbij en beklimmen we voor de tweede keer die dag de dijk …

Viervoeters op de weg!

Toen ik begin september samen met Jetske De Waadhoeke doorkruiste, waarschuwde ik haar op zeker moment dat we met een beetje geluk tussen een kudde schapen terecht zouden komen. Jetske keek me wat ongelovig aan. Op dat moment had ze ook wel gelijk met haar scepsis, want meer dan een los op de weg lopende geit kwamen we die dag niet tegen …

Achteraf bekeken waren we die dag niet westelijk genoeg gereden alvorens we op de Sédyk terechtgekomen waren. Aafje en ik waren een paar weken later nog maar net aan de tweede etappe van die dag begonnen, toen we wel met die kudde werden geconfronteerd …

Terwijl ik stapvoets naderde, stelden twee schapen zich demonstratief achter het veerooster midden op de weg op. Even leken ze te overleggen of ze ons vrije doorgang zouden verlenen of niet. Het beraad viel gunstig uit, want na korte tijd stapten de dames in slow motion opzij …

Met een rustig gangetje zetten we de rit voort. De meeste schapen bleven keurig op het schapenpaadje naast de weg lopen, maar af en toe moest ik toch even voorzichtig aandringen om verder te kunnen rijden …

Niet veel later zag ik een stipje op de dijk stilaan dichterbij komen. Toch maar even het zijraampje naar beneden schuiven, dat maakt de foto’s een stuk helderder dan door de licht getinte voorruit …

Een stoere wandelaar liep bepakt en bezakt met flinke pas over de kruin van de dijk. Dit leek me een ervaren wandelaar. Wie weet, misschien was hij bijna aan de finish van een ruim 500 km lange wandelroute van Denemarken naar de Afsluitdijk …

Weer wat verderop stond een beregeningsinstallatie te sproeien op een akker. Dat is opvallend eind september, maar ik vermoed dat er gesproeid wordt om de oogst gemakkelijker uit de grond te kunnen halen zonder dat er al teveel harde kluiten klei meekomen …

Stilte versus geluidsoverlast

Eenmaal op de kruin van de dijk aangekomen, strekte de Waddenzee zich voor ons uit. Vest of jas kon nog best aan daar, een frisse bries kwam ons over het water tegemoet. Voor eind september lag het er prachtig bij, we hadden het niet beter kunnen treffen …

Een paar schepen koersten in oostelijke richting met op de achtergrond vaag de contouren van Terschelling. Veel meer viel er op dat moment niet te zien of te beleven …

Al snel besloten we terug te gaan naar de auto om onze rit ook in oostelijke richting vervolgen, maar dan over de Sédyk, weg die parallel loopt aan de Waddenzeedijk …

Voordat het zo ver was, werden we echter eerst nog getrakteerd op een enorme bak herrie door twee laag overvliegende F35-JSF’s. Ik kom daar later nog wel op terug, maar ik kan er al wel van zeggen, dat dit een dagelijks terugkerend gebeuren is boven het Wad. En daar zijn dan niet alleen toestellen van onze eigen luchtmacht bij betrokken, ook Belgische JSF’s verstoren de rust hier regelmatig met hun oefenvluchten. Blijkbaar krijgen ze geen vergunning om boven België te oefenen en kopen ze hun oefenruimte hier in … 😦

Terwijl het sonore bulderende geluid van de straalmotoren nog minutenlang nadreunde, daalden wij de dijk af om onze weg te vervolgen …

Een nieuw ritje langs het Wad

Leuk te horen dat de foto’s en (korte) verhalen uit de Friese Waddenstreek op prijs worden gesteld. Daar had ik stiekem wel op gehoopt natuurlijk, daarom kan ik vandaag ook meteen starten met een tweede serie.

Eind september heb ik opnieuw een ritje langs het Wad gemaakt, ditmaal niet met fotomaatje Jetske maar met mijn vandaag jarige levensmaatje Aafje. Deze keer zijn we nog wat westelijker begonnen dan tijdens het vorige tochtje. In deze hoek van Fryslân was ik al jaren niet meer geweest. De eerste tussenstop vond plaats ter hoogte van Pietersbierum. Daar hebben we de metershoge dijk voor het eerst die dag beklommen (Google Maps)

Zoals je kunt zien, is het nog een hele klim om de top te bereiken. De mens is maar nietig daar. De dijk is niet alleen hoog, hij is met een hellingshoek van bijna 33% ook akelig steil. Die eerste klim was overigens nog goed te doen. Toen ik bij de derde tussenstop voor de vierde keer omhoog moest om weer bij de auto te kunnen komen, was het voor mijn door MS geplaagde benen intussen een gemene kuitenbijter geworden …

Maar goed, dat is voor later, voorlopig hadden we de top bereikt en strekte de Waddenzee zich onder een prachtig blauwe lucht voor ons uit. Dat was veelbelovend voor de rest van de dag …

Paesens, uitzicht vanaf de dijk

Vandaag het laatste logje van deze 24-delige serie over de rit die ik begin september samen met mijn fotomaatje langs het Wad heb gemaakt. We begonnen die dag bij Firdgum en we eindigden in de omgeving van Paesens-Moddergat. Ik had jullie nog wat foto’s beloofd, die ik had gemaakt terwijl we over de brug van de opera terugliepen naar het dorp. Die was ik na de koffie met gebak op het terras helemaal vergeten, bij deze alsnog …

Over de brug lopend, zag ik dat er in de verte iemand stond te vliegeren. Nou ja, er werd een poging gedaan om een vlieger op te laten. Maar als je hem hier op de dijk niet omhoog krijgt, vergeet het dan maar …

Nee, veel wind was er niet, het was prima weer voor een wandeling over de dijk langs het monument van de Vissersramp van 1883. In de nacht van 5 op 6 maart van dat jaar voltrok zich tijdens een zware storm een vreselijk ramp voor de vissersgemeenschap Paesen-Moddergat. De complete vloot van 22 aken en blazers was uitgevaren. 17 van de schepen zijn vergaan, 83 bemanningsleden bleven achter op zee …

Een stukje verderop staat het beeld ‘de Fiskersfrou’ van beeldhouwer Hans Jouta. ‘De Fiskersfrou’ is een eerbetoon aan de vrouwen van Paesens-Moddergat, die na de ramp van 1883 voor een zware taak stonden: de zorg voor de kinderen en rond zien te komen van een karig inkomen. In februari 2013 heb ik eens een fotoserie van ‘de Fiskersfrou’ in de sneeuw gemaakt …

Het zal zeker niet mijn laatste bezoek aan Paesens-Moddergat geweest zijn, want dat is en blijft een fijne plek om zo nu en dan eens even naar toe te gaan. En eerlijk is eerlijk, ik vind de Peazemerlânnen leeg en ongerept (zoals op de onderstaande foto uit augustus 2012) een stuk mooier dan met het openluchttheater dat er in september stond …

Tot slot: zouden jullie het erg vinden als ik nog ‘ns een serie van een tripje langs het Wad voorbij laat komen?

Oogsttijd langs de Dijk

We naderden het einde van deze rondrit door het noorden van Fryslân. Nadat we de laatste dijkcoupure aan de Alddyk hadden bekeken, reden we terug richting Paesens. Onderweg hebben we nog even een korte tussenstop gemaakt om nog wat foto’s te maken van de aardappeloogst in de polder achter de Waddendijk …

In mijn eigen omgeving wordt weinig meer geoogst dan maïs. In 2010 heb ik een keer wat foto’s gemaakt bij een akker tussen Langezwaag en Luxwoude waar ook aardappelen geoogst werden. Hier op die indrukwekkende lege vlakte aan de Waddenzee levert het toch weer een heel ander beeld op …

Iets verderop leek nog een combine met de graanoogst bezig te zijn. Maar het ging het me op de onderstaande foto niet om die combine, maar om de vogels die de aardappelrooiers vergezellen. Waar op het land wordt gewerkt, daar zijn ook vrijwel altijd vogels te vinden …

Vooral meeuwen vallen daarbij altijd op, maar het zijn niet altijd de enige vogels die ervan profiteren. Een handjevol kraaien en vooral ook een groot aantal kieviten hielden de meeuwen gezelschap. De aardappelrooiers en de meeuwen leken een nauwe samenwerking met elkaar te zijn aangegaan, waarbij ze zich in een mooie ritmiek over de akker bewegen …

Wanneer de boer na verloop van tijd klaar is met zijn werkzaamheden, keert de rust langzaam weer op het akkerland achter de dijk. De vogels zoeken hun heil elders …

Wat overblijft is een kale akker achter de Waddenzeedijk …

De laatste dijkcoupure

We zijn aangekomen bij de laatste dijkcoupure die ik in het kader van deze serie laat zien. De boerderij die erachter schuil gaat, ziet er in tegenstelling tot de vorige boerderij zeer goed onderhouden uit …

De gemetselde dijkwand aan de linkerkant genummerd 22, ziet er ook nog goed uit. Met nummer 24 aan de rechterzijde is het duidelijk minder gesteld, daar mist een flinke brok uit de muur. Achter die geteisterde dijkwand zie je trouwens ook het schotbalkenhuisje staan, met onder het roestkleurige dak de zware balken, die in de gleuven van de dijkwand geschoven kunnen worden …

Van achter de dijkcoupure naar buiten kijkend, is nog beter te zien dat er een flinke hap uit het metselmerk mist. Ik mag toch hopen dat er vanaf nu wat zuiniger mee omgegaan wordt, want dit rijtje dijkcoupures aan de Alddyk tussen Paesens en Anjum is een mooi stuk cultureel erfgoed dat het verdient om bewaard te blijven …