Categorie archief: Natuur

‘Deltawerk//’ revisited

Geplaatst op door

Van 1951 tot 1996 zat het Waterloopkundig Laboratorium in het Voorsterbos (OpenStreetMap) in de Noordoostpolder. Dit laboratorium speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van diverse waterbouwkundige projecten overal op de wereld. Zo werden hier o.a. schaalmodellen getest van havens zoals IJmuiden, Lagos en Bangkok, en de iconische Deltawerken …

In 1996 vertrok het laboratorium, daarna heeft Natuurmonumenten het gebied overgenomen. De proefopstellingen bleven in het bos achter en vormen nu een boeiend decor waar de natuur langzaam haar plek weer verovert. De visie hierachter is eenvoudig maar krachtig: waar ooit de mens de natuur naar zijn hand zette, herstelt de natuur nu op haar eigen wijze het evenwicht. Wat dat betreft doet het project me denken aan de Ecokathedraal bij Mildam …

Eén van de meest opvallende bouwwerken in het Waterloopbos is de Deltagoot. Deze enorme betonnen bak is in 1980 gebouwd om de Oosterscheldekering te testen. Hij is 240 meter lang, 5 meter breed en 7 meter diep. Dankzij de inspanningen van Natuurmonumenten kreeg dit imposante bouwwerk een nieuwe bestemming. Dit was het eerste bouwwerk op onze route …

In 2018 werd Atelier de Lyon/RAAAF gevraagd om de saaie, rechthoekige Deltagoot nieuw leven in te blazen. Het bouwwerk, dat ooit verborgen lag onder een grote zandheuvel, werd uitgegraven en er werd een gracht omheen gelegd. Deze gracht weerspiegelde het beton in 2019 op een bijna serene manier in het water. Dat spiegeleffect is intussen goeddeels aan het zicht ontnomen door de oeverbegroeiing rondom.

Om de strakke vorm van de bak te doorbreken, zaagden de ontwerpers betonnen platen uit de dikke wanden. Deze platen werden een kwartslag gedraaid, onder verschillende hoeken geplaatst en in de wanden teruggeplaatst. Dit creëert een golvend effect dat doet denken aan de kracht van water dat richting de kust rolt. Ik sluit af met een filmpje van de werkzaamheden …

Terug in het Waterloopbos

Geplaatst op door

Vrijdag zijn Jetske en ik voor de derde keer naar het Waterloopbos bij Marknesse geweest. Hoewel het verleidelijk was, hebben we bij binnenkomst paviljoen ‘Het Proeflab’ eerst toch maar links laten liggen …

Paviljoen 'Het ProefLab' in het Waterloopbos

De eerste keer dat we er samen waren, was in 2011. Toen verkeerden veel van de proefopstellingen, waarmee belangrijk waterloopkundig onderzoek is gedaan, nog in originele en verwaarloosde staat. Het terrein bleek toen al snel te uitgestrekt voor me te zijn …

een vervallen model in het Waterloopbos in april 2011

Om die reden hebben we het in 2019 beperkt tot het bekijken en uitgebreid fotograferen van de oude Deltagoot, die toen pas was omgevormd tot het 250 meter lange kunstwerk ‘Deltawerk//’ …

kunstwerk 'Deltawerk//', de oude Deltagoot in 2019

Met de komst van Whilly, is mijn actieradius zoals bekend weer een stuk groter geworden. Daarom konden we gisteren de 3,3 km lange rolstoelvriendelijke route volgen. We hebben ons anderhalf uur ondergedompeld in de natuur die er behalve waterwerken ook een breed scala aan vogels en libellen herbergt …

een grote zilverreiger en een eend bij een van de oude modellen in het Waterloopbos

Over de dijk terug

Geplaatst op door

Vandaag sluit ik de serie over ons dagje op de Peazemerlânnen af. Bijna aan het begin van de strekdam, draai ik me nog eens om. Nog snel een laatste foto van het anderhalve km lange Smidspaed …

aan het begin van de strekdam langs de Peazemerlânnen

Voordat we de zeedijk weer op konden, wachtte nog een kleine hindernis. Een gesloten hek aan de linkerkant van het pad en een veerooster rechts. Met dit rooster had de Whill geen probleem, omdat er beton staal overheen was bevestigd. Dat laatste was bij een rooster aan de andere kant van de dijk niet het geval. Daar moest ik Whilly zelf voorzichtig overheen duwen …

een halfgesloten hek aan het begin van de strekdam
het onderste deel van een halfgesloten hek en een veerooster aan het begin van de strekdam

Toen ik een close-up maakte van de spits van de Anker kerk, vloog er net een boerenzwaluw voorbij. Terwijl Jetske halverwege de zeedijk even wachtte, klom ik nog even naar de kruin van de dijk. Daar kon ik nog wat foto’s maken het dorp, het informatiepaneel en mijn wachtende fotomaatje …

een zwaluw verlaat de kerk van Peazens
Peazens-Moddergat direct achter de zeedijk
een informatiepaneel met een kaart van een deel van de Waddenzee
terwijl fotomaatje Jetske wacht bij haar rollende cameratas en de Whill, kijk ik nog even uit over de Peazemerlânnen en de Waddenzee

Daarna volgde de lange afdaling terug naar de auto. Aan het eind van de afdaling ligt tussen de donkere palen het rooster dat de laatste horde vormde …

we dalen de zeedijk af aan de landzijde

De auto stond op het parkeerplaatsje bij het Zeemijn-monument. Hier ben ik deze serie mee begonnen, en hier sluit ik hem ook mee af …

bij het zeemijn-monument
informatiepaneel bij het zeemijn-monument

Overbodig om te zeggen, dat het een prachtige dag was. In aansluiting daarop hebben we gisteren opnieuw een fotografische topdag gehad. Daarover later meer.

De hazen dansen aan zee

Geplaatst op door

Nog een laatste blik op de Waddenzee met zijn kernmerken palenrijen op verschillende plaatsen …

aan de westkant van de strekdam lag de Waddenzee

Pakweg 50 meter verderop dansten de hazen aan zee …

aan de oostkant van de strekdam dansten de hazen
aan de oostkant van de strekdam dansten de hazen
aan de oostkant van de strekdam dansten de hazen
aan de oostkant van de strekdam dansten de hazen
aan de oostkant van de strekdam dansten de hazen

Wadlopers op ’t pad

Geplaatst op door

Als voor ons langzamerhand het eind van de tocht in zicht komt, komen ons drie mannen tegemoet die nog aan hun tocht moeten beginnen …

een drietal wandelaars komt ons tegemoet

Vanuit Peazens-Moddergat zijn er diverse mogelijkheden om het jaar rond onder leiding van een gids wadlooptochten van verschillende lengte en zwaarte te maken. Eén van de mannen droeg een stok bij zich. Net als bij het schaatsen op natuurijs, kent de man met de stok waarschijnlijk de veilige route, hij is de gids …

dichterbij gekomen, zien we dat het drie Wadlopers zijn
de mannen dragen alle drie een rugzakje, één van de mannen heeft een lange stok in de hand

Toen ik even later nog eens omkeek, waren de mannen al bijna uit zicht verdwenen. Jammer dat ze niet passeerden toen wij aan het eind van de strekdam zaten. Het zou mooi geweest zijn om hun sporen op het Wad met de camera te volgen. Helaas viel onze planning en die van hun niet samen …

de mannen verdwijnen uit zicht op de lange strekdam, in de verte zien we Schiermonnikoog met zijn witte vuurtoren nog eens 'zweven'

Achter de dijk

Geplaatst op door

De contouren van het tweelingdorp Peazens-Moddergat zijn in de verte weer herkenbaar. Links zien we de wieken van een molen en rechts zien we een kerktoren, ze staan allebei achter de zeedijk bij Peazens-Moddergat …

zicht op Peazens-Moddergat, met links de molen van Peazens en rechts de kerk van Moddergat

De stellingmolen ‘De Hond’ werd in 1861 gebouwd. In 1950 werd er een sloopvergunning voor de molen aangevraagd en verkregen, maar uiteindelijk werd de molen niet afgebroken. De Vereniging De Hollandsche Molen kocht ‘De Hond’ in 1968 in vervallen toestand voor het symbolische bedrag van één gulden aan. Van 1969 tot 1971 werd de molen volledig gerestaureerd …

de molen 'de Hond' in Peazens achter de zeedijk
de molen 'de Hond' in Peazens achter de zeedijk

De Sint-Antoniuskerk van Peazens is een laat-romaanse kerk, die omstreeks 1200 is gebouwd. Van de oorspronkelijke romaanse kerk zijn nog enkele delen bewaard gebleven. Voor de bouw van de kerk werd gebruikgemaakt van kloostermoppen, ook wel friezen genoemd. In 1792 werd de kerk ingrijpend veranderd. De oude zadeldaktoren werd afgebroken en de kerk werd in westelijke richting verlengd …

de spits van de Sint-Antoniuskerk in Peazens achter de zeedijk
de spits van de Sint-Antoniuskerk in Peazens achter de zeedijk

Ruim 200 m ten westen van de Sint-Antoniuskerk staat de kerk ‘It Anker’ in Moddergat. Deze gereformeerde kerk is gebouwd in 1899 …

de kerk 'It Anker' in Moddergat achter de zeedijk

Ik houd van de gelaagdheid van de zeezijde van de dijk.

In de verte

Geplaatst op door

Zoals gisteren al was te zien aan de foto’s van de slenk, zijn we op de terugweg over het Smidspaed intussen weer aangekomen bij de drogere delen van de Peazemerlânnen …

de Peazemerlânnen met in de verte de R.J. Cleveringsluizen, die de Waddenzee en het Lauwersmeer scheiden

Op 6,5 km afstand naar het oosten rijzen de R.J. Cleveringsluizen (OpenStreetMap) hoog op boven de ‘zwevende zeedijk’. Deze sluizen scheiden de Waddenzee en het Lauwersmeer van elkaar. Ook aan die kant was dus duidelijk een fata morgana te zien. Het leek maar niet op te houden …

de Peazemerlânnen met in de verte de R.J. Cleveringsluizen, die de Waddenzee en het Lauwersmeer scheiden
de Peazemerlânnen met in de verte de R.J. Cleveringsluizen, die de Waddenzee en het Lauwersmeer scheiden

Ik blijf genieten van die leegte en die enorme weidsheid. Er zijn in ons land niet zo gek veel plekken waar je niet gehinderd door bebouwing 6,5 km en verder om je heen kunt kijken …

de Peazemerlânnen met in de verte de R.J. Cleveringsluizen, die de Waddenzee en het Lauwersmeer scheiden