Waterweg

Tijdens ons ritje door de omgeving hebben Johan en ik dinsdag even een tussenstop gemaakt bij de Hooidamsbrug ten westen van Drachten. Deze brug ligt over de vaarweg van het Prinses Margietkanaal naar Drachten. Dit is een van de Friese waterwegen die ook in winterperioden zo lang mogelijk open blijven en bij aanhoudende dooi (in het vooruitzicht) zo snel mogelijk weer open gaan voor de beroepsvaart …

110104-1050x

Diverse bedrijven op het Drachtster industrieterrein ‘de Haven’ zijn voor de toelevering van grondstoffen aangewezen op het vervoer over water. Dinsdag om 0:00 uur werd het vaarverbod op de vaarweg naar Drachten opgeheven, en daar was meteen van geprofiteerd. De remwerken bij de brug hebben het in deze periode zwaar te verduren door de ijsgang …

110104-1053x

Tot op dit moment mogen er schepen tot een lengte van tachtig meter en een breedte van tien meter door het kanaal, met een diepgang van maximaal 2,75 meter. Er zijn ontheffingen mogelijk voor schepen tot 95 meter. De gemeente Smallingerland wil – met het oog op het nog steeds groeiende havengebied – de vaarweg graag openstellen voor schepen tot 110 meter …

110104-1057x

Daarbij dienen zich echter twee problemen aan. Om te beginnen doorkruist de vaarweg het nationaal park “de Alde Feanen”. Een ander probleem is, dat de vaarweg niet alleen wordt gebruikt door de beroepsvaart, maar dat er vooral in de buurt van Earnewâld (aan de horizon op de foto hierboven) en rondom de Hooidammen in voorjaar en zomer veel pleziervaart op het water is …

110104-1102x

Het allerliefst zou de gemeente Smallingerland daarom graag ten behoeve van de beroepsvaart een nieuwe vaarweg willen aanleggen tussen het Prinses Margrietkanaal en Drachten. “Mijn droombeeld voor over acht of tien jaar: Drachten aan het spoor, een verdubbelde N381, een groter vliegveld, èn een nieuwe vaarroute van Drachten naar het PM-kanaal,” sprak de burgemeester bijna drie jaar geleden …

110104-1114x

Voorlopig zullen beroepsvaart, pleziervaart en zo af en toe ook schaatsers hier rekening met elkaar moeten blijven houden, want de provincie Fryslân heeft in december besloten dat opwaardering van de vaarweg naar schepen groter dan 90 meter i.v.m. veiligheidsoverwegingen en met het oog op het voorkomen van schade aan de oevers niet meer aan de orde is …

110104-1116x

Koud, hè

Vandaag heb ik voor het eerst deze winter in ons tuintje strenge vorst kunnen registreren. Om 4:17 uur werd met -10,2 ºC de laagste temperatuur bereikt. Op het moment dat ik dit zit te schrijven is het nog steeds -8,6 ºC. Koud, hè …

101208-1352x

Prikkeldraad ziet er in deze ijzige kou zo mogelijk nog gevaarlijker uit dan normaal …

101208-1353x

Zelfs de handvatten kun je maar beter niet met blote handen vastpakken …

101208-1354x

Maar wat is zo’n koud winters landschap mooi …

101208-1355x

De komende dagen lijkt de winter vanuit het zuiden onder druk te komen door opdringende zachte lucht. Het wordt spannend hoe ver de eventuele dooi zal oprukken. Er lijkt de afgelopen nachten op de Friese wateren een mooie basis te zijn gelegd voor toekomstige schaatstochten. Nee, dan heb ik het niet over de tocht der tochten, daarvoor is nog heel wat meer kou nodig. Maar het zou jammer zijn als die mooie basis door een doorzettende dooi-aanval weer te niet zou worden gedaan. Hoewel schaatsen er niet meer bij is, verveelt het winterweer me nog lang niet. Deze week zal ik weinig op pad zijn, maar vanaf vrijdag kan ik twee weken lang weer wat meer beschikken over de auto, dus laat die winter nog maar even blijven. 🙂

Winter aan de Alde Ie

Met de schrik van de kaalslag aan de Slotlaan nog in mijn benen heb ik mijn ritje gistermiddag vervolgd. Ik had me voorgenomen om even wat plaatjes te schieten op de midden in het bos gelegen ijsbaan van Beetsterzwaag, maar er stonden al zoveel auto’s langs de Poostweg, dat ik maar van dat plan heb afgezien. In het vervolg van het ritje heb ik nog een paar tussenstops gemaakt om wat winterlandschapjes vast te leggen. Zo kwam ik o.a. over de Alde Ie (kaartje Google Maps) ten westen van Gorredijk …

101219-1535x

Omdat we hier nog steeds geen sneeuw van betekenis hebben gehad, zijn de doorgaande wegen goed berijdbaar. Op de landweggetjes is dat een heel ander verhaal. Hoewel het ook op dit soort weggetjes zo gek niet gaat als op een filmpje van een gladde helling ergens in Amerika, ben ik blij dat we amper twee weken geleden nog een setje winterbanden konden bemachtigen, want dat scheelt toch een slok op een borrel. Hoewel die laatste uitdrukking hier natuurlijk niet erg op z’n plek is …

101219-1537x

Terug naar de Alde Ie … Hebben jullie gezien wat voor prachtig ijsvloertje daar op het water ligt!? Behalve dat weinig sneeuw zo zijn voordelen heeft op de weg, is het ook erg goed voor het ijs. Zonder dikke sneeuwdeken is het ijs mooi glad en groeit met lekker aan …

101219-1539x

Voor het overige heb ik me weer eens geconcentreerd op hekken in het landschap. Zeker nu ze besneeuwd zijn, doen ze het weer goed op de foto. Tijd om de oude categorie ‘hekken’ weer in het leven te roepen …

101219-1544x

Morgen ongetwijfeld meer winterse plaatjes, want hoewel op langere termijn de dooi op de loer dreigt te liggen, blijft het de eerstkomende dagen nog volop winter.

Kaalslag aan de Slotlaan

Met een maximumtemperatuur rond de -6 ºC was het niet echt aanlokkelijk om naar buiten te gaan vanmiddag, maar omdat het maar de vraag is of ik de komende dagen kan beschikken over de auto, heb ik het er toch maar op gewaagd. Ik was nog maar nauwelijks onderweg, toen ik bij Olterterp langs de Slotlaan tegenover “Huize Olterterp” reed. Een paar maanden geleden zag het er daar nog zo uit …

091028-1256xx

Vanmiddag bood de Slotlaan ineens een heel andere aanblik, en dat kwam niet alleen omdat het blad van de bomen was verdwenen of omdat er een laagje sneeuw lag …

101219-1417x

Van Geert had ik onlangs al gehoord, dat de beuken aan de Slotlaan deels gekapt zouden worden, maar op een dergelijke kaalslag was ik niet voorbereid …

101219-1429x

Ik kon er niet toe komen om een wandeling door die koude en kale laan te maken …

101219-1432x

Nadat ik aan het begin van de laan een paar plaatjes had geschoten heb ik mijn tocht door winters Fryslân vervolgd …

Retentiepolder It Eilân

Terwijl ik mijn weg over het Kuierpaad op It Eilân vervolgde, begon me na verloop van tijd het gevoel te bekruipen dat er iets niet helemaal goed ging …

101212-1402x

Aangekomen bij de picknicktafel bij de drie bomen stond ik inderdaad voor een probleem: een brede vaart versperde me de weg naar de molen. Blijkbaar had ik van het Kuierpaad linksaf moeten slaan om elders een bruggetje te nemen, want de molen staat niet op het oostelijk, maar op het westelijke deel van It Eilân. Er lag weliswaar nog een laagje ijs op de vaart, maar het leek me niet wijs om de draagkracht daarvan te testen …

101212-1404x

Het was duidelijk dat ik de molen vandaag niet zou bereiken, want de omweg die ik daarvoor vanaf dit punt zou moeten maken, was wat teveel van het goede voor mijn benen. Dat stelt me wel in de gelegenheid om op dit moment het een en ander te vertellen over It Eilân. Op It Eilân, dat beheert wordt door It Fryske Gea – de provinciale vereniging voor natuurbescherming in Fryslân – wordt niet meer geboerd. Het oostelijk deel van It Eilan is ongeveer 88 hectare groot en is in ’t kader van de herinrichting ingericht als natuurgebied. Het combineert de functie van weidevogelbroedgebied in het voorjaar en fouragegebied voor ganzen in de winter.

Ook in Fryslân wordt hard gewerkt om in de pas te blijven met de klimaatverandering. Om ervoor te zorgen dat we in tijden van grote hoeveelheden neerslag droge voeten houden, heeft Wetterskip Fryslân ongeveer 920 poldergemalen, drie zeegemalen (waaronder het beroemde Woudagemaal), twee boezemgemalen en bijna 4.000 stuwen tot zijn beschikking. Voor het transport van water heeft Wetterskip Fryslân zo’n 5.000 km hoofdwatergang in beheer. Daarnaast is er een stelsel van ongeveer 20.000 km schouwsloten dat door eigenaren van aanliggende percelen wordt onderhouden.

Het oostelijk deed van It Eilan is de eerste retentiepolder in de provincie Fryslân. Dit is een gebied aan de boezem (het stelsel van met elkaar in open verbinding staande meren, vaarten, kanalen en sloten) dat er voor is ingericht om op gecontroleerde wijze overtollig boezemwater in te laten. Het is de bedoeling dat in Fryslân voor 2030 in totaal 700 ha wordt ingericht als retentiepolder …

101212-1406x

Bij wateroverlast kan er ongeveer 500.000 kubieke meter water worden geborgen, dat binnen 24 uur via een waterinlaatkunstwerk (1) in de polder loopt. Om het water binnen het bergingsgebied te houden, is een nieuwe winterkade van ongeveer 1.500 meter aangelegd. Als de wateroverlast afneemt kan het water via een uitlaatkunstwerk (2) weer afstromen naar de winterpolder, waarna het kan worden teruggepompt naar de Friese boezem …

101212-1407x

Van die in- en uitlaatkunstwerken (zie foto boven) is weinig te zien, omdat ze zijn weggewerkt in de winterkade en omdat het zicht op de lagere delen wordt ontnomen door riet en water. Vanaf het inlaatkunstwerk heb je een mooi zicht over de polder …

101212-1410x

Om het verhaal van de bijna 115 jaar oude ‘De Roek’ – de grootste spinnekopmolen van Fryslân – te vertellen, zal ik nog wel eens op herhaling moeten. Ik weet nu in elk geval waar ik langs moet om bij de molen te komen. Of het zal lukken om de molen tegen die tijd te bereiken is nog maar de vraag, want het is nog een flink stuk lopen, en ik geloof niet dat er een mooi geëffend Kuierpaad naar toe loopt. Voor nu was het mooi geweest. Nog even een blik op het uitlaatkunstwerk …

101212-1414x

En dan terug over het Kuierpaad, langs de boerderij …

101212-1415x

En tot slot over de tijdelijke brug terug naar de auto …

101212-1423x

Terug naar It Eilân

It Eilân is een polder ten westen van Drachten, die geheel is omsloten door water, een heus eiland dus. Het grootste deel van het jaar zijn de bewoners van de zes of zeven huizen en boerderijen afhankelijk van vervoer middels een kabelpont. Om de bereikbaarheid te garanderen wordt er gedurende de winterperiode een mooie fiets- en voetgangersbrug over de Goaiïngahúster Sleat gelegd …

101212-1352x

De laatste jaren probeer ik in de winterperiode altijd een of twee keer een fotokuier op It Eilân te maken. Een toepasselijker plekje om een fotokuier te maken is haast niet denkbaar, want er ligt een heus Kuierpaad (nee, er staat geen ‘a’ teveel in de naam, ‘paad’ is Fries voor ‘pad’ …

101212-1356x

Het Kuierpaad wordt geflankeerd door een waterkering, die ook vanmiddag weer beklommen moest worden om even van het uitzicht over het kale, natte land te genieten …

101212-1355x

Ik blijf het een geweldige plek vinden, maar het is er in de winterperiode eigenlijk altijd koud, en dat was ook vandaag weer het geval met de stevige noordelijke wind …

101212-1420x

Het was er in elk geval te koud om lang van het uitzicht te genieten, daarom ben ik al snel over het Kuierpaad in westelijke richting verder gegaan. In de verte is het reisdoel van vandaag al te zien …

101212-1358x

Even inzoomen … daarginds staat de spinnekopmolen, die onlangs op It Eilân is geplaatst …

101212-1400x

Wordt vervolgd …

Mist

Vandaag neem ik jullie nog even mee terug naar de mistige maandag aan het begin van deze week …

101206-1313x

Terwijl ik aan het begin van de middag bij het strandje van Smalle Ee in alle rust wat winterse kleinoodjes aan het scoren was, werd de stilte plotseling verbroken …

101206-1309x

Nog even snel een plaatje schieten van ingevroren katjes, en dan terug naar de waterkant …

101206-1316x

Ik was precies op tijd om de boeg van een schip te zien opdoemen uit de mist, terwijl hij het ijs doorkliefde  …

101206-1328x

Met donderend geraas en indrukwekkende knallen trokken er tot de oever scheuren door het op en neer golvende ijs …

101206-1327x

Er was weliswaar een vaarverbod afgekondigd in de provincie Fryslân, maar dat gold niet voor de vaarweg naar de haven Drachten, die blijft altijd zo lang mogelijk in gebruik.