Weerbeeld 2010

Het heeft even geduurd, maar nu kan ik dan toch mijn weeroverzicht van 2010 presenteren. Met een opvallende lage gemiddelde jaartemperatuur is het wel een bijzonder jaar geworden.

Eindelijk is er een eind gekomen aan een lange rij van warme of zeer warme jaren. Het KNMI meldde dat de jaargemiddelde temperatuur in De Bilt voor het eerst sinds 1996 ruim onder normaal lag. De gemiddelde temperatuur over 2010 was 9,1 graden tegen 9,8 graden als langjarig gemiddelde. In ons tuintje was het beeld met een gemiddelde jaartemperatuur van 8,1 ºC in 2010, tegen een langjarig gemiddelde van ca. 9,1ºC weinig anders …

110115-jaartemperaturen

Dat wil echter geenszins zeggen dat er een halt is toegeroepen aan de opwarming van het klimaat. Integendeel, volgens de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) was 2010 wereldwijd gezien een uitzonderlijk warm jaar. Gemiddeld over de hele wereld was het een van de warmste jaren sinds het begin van de systematische metingen in 1850. In ons deel van Europa was het vooral aan het begin van het jaar en in de maanden mei en december koud voor de tijd van het jaar, zodat de jaargemiddelde temperatuur hier juist onder normaal is uitgekomen …

Het jaar begon met een prachtige winterse januari, waarin de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitkwam op -2,2 ºC tegen normaal +2,2 ºC. Kijk, dat tikt meteen lekker aan voor het jaargemiddelde. Eindelijk kon er o.a. in de Jan Durkspolder weer eens geschaatst worden en deed de koek-en-zopie-tent, die momenteel trouwens regelmatig figureert rond de Ster-reclame op tv, goede zaken …

100108-1553x

De winter van 2009-2010 zal vanwege de grote hoeveelheid sneeuw vooral de boeken in gaan als een lange witte winter. In ons tuintje viel al op 17 december 2009 een pak van bijna 40 cm sneeuw, en de laatste sneeuw viel pas op 5 maart. Gemiddeld werden er over het land 42 dagen met een sneeuwdek geteld. Het langjarig gemiddelde bedraagt 13 sneeuwdekdagen. In het noordoosten van het land lag er plaatselijk zelfs op 55 dagen sneeuw. Een dergelijk groot aantal sneeuwdekdagen was in meer dan 30 jaar, sinds de winter van 1979, niet meer voorgekomen. In ons tuintje was het laatste restje sneeuw pas na 69 dagen verdwenen …

100201-1416x

Gemiddelde viel er over het land 801 mm neerslag, vrijwel gelijk aan het langjarig gemiddelde van 797 mm. In ons tuintje was het echter aanzienlijk natter: 869 mm tegen normaal ca. 770 mm. Wat dat betreft waren we echter geen uitzondering. Het natste KNMI-station was Rotterdam met 907 mm, het droogste Ell (Limburg) met 708 mm. Vooral in juli, augustus ern september kwam de regen af en toe met bakken uit de lucht …

110115-neerslag-2010

Het was dan wel een erg natte zomer, koud was het zeker niet. En dat was dan weer voor een groot deel te danken aan een uitzonderlijke warme juli, waarin de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitkwam op 19,5 ºC tegen normaal 16,5 ºC. Over het hele jaar kwam de gemiddelde temperatuur slechts in 4 maanden boven het langjarig gemiddelde uit …

110115-temperaturen-2010

Een echte hittegolf kwam er niet aan te pas om de gemiddelde temperatuur in juli zo hoog te doen uitkomen. Het aantal tropische dagen (30 graden of warmer) lag precies op het langjarig gemiddelde en ook het aantal zomerse dagen (25 graden tot 30 graden) lag niet extreem boven het langjarig gemiddelde. Het grote verschil werd in de zomer van 2010 gemaakt door het aantal warme dagen (maximumtemperatuur tussen 20 en 25 graden), want dat lag aanzienlijk hoger dan normaal. Kijken we naar het hele jaar, dan valt ook het aantal vorstdagen en het aantal ijsdagen op. Beide liggen (zeer) ruim boven het langjarig gemiddelde en dat drukt de gemiddelde temperatuur natuurlijk lekker …

110115-ijsdagen-2010-tabel

Volgens het KNMI was 2010 niet alleen een koud, maar ook een zonnig jaar. De zon scheen beduidend vaker dan gewoonlijk. Gemiddeld over het jaar registreerde het KNMI 1772 uren zon tegen 1550 uren normaal. Het zonnigst waren de kustgebieden. In Stavoren scheen de zon zelfs 1900 uren. Maastricht kreeg slechts 1626 uren zon. Tot mijn spijt kan ik dat bij een gebrek aan een zonnemeter niet allemaal staven. In mijn herinnering overheerste vooral in de zomerperiode de bewolking, maar dat kan ook te maken hebben met het feit, dat ik in juni werd geconfronteerd met een forse MS-aanval, waardoor ik een tijdlang meer aan huis gekluisterd was. Wat ik wel weet, is dat we in 2010 vrij veel onweer hebben gehad, maar dat ik de bliksem maar één keer heb kunnen vangen …

100711-0213x

Zonnig was het in elk geval wel op 11 augustus, toen we werden verblijd met een wolk van een baby, een prachtige kleinzoon, die we gerust mogen bestempelen als het zonnetje in huis …

110109-1141x

Het jaar eindigde zoals het begon: koud, met in grote delen van het land een dik pak sneeuw. Omdat er in tegenstelling tot december 2009 nu in Fryslân maar weinig sneeuw viel, kon er in de laatste week van 2010 op grote schaal worden geschaatst, zoals hier op de Leijen …

101228-1339x

Erg lang duurde de schaatspret overigens niet, want op oudejaarsdag begon de invallende dooi voorzichtig aan de ijsvloer te knagen en was dit het beeld bij de Leijen …

101231-1424x

Tot slot nog wat ditjes en datjes over het weer in 2010 op een rij:

* de laagste temperatuur in ons tuintje: -12,2 °C op 8 januari 2010
* de laagste temperatuur landelijk: -16,9 °C op 20 december 2010 in Lelystad
* de hoogste temperatuur in ons tuintje: 33,1 °C op 9 juli 2010
* de hoogste temperatuur landelijk: 36,2 °C op 9 juli in Arcen 2010
* de natste dag in ons tuintje: 37 mm op 14 september 2010
* de laagste barometerstand: 972,3 hPa op 8 november 2010
* de hoogste barometerstand: 1042,7 hPa op 25 januari 2010
* ik heb slechts 1 keer lichtende nachtwolken gezien op 7 juli 2010

* Voor alle duidelijkheid: voor de waarnemingen in ons tuintje gebruik ik een niet-geijkt weerstation en dito regenmeter. Aangezien de temperaturen die door mijn weerstation worden vastgelegd over het algemeen aardig tussen die van de KNMI-stations Leeuwarden en Eelde zitten, denk ik dat het toch een tamelijk reëel beeld geeft.

De herfst van 2010

De herfst begon rustig met een wat koele septembermaand. De gemiddelde temperatuur lag in september met 13,2 ºC een halve graad onder het langjarig gemiddelde van 13,7 ºC. Oktober begon met een heerlijke nazomerse periode, in de eerste decade kwam de gemiddelde temperatuur uit op 14,6 ºC. Daarna volgde een koude periode, waardoor de gemiddelde temperatuur uiteindelijk uitkwam op 10,1 ºC, tegen normaal 9,9 ºC. Op 17 oktober kon ik de eerste nachtvorst noteren. In november bleven de temperaturen lange tijd op en neer golven, maar vanaf de 21e werd een dalende lijn ingezet. De gemiddelde temperatuur kwam in november uit op 4,9 ºC, tegen normaal ca. 5,8 ºC …

101011-1510x

De gemiddelde temperatuur kwam in de herfst van 2010 in ons tuintje uit op 9,4 ºC, tegen normaal ca. 9,8 ºC. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 9,9 ºC tegen een langjarig gemiddelde van 10,2 ºC. Het aantal warme dagen (20 ºC of hoger) bleef beperkt tot 5, waar dat er normaal ca 8 zijn. Bijzonder was dat de maximum temperaturen op laatste vier dagen van de maand onder het vriespunt bleven, echte ijsdagen dus …

101201-temp-herfst

Behalve rustige, zonnige dagen kende ook de herfst van 2010 de nodige regenachtige en buiïge dagen. Topper was in dat opzicht 14 september, toen ons tuintje op één dag 37 mm te verwerken kreeg …

100925-1337x

Landelijk viel in de herfst van 2010 ongeveer de normale hoeveelheid neerslag: 241 mm tegen een langjarig gemiddelde van 235 mm. Dankzij de natte septembermaand was het in ons tuintje aan de natte kant: 270 mm tegen normaal ca. 231 mm …

101201-neerslag-herfst

Mogelijk als gevolg van de natte zomer gaat 2010 de boeken in als een zeer rijk paddenstoelenjaar. Er waren niet alleen veel paddenstoelen, er kwamen ook bijzondere soorten tevoorschijn. Zelf heb ik dit jaar veel minder paddenstoelen gefotografeerd dan voorgaande jaren, maar in dit overzicht mogen ze toch niet ontbreken …

100915-1138x

Wat ook niet mag ontbreken, is een foto die de kou aan het eind van de meteorologische herfst laat zien: sneeuw en ijs op de dobbe in het Weinterper Skar op 30 november:

101130-1225x

Weerbeeld september 2010

De eerste herfstmaand was koel en nat in ons tuintje. De gemiddelde temperatuur kwam uit op 13,2 ºC, tegen normaal 13,7 ºC. Normaal telt september in onze regio ca.7 warme dagen met een maximumtemperatuur van 20 ºC. De afgelopen maand heb ik slechts 3 warme dagen kunnen noteren. De hoogste temperatuur was 22,2 ºC op 11 september …

101004-temp-sept

September begon rustig en droog, maar vooral halverwege de maand was het erg regenachtig en nat. Op 14 september viel er 37 mm regen in ons tuintje. In totaal heb ik de afgelopen maand 114 mm neerslag kunnen noteren, tegen normaal va. 77 mm. Gemiddeld viel er over ons land 90 mm neerslag, tegen normaal ca. 74 mm …

101004-neerslag-sept

De meeste regen viel – zoals meestal in het najaar – in de kustprovincies. Vooral voor de boeren kwam de nattigheid in de oogsttijd weer erg slecht uit. Diepe sporen in het land zijn het gevolg …

100915-1134x

De zomer van 2010

Na een koude winter en een voorjaar dat in het noorden ook aan de frisse kant was, bracht juni eindelijk wat warmte. Echt warm werd het echter pas in juli. Na 28 warme dagen (20 ºC of warmer), 13 zomerse dagen (25 ºC of warmer) en 3 tropische dagen (30 ºC of warmer) kwam de gemiddelde temperatuur in juli uit op 19,5 ºC , drie graden boven het langjarig gemiddelde. In augustus bleven de temperaturen voortdurend aan de lage kant, maar uiteindelijk was de zomer toch ruim een graad warmer dan het langjarig gemiddelde over 1971-2000 …

100904-temp-zomer2010

Een van de eerste foto’s die ik deze zomer maakte, was er één van een citroenvlinder, op 1 juni in het Weinterper Skar …

100601-1232x

In juni hield de droogte van het voorjaar aan. Op slechts 8 dagen viel er wat lichte regen of een klein buitje. In totaal viel er in juni slechts 22 mm neerslag, en dat was ook het landelijke beeld. In juli kwam er een eind aan de lange droge periode. In totaal viel er die maand in ons tuintje 107 mm regen, normaal ligt dat zowel in juni als in juli rond de 70 mm. De buien gingen in juli diverse malen gepaard met onweer, en toch heb ik maar één schamele bliksemflits op de gevoelige plaat weten te vangen …

100711-0213xx

Op die plaatsen waar de droogte ook in juli nog aanhield, kwam daaraan in augustus definitief een eind. Met gemiddeld over het land 170 mm neerslag gaat augustus de boeken in als één van de natste augustusmaanden ooit. De eerste bui viel op 2 augustus, de laatste op 30 augustus. Tussendoor is het welgeteld 11 dagen droog gebleven …

100904-neerslag-zomer2010

Een van de vele buien die in augustus over het land trokken …

100802-1353x

Donkere wolken boven de Leijen bij Doktersheide …

100816-1449x

Maar hoe nat augustus en de zomer dan ook waren, het was toch vooral de zomer waarin onze tweede kleinzoon Pepijn werd geboren, en daarbij valt al het andere in het niet … 🙂

100820-1541x

Weerbeeld augustus 2010

Augustus 2010 gaat de boeken in als een wisselvallige en erg natte maand. Na de warme en zonnige julimaand, die in ons tuintje een gemiddelde temperatuur van 19,5 ºC opleverde tegen normaal 16,5 ºC, lieten de temperaturen het in augustus behoorlijk afweten. Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur in augustus uit op 16,2 ºC tegen normaal ongeveer 16,6 ºC …

100904-temp-augustus

Augustus telde in ons tuintje 20 zogenaamd ‘warme dagen’ met een temperatuur boven de 20 graden. De zomerse waarde van 25 graden of meer is alleen op 20 augustus gehaald, terwijl we normaal in augustus gemiddeld 6 zomerse dagen van 25 ºC of hoger hebben. Bij het KNMI in De Bilt was de situatie overigens niet veel beter, daar konden slechts twee zomerse dagen worden genoteerd tegen normaal zeven. In De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 16,8 °C tegen 17,2 °C normaal. De schapen in het Weinterper Skar hoefden in augustus niet vaak de schaduw op te zoeken …

100809-1350x

Over het algemeen was augustus ook een tamelijk sombere maand. Echt zonnige dagen heb ik niet kunnen noteren, acht keer kon ik een licht bewolkte dag noteren, en verder was het wisselend of helemaal bewolkt. Al die bewolking bracht ook veel regen met zich mee, vooral in de laatste week was het af en toe bar en boos. In ons tuintje is in augustus 156 mm regen gevallen, terwijl ongeveer 60 mm normaal is …

100904-neerslag-augustus

Met die 156 mm mochten we overigens nog niet eens mopperen, want vooral in een strook van west naar oost over het midden van het land heeft de voortdurende regen aan het eind van de maand op diverse plaatsen voor flinke wateroverlast gezorgd …

100904-neerslagkaart-aug

Nadat ik vrijdag 27 augustus ’s middags tussen de buien door een kort  kuiertje had gemaakt in de Jan Durkspolder, besloot ik terug te rijden via de Wâldwei (N31). Dat bleek een goed besluit te zijn, want terwijl ik bij Garijp de autoweg op reed, leverde deze turbulente wolkenmassa me een paar aardige plaatjes op …

100827-1508x

Weerbeeld juli 2010

Juli gaat de boeken in als een warme, maar wisselvallige maand. De eerste 10 dagen van de maand waren erg zonnig en warm. In deze periode kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uit op 21,4 ºC. Driemaal werd de tropische 30 graden overschreden, maar tot een echte hittegolf kwam het niet. Volgens de definitie van het KNMI is er pas sprake van een hittegolf bij een serie van minstens vijf zomerse dagen achtereen, waarvan er zeker drie tropisch zijn. Ook bij het KNMI in De Bilt werd in juli niet aan dat criterium voldaan, zodat er ook landelijk gezien geen sprake was van een hittegolf. Dat was plaatselijk wel het geval in het oosten en zuidoosten van het land kwam de maximumtemperatuur op 10 dagen boven 30 °C, in Arcen (L.) zelfs 3 dagen boven 35 °C, op 9 juli zelfs 36,2 °C. Typisch van dat weer om regelmatig even wat verkoeling te zoeken bij de kraan …

100710-1440x

In ons tuintje heb ik in juli 28 warme dagen (20 ºC of warmer), 13 zomerse dagen (25 ºC of warmer) en 3 tropische dagen (30 ºC of warmer) kunnen noteren. Normaal zijn dat respectievelijk 18, 6 en 1. De gemiddelde temperatuur is uitgekomen op 19,5 ºC, tegen normaal 16,5 ºC …

100802-temp-juli

Aan de ergste warmte kwam geleidelijk een eind door een serie zware onweersbuien, die op 10, 11, 12 en 14 juli over ons land trokken. Het KNMI schrijft in een persbericht over de maand juli: “In de avond van 10 en ochtend van 11 juli was de bliksemactiviteit zo groot dat het bliksemmeetnet van het KNMI ruim 58.000 ontladingen registreerde. De onweersbuien van 12 en 14 juli veroorzaakten vooral schade door de zeer zware windstoten. In Volkel is een windstoot gemeten van 125 km/uur. Het noodweer trof vooral Gelderland waar een valwind huishield die aan twee mensen het leven kostte. Op andere plaatsen onder andere in Friesland zijn ook windhozen waargenomen …”

100703-1520x

Echt langdurig en zwaar onweer hebben we hier niet gehad. Wel kwam er een eind aan de droogte die in het voorjaar was ontstaan. Alleen in de nacht van 10 op 11 juli viel er al 33 mm regen. In totaal viel er in ons tuintje 107 mm te verwerken, terwijl dat normaal in juli ca. 70 mm is. Landelijk viel er gemiddeld ca. 76 mm neerslag, maar de verschillen waren groot. In het westen viel plaatselijk niet meer dan 50 mm, terwijl er in een strook van Brabant tot Groningen plaatselijk 150 tot 170 mm regen viel …

100802-neerslag-juli

Vorig jaar verschenen er in juni en juli in de nachtelijke uren diverse malen lichtende nachtwolken. Dit jaar was het in dat opzicht behelpen geblazen, alleen in de nacht van 6 op 7 juli heb ik er een paar foto’s van kunnen maken. Dat gemis werd echter ruimschoots goed gemaakt door de vele vlinders die in juli bereid waren om even te poseren. Voor mij was de sint-jansvlinder ofwel het bloedrupsje de meest bijzondere …

100707-1212x