Op de dijk

Johan en ik hadden ons voorgenomen om eerst een kijkje te nemen bij Paesens en Moddergat, om daarna eventueel nog even door te rijden naar Lauwersoog. Het scheelde niet veel of we hadden ons eerste doel niet eens bereikt, want al pratend over de ditjes en datjes des levens heb ik blijkbaar ergens een verkeerde afslag genomen. Gedurende korte tijd had ik even geen idee waar we precies zaten, en Johan al evenmin. Tegen de tijd dat ik bijna zo ver was op de hulp van TomTom in te roepen, herkende we echter vrijwel gelijktijdig het landschap. En zo stonden we om 13:00 uur toch bovenop de zeedijk bij Paesens en Moddergat …

101012-1300x

Daar wachtte ons een aangename verrassing: het was hoog water, en hoewel Johan en ik hier in het verleden allebei verschillende keren zijn geweest voor een fotosessie, waren we hier geen van beiden eerder bij vloed geweest. Dat was mooi, want het leverde toch een heel ander landschap op …

101012-1307x

Een tweede verrassing was het mooie licht, dat over het Wad lag. Het zonlicht werd blijkbaar net voldoende gefilterd door de bewolking en weerkaatst door het wateroppervlak, om een bijzondere zweem van blauw in het licht te krijgen. Dit licht, dat je in het binnenland nergens aantreft, kennen we allebei goed van de Noordfranse kust. Geweldig om het nu ook hier te ervaren en te fotograferen …

101012-1303x

Morgen nog een paar foto’s, gemaakt vanaf de voet van de dijk, vlak boven de waterlijn.

Skywatch Friday 112

Vandaag nog twee foto’s van de Waddenzee bij Paesens-Moddergat

Today two more photos of the sea near Paesens-Moddergat in the northern part of the Netherlands …

100825-1533x

Zoals u kunt zien was het eb toen we er waren, het licht en de weerspiegelingen waren prachtig …

As you can see it was low tide when we were there, light and reflections were wonderful …

100825-1608x

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo … Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo

Skywatch Friday

Prettig weekend!… – … Enjoy your weekend!

’t Wad bij Paesens-Moddergat

Paesens-Moddergat is een kleine gemeenschap in het uiterste noordoosten van de provincie Fryslân, die bestaat uit twee aaneen gegroeide dorpen: Paesens en Moddergat. Over het dorp, c.q. de dorpen wellicht later meer, nu richt ik me uitsluitend op datgene wat Paesens-Moddergat zo bijzonder maakt: zodra je er op de dijk staat, heb je er negen van de tien keer een geweldig zicht op het Wad …

100825-1531x

Eenmaal over de dijk kun je langs een oude palenrij een stuk het Wad op lopen …

100825-1550x

Als je even door de knieën gaat – wat aan het eind van deze dag nog lang niet meeviel – biedt de oude palenrij hier en daar mooie doorkijkjes …

100825-1535x

Even om het hoekje gluren …

100825-1553x

Kijk, daar hebben we weer een vuurtoren, ditmaal is het die van Schiermonnikoog … Je zou bijna denken dat je er bij eb zo naar toe kunt lopen …

100825-1539x

Maar het lijkt me toch wijzer om de tussen de zandbanken door laverende veerboot te nemen …

100825-1554x

Vogels scharrelen hun kostje bijeen …

100825-1543x

Terwijl ik me richt op de ditjes en datjes die er te fotograferen zijn, scharrelt Aafje op de achtergrond ook het een en ander bijeen …

100825-1546x

Aafje is op zoek naar schelpjes voor de oudste kleinzoon …

100825-1547x

En dan is het tijd om terug te gaan en ons klaar te maken voor de klim terug over de robuuste zeedijk …

100825-1551x

Ter afsluiting van deze intussen acht dagen durende reis volgen morgen in het kader van Skywatch Friday nog een paar ‘luchtige’ plaatjes van ’t Wad bij Paesens Moddergat.

Het Tempeltje van Ids

De koffie is op, de ergste kramp is eerst weer even uit de benen, tijd om ons tripje voort te zetten. We verlaten de Seedykstertoer in oostelijke richting en passeren na ongeveer 500 meter het ‘Tempeltje van Ids’ …

100825-1458x

Het tempeltje heeft de hoogte van de oude zeedijk en wordt gedragen door twaalf palen. Deze palen stellen de twaalf provincies van ons land voor …

100825-1459x

Doordat er op het dak zeeklei is aangebracht, dat begroeid is met hetzelfde gras als de zeedijk, lijkt het alsof het topje van de dijk wordt opgetild …

100825-1500x

Op een plaquette in de vloer van het tempeltje is te lezen dat het tempeltje in opdracht van Waterschap Friesland is ontworpen door de Friese beeldend kunstenaar Ids Willemsma ter gelegenheid van de afronding van het op deltahoogte brengen van de Friese zeedijken in het kader van de landelijke Deltawerken. Het kunstwerk werd op 6 oktober 1993 onthuld door de toenmalige Commissaris der Koningin Hans Wiegel …

090820-1129x

De laatste foto’s zijn vorig jaar gemaakt, toen ik hoopte op de warmste dag van het jaar mijn verjaardag te kunnen vieren in de schaduw van het tempeltje. Ook daar liep de temperatuur toen echter op tot ruim boven de dertig graden …

090820-1136x

Voordat we onze tocht voortzetten in oostelijke richting werpen we nog een laatste blik op de Seedykstertoer en het Tempeltje van Ids …

090820-1156x

Op naar Paesens-Moddergat …

Zwarte Haan

Bij Nij Altoenae laten we de Oudebildtdijk achter ons, we gaan in noordelijke richting naar de Nieuwebildtdijk. Daar slaan we linksaf om na bijna twee kilometer terecht te komen aan het eind van de wereld. Hier, bij de buurtschap Zwarte Haan, houdt de weg op aan de voet van de Deltadijk, die land en zee scheidt …

100825-1351x

Volgens verschillende bronnen is de naam Zwarte haan ontstaan uit de oorspronkelijke Friese benaming ‘Swarte hoarne’ of ‘harne’. Dit betekent ‘Zwarte hoek’. Later is ‘hoarne’ verbasterd tot ‘hoanne’ wat Fries is voor ‘haan’. Een nabij gelegen boerderij heet nog steeds de ‘Swarte harne’, terwijl een gerenommeerd restaurant aan de voet van de zeedijk de naam ‘Zwarte Haan’ draagt. Plaatselijk wordt Zwarte Haan wel het begin van de wereld genoemd, omdat de Nieuwebildtdijk er begint. Tot de Tweede Wereldoorlog voer hier de veerdienst tussen het vaste land en Ameland …

100825-1350x

Op de dijk bij Zwarte Haan staat ‘De Slikwerker’, een bronzen beeld van een landwerker ter ere en nagedachtenis aan de mannen die Het Bildt hebben ingepolderd …

100825-1347x

Met niet meer dan schop en kruiwagen werden de Oude- en Nieuwebildtdijk aangelegd en werden de polders drooggelegd …

100825-1346x

Ook nog vermeldenswaard is, dat Zwarte Haan aan de wandelroute het  Jabikspaad (Fries voor Jacobuspad) ligt, die aansluit op de pelgrimsroutes naar Santiago de Compostella in Spanje…

100825-1345xx

Oudebildtdijk

Nadat ik woensdag wat foto- en video-opnamen had gemaakt van de combine, zijn we verder gereden in noordelijke richting tot we uiteindelijk uitkwamen op de Oudebildtdijk. De Oudebidtdijk is de eerste dijk die in 1505 werd aangelegd bij de inpoldering van het gebied van de tegenwoordige gemeente Het Bildt in noordwest Fryslân. De Bildtpolder maakte ooit deel uit van de Middelzee, maar slibde langzaam maar zeker steeds verder dicht. Om overstromingen bij vloed in de Waddenzee tegen te gaan werd deze dijk aangelegd. De Oudebildtdijk is met zijn lengte van ruim 14 kilometer en 1229 huisnummers de langste straat van ons land. De dijk steekt ruim twee meter boven het maaiveld uit, daardoor heb je er een prachtig uitzicht over de omliggende landerijen …

100825-1332x

Aan de noordkant van de dijk werden in de loop der jaren arbeidershuisjes gebouwd. In de tweede helft van de 20e eeuw trokken veel van de landarbeiders weg, omdat er geen werk meer voor hen was.Veel van de huisjes kwamen leeg te staan en dreigden te worden gesloopt, omdat de gemeente rond 1960 wel van de verpauperde lintbebouwing af wilde. Dat pakte echter anders uit. Randstedelingen, op zoek naar rust en ruimte, kochten de leegstaande woningen. De sloopplannen gingen van tafel en de woningen op de dijk werden op het rioleringsnetwerk aangesloten. De huisjes werden opgeknapt en in bewoonbare staat gebracht. De Ouwedyk, zoals de dijk in de volksmond heet, werd in de jaren zestig en zeventig de straat die hij nu nog steeds is: een bonte mengeling van autochtone Ouwedyksters en verfrieste Hollanders, Duitse zomergasten en kunstenaars …

100825-1333x

In de 17e eeuw verloor de Oudebildtdijk zijn beschermende functie doordat ten noorden van de dijk de Nieuwebildtdijk werd aangelegd. Nadat in het kader van de Deltawerken in de 20e eeuw de huidige zeedijk werd aangelegd, verloor ook de Nieuwebildtdijk zijn beschermende functie. Beide dijken zijn nu zogenaamde slaperdijken, die als monumenten in het landschap liggen …

100825-1335x

Morgen vervolgen we reis over de Friese klei. We gaan dan via Nij Altoenae naar Zwarte Haan aan het eind van de Nieuwebildtdijk.
Door op dit kaartje maximaal in te zoomen tot streetview, en vervolgens in noordelijke richting te kijken, zie je het evenbeeld van de eerste foto. Richten we de blik iets naar het noordoosten, dan kijk je – net als op de onderste foto – richting Zwarte Haan. Uitzooomen levert een kaart op van het noordelijk kustgebied, waarop de ligging van de Oude- en Nieuwebildtdijk en de Deltadijk mooi te zien zijn.