Ouwe koeien

Ouwe koeien uit de sloot halen is over het algemeen toch al niet het beste wat je kunt doen, maar met dit weer moet je er al helemaal niet aan beginnen. Als je in de huidige weersomstandigheden een paar koeien in het water ziet staan, laat ze dan maar lekker staan, tenzij ze wegzakken in de modder en op het punt staan te verdrinken natuurlijk …

110902-1152x

Het is met koeien eigenlijk als met mensen met MS, na een tijdje krijgen ze bij tropische temperaturen last van hittestress. Waarschijnlijk voelde de roodbonte Caudumer Hinke 97 zich aan het eind van de winter van 2011-2012 – net als ik – tussen het kruiend ijs een stuk beter dan vandaag bij een temperatuur van ruim 30 graden …

120216-1521x

De lange witte winter (15)

In de 17-delige serie “De lange witte winter” wordt m.b.v. foto- en videomateriaal een beeld geschetst van de sneeuwrijke winter van 2009-2010 in Fryslân. Ieder filmpje duurt ongeveer 10 minuten …

130224-0001x

Aan het eind van een lange koude winter loont een bezoekje aan de Friese IJsselmeerkust vaak wel. Behalve een eindeloze witte vlakte hoopte ik er in februari 2010 wat kruiend ijs aan te treffen. Dat laatste viel eerlijk gezegd wat tegen, maar afgezien daarvan leverde deze rit door het zacht glooiende Gaasterland fraaie winterse beelden op. Het Oudemirdummerklif, het Mirnser klif en Reaklif boden vanaf verschillende hoogten een mooi zicht over het bevroren IJsselmeer. Tussen verschillende kliffen in werd het landschap gevormd door strakke witte dijken, waarop de kenmerkende hekken scherp stonden afgetekend. Zon en wolken zorgden eendrachtig samenwerkend voor wat kleur boven de winterse wereld …

Volgende week zondag volgt deel 16.

Even wat virtuele koelte

In de vroege uren van de dag was het met af en toe een verkoelend zuchtje wind goed toeven in de schaduw van de hazelaar. Sindsdien is de temperatuur opgelopen tot 28,3 ºC, en het verkoelende briesje heeft de gedaante van een warme föhn aangenomen. Tijd voor wat virtuele koelte …

120216-1315x

Daartoe neem ik jullie even mee terug naar 16 februari van dit jaar. De doorzettende dooi en een westelijke wind stuwden het ijs langs de IJsselmeerkust van Fryslân en Flevoland op tot metershoge ijsbergen. Toen het zonnetje voorzichtig door het wolkendek prikte, sloegen de dampen van het ijs af. Als ik daar nu toch eens een uurtje naar terug kon gaan met mijn defecte inwendige thermostaat …

120216-1329x

Als de verkoeling na een tijdje zijn werk heeft gedaan en de spieren in mijn lijf de neiging krijgen om weer te gaan samenkrampen … Dan is het tijd om weer op te warmen met een partijtje koeknuffelen met Caudumer Hinke 97, een vier jaar jonge koe van de maatschap Haytema-Haitsma uit Koudum, die op 16 februari in volle glorie stond te pronken tussen de ijsbergen

120216-1522x

Terug naar de realiteit … De eerstkomende uren blijf ik maar lekker in de nog relatief koele woonkamer. In de loop van de avond wordt het weer steeds aangenamer in de tuin, en daar geniet ik tegen die tijd dan weer volop van op ons terrasje bij de vijver. Tot die tijd droom ik lekker wat weg naar het bijzondere beeld van Caudumer Hinke 97 tussen de verkoelende ijsbergen…

120216-1617x

Een roodbonte koe tussen de ijsbergen

Het ene kruiend ijs is het andere niet. Aan de Friese IJsselmeerkust vormt het sinds een kleine week een bijna sprookjesachtig mooie toeristische attractie. Als gevolg van een samenspel van wind, hogere temperaturen en een nog niet al te dikke ijslaag wordt het ijs tegen de Fries kust als het ware vermalen tot kleine stukjes ijs, die af en toe rinkelend en tinkelend als glas over elkaar heen buitelen. Meer dan in voorgaande jaren lijkt het ijs blauw op te lichten, daar heb ik geen verklaring voor, maar mooi is het wel. De beweging en het geluid van het kruiende ijs kun je hier horen (op de pagina even naar beneden scrollen).

In een reportage van het NOS Journaal was gisteravond te zien dat het kruiend ijs zich ook in een heel andere gedaante kan tonen. Kruiend ijs op de Donau sleurde alles wat los en vast zat met zich mee. Het filmpje is hier te zien: Ravage op de Donau door kruiend ijs.

Ook in ons land heeft kruiend ijs in het verleden diverse malen voor grote problemen gezorgd. In februari 1997 -niet toevallig de laatste èchte Elfstedenwinter- werden op verschillende plaatsen aan de Friese IJsselmeerkust grote platen ijs over de dijk heen geduwd. Toen maakte het kruiend ijs geen tinkelend geluid, maar klonk er regelmatig gekraak, en af en toe een doffe dreun als er weer een ijsplaat werd gebroken door de natuurkrachten. De schade bleef toen beperkt tot wat vernielde hekken en palen, maar de over elkaar heen schuivende ijsplaten kunnen door de enorme kracht ook gemakkelijk dijken, maar ook de huizen en wegen achter de dijk, beschadigen. In het verleden hebben zich in ons land verscheidene dijkdoorbraken voorgedaan, die het gevolg waren van kruiend ijs …

It Reade Klif - It iis nimt alles op syn wei mei

It Reade Klif – It iis nimt alles op syn wei mei

Tot zover de serieuze en gevaarlijke kanten van het kruiend ijs.
We vervolgen onze weg langs de Friese IJsselmeerkust in noordelijke richting. Bij Stavoren, waar Johan en ik ons slechts in gezelschap van een vijftal andere kijkers/fotografen bevonden, hadden we gehoord dat er bij Hindeloopen (kaartje Google Maps) nog hogere ijsbergen te zien waren. Een half uurtje later ontdekten we dat die informatie bleek te kloppen. Zodra we in Hindeloopen de dijk hadden beklommen, zagen we inderdaad grote ijsbergen, die de kust trachtten te beklimmen. Er was hier ook aanzienlijk meer volk op de been dan eerder op onze route. En er was nog een extra attractie te zien …

120216-1500x

Er stond een roodbonte koe op de oever van het IJsselmeer. Kijkend naar de manier waarop het beest op zijn plaats werd gehouden, terwijl iemand zijn uiterste best deed om de aandacht van het beest te trekken, kon het haast niet anders of hier was sprake van een heuse sessie van een koeienfotograaf …

120216-1501x

De (koeien)fotograaf had zich op het gladde, af en toe gevaarlijk schuivende en glijdende ijs gewaagd, om een paar mooie platen te schieten van de koe in deze arctisch aandoende omgeving. Volgens welingelichte kringen gaat het hier om Harrie van Leeuwen, fotograaf van het vakblad Veeteelt. Van Leeuwen heeft onder andere een serie gemaakt van de drieling van Hendrika en haar boer …

120216-1550x

En daar staat ze dan in volle glorie: Caudumer Hinke 97, een vier jaar jonge koe van de maatschap Haytema-Haitsma uit Koudum. Caudumer Hinke 97 is onder andere in september 2011 uitgeroepen tot dagkampioene van de fokveedag (kokedei in het Fries) in Workum …

120216-1614x

Diverse toevallige passanten, kijkers en fotografen zochten een plekje op een van de strekdammen tussen het kruiende ijs …

120216-1510x

Vanaf die dam heb ik ook een aantal foto’s genomen van Caudumer Hinke 97 in haar ijskoude omgeving …

120216-1555x

Het was een leuke bijkomstigheid om deze prachtige roodbonte koe hier aan te treffen, een mooie bonus op een dag die toch al niet meer stuk kon …

120216-1604x

Maar uiteindelijk werd het toch tijd om ons nog even op het ijs te richten, want daar waren we tenslotte voor gekomen …

120216-1559x

Kruiend ijs, een indrukwekkend fenomeen dat definitief het einde betekende van een bijzondere 10-daagse koudegolf in ons land…

120216-1601x

Ik sluit af met een toepasselijke TV-tip.
In AVRO’s “Close up” is vanavond om 23:00 uur op Nederland 2 de documentaire “De laatste dagen van de Noordpool” te zien over de IJslandse fotograaf Ragnar Axelsson (Rax). Rax legde de laatste twintig jaar het leven op de Noordpool vast in foto’s van een adembenemende schoonheid …

120216-1531x

Kruiend ijs bij Stavoren

We lieten Laaksum voor wat het was, veel kruiend ijs was er niet te zien en het was er te koud om even lekker op het bankje bij het haventje te kunnen zitten. We vervolgden onze weg opnieuw in noordelijke richting, ditmaal gingen we naar Stavoren (kaartje Google Maps), hiervan wist ik zeker dat er al flink wat kruiend ijs te zien zou zijn …

120216-1315x

Nadat we de auto aan de noordkant van het stadje hadden geparkeerd, beklommen we de zeedijk. Het was meteen duidelijk dat we hier waar voor ons geld kregen.  Zover het oog reikte konden we zowel in zuidelijke als in noordelijke richting grote hoeveelheden kruiend ijs zien liggen …

120216-1328x

Verklarende tekst lijkt me hier verder overbodig, gewoon kijken en genieten …

120216-1330x




120216-1439x




120216-1340x




120216-1344x

Nog even een paar close-ups van het ijs, dat steeds verder vermalen werd …

120216-1355x




120216-1358x

Tijd om terug te lopen richting Stavoren …

120216-1414x

En dan op naar Hindeloopen, waar ons een verrassing wachtte.

Op naar Laaksum

Nadat we weer wat op temperatuur waren gekomen, lieten we het Mirnser Klif achter ons, om onze zoektocht naar kruiend ijs aan de IJsselmeerkust in noordelijke richting voort te zetten …

120216-1218x

Na ongeveer vier kilometer kwamen we bij het haventje van Laaksum (kaartje Google Maps), waar de havenmeester -tijdelijk aangesteld als ijsmeester- ons al stond op te wachten op zijn uitkijkpost …

120216-1216x

Laaksum staat wel bekend als het kleinste vissersdorpje van Europa. Rond 1500 stond Laaksum al bekend vanwege visserij op bot op het Vrouwenzand, een ondiepte in de toenmalige Zuiderzee. Na de bouw van de Afsluitdijk zakte de visserij in Laaksum in. Er werd nog enige tijd op paling gevist, maar dat bleek niet rendabel. Bij de haven van Laaksum staat nog de Hang, het gebouwtje waar eertijds haringen werden gezouten en gerookt …

120216-1221x

De zoutloods werd op 25 juli 2008 verheven gemeentelijk monument. “Met de aanwijzing tot monument wordt eventuele sloop of andere verstoring van de zoutloods voorkomen en behoudt het de monumentale waarde,” stelde burgemeester Boekhoven van de gemeente Nijefurd indertijd. Vier jaar later staat het oude gebouwtje nog steeds op instorten …

120216-1258x

Maar daarvoor waren we hier niet naar toe gekomen, wij waren nog steeds op zoek naar kruiend ijs. Maar eens even kijken of er bij het zuidelijke havenhoofd iets van dien aard te zien is …

120216-1248x

In het haventje lijkt nog steeds een mooie gladde en harde ijsvloer te liggen, buitengaats ziet het er echter heel anders uit …

120216-1242x

Rond en voorbij het noordelijke havenhoofd leken zich de eerste kleine ijsbergjes te vormen …

120216-1231x

Ten zuiden van de haven begon al wat meer ijs opeen te schuiven langs de kust …

120216-1235x

Het is nog steeds niet waar we naar op zoek waren, maar we waren duidelijk op de goede weg, want hier lag toch al meer kruiend ijs van bij het Mirnser Klif. Op naar Stavoren!

 

Op zoek naar kruiend ijs

Het is niet gebruikelijk om een serie logjes te beginnen met de finale of het slottafereel, maar gisteren kon ik er niet aan ontkomen. Het beeld van de koe te midden van het kruiend ijs bij Hindeloopen was te mooi om niet meteen iets mee te doen. Vanaf vandaag volgt er een aantal logjes met foto’s van de zoektocht naar het kruiend ijs.

Vorig weekend hadden Johan en ik al afgesproken om deze week te letten op het ontstaan van kruiend ijs langs de Waddenkust of bij het IJsselmeer, en daar zo mogelijk weer eens een fotosessie aan te wijden. Nadat zich woensdag op verschillende plaatsen langs de IJsselmeerkust al mooie ijsbergjes hadden gevormd, besloten we donderdagochtend op pad te gaan. Tegen elven vertrokken we naar Gaasterland, om beginnend bij het Mirnser Klif (kaartje Google Maps) van zuid naar noord langs de kust te rijden  …

120216-1131x

Het was grijs, kil en stil bij het Mirnser Klif. Er waren wat meeuwen actief op en boven de ijzige vlakte van het IJsselmeer, en een blauwe reiger leek er een bad te nemen. Heel in de verte lagen een paar kleine hoopjes ijs, maar dat stelde niets voor …

120216-1137x

Om toch wat foto’s te maken, waagden we ons op het dunne en nog akelig gladde laagje ijs. Nee, schrik maar niet, dit laagje ijs lag direct op het strand, we zouden er niet eens natte voeten kunnen krijgen …

120216-1143x

Wind, water, vorst en zand hadden gezamenlijk gezorgd voor fraaie golfpatronen in het ijs …

Van wat meer afstand is goed te zien, dat er ook al grotere gaten in het golvende ijslaagje zijn gevallen …

120216-1150x

Hoe dichter je bij het smeltende ijs komt, hoe mooier het wordt. Omdat ik er alleen maar last van dacht te zullen hebben, had ik mijn macro-voorzetlensje thuis laten liggen. Daar had ik achteraf toch wel spijt van …

120216-1152x

De noordwesten wind zorgde ervoor dat het op en bij het ijs toch weer knap frisjes was. Nog een laatste blik over het lege strand en de grijze ijsvlakte, en dan eerst maar weer even opwarmen in de auto …

120216-1157x

Op naar het noorden, op naar de volgende halte.