Een buizerd op een kraanvogel

Via Akkrum en De Veenhoop vervolgden we onze weg terug richting Drachten. Terwijl we bij de Veenhoop op de Kraanlânswei reden, vroeg Jetske of ik mijn camera bij de hand had. Ze had een buizerd gespot, die prinsheerlijk op één van de van wilgentenen gemaakt kraanvogels** stond …

Natuurlijk had ik mijn camera bij de hand! Rustig zette Jetske de auto op enige afstand stil. Omdat de vogel aan de rechterkant van de weg zat, kon ik er een paar foto’s van maken door het geopende raam aan de passagierskant …

Jetske had minder geluk. Nadat ik mijn eerste foto’s had gemaakt, opende zij voorzichtig het portier aan haar kant. Hoe voorzichtig ze ook deed, zodra mijn fotomaatje naar buiten probeerde te stappen, ging de grote vogel er vandoor. Voor mij was dat weer een gelukje, want de vogel vloog mooi op afstand langs de auto, zodat ik er ook nog een paar foto’s in volle vlucht van kon maken …

De buizerd vloog om een grote wilg heen en verdween daarna uit beeld. Voor mij was het een prachtige afsluiting van een toch al mooie dag …

** De kraanvogels aan de Kraenlânswei bij De Veenhoop zijn hier in 2018 geplaatst in het kader van LF2018, Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa. Onder de noemer ‘WOODlandart’ zijn er indertijd meer kunstwerken in het landschap verschenen.

Bij ‘de Oude Schouw’

Na onze kuier door Mantgum was het alweer tijd om de steven huiswaarts te wenden. Tussen Irnsum en Akkrum kwamen we langs Oude Schouw. We besloten even een kijkje te nemen bij het gerenommeerde hotel ‘de Oude Schouw’ op de oever van het Prinses Margrietkanaal. Zodra we het terrein op reden, schrok ik van de deplorabele staat van het gebouw en zijn directe omgeving …

Waterherberg “De Oude Schouw” lag aan de oorsprong van de vroegere Middelzee en kent een rijke geschiedenis. Het is al sinds de 16e eeuw een van de oudste pleisterplaatsen van Fryslân. Op dit moment kruist de rivier de Boarne hier het omstreeks 1946 gegraven Prinses Margrietkanaal, oftewel de gekanaliseerde rivier de Wjittering. Op deze historische plek deed de waterherberg dienst als veerhuis gelegen aan de oude Rijksweg naar Leeuwarden. Hier werden gasten, reizigers, dieren, goederen en proviand door de herbergier met de veerpont overgezet …

We liepen voor het haveloos uitziende hotel langs naar de waterkant. Ten westen van ons zagen de brug ‘Aldskou’ over het Prinses Margrietkanaal, aan de oostkant liep het kanaal richting Grou. Daar hadden we ook zicht op het terras aan het water, hoewel er geen gasten te zien waren, zag het terras er pico bello uit …

Terwijl we daar stonden, naderde vanuit oostelijke richting het plezierjacht ‘Wite Swaen’. We keken de boot na tot hij onder de brug uit zicht verdween. Daarna liepen we langs de haveloze voorgevel van het hotel terug naar de auto …

Het is jammer, ‘de Oude Schouw’ is vergane glorie. De laatste eigenaren schijnen er o.a. met verschillende (ver)nieuwbouwplannen alles aan te hebben gedaan om het schip te keren. Keer op keer sneuvelden plannen echter als gevolg van bestuurlijke beslissingen. Intussen staat ‘de Oude Schouw’ te koop via Makelaardij Hoekstra

– wordt vervolgd

Rond de terp van Mantgum

Na kort overleg op het bankje bij Uniastate in Bears besloten Jetske en ik op goed geluk om een kijkje te nemen in het ongeveer 5 km verderop liggende Mantgum. Mantgum is één van de vele dorpen die zijn ontstaan op de oever van de vroegere Middelzee. Ook in Mantgum parkeerde Jetske de auto opnieuw aan de voet van de terp. Nadat we waren uitgestapt, maakte ik meteen een foto maken van de ‘Bewaarschool’ en daarnaast een mooie villa met een rood dak …

Voor een gezond mens is het een fluitje van een cent om de gemiddelde Friese terp op te lopen, maar voor mij was deze terp weer een flinke kuitenbijter. Voor de kerk, die ook hier Mariakerk heet en natuurlijk bovenop de terp staat, hadden we niet naar Mantgum hoeven rijden. De toren stond in de steigers voor een restauratie en het gebouw zelf uit ongeveer 1500 leek op het eerste oog weinig extra’s te bieden te hebben …

We besloten een stukje verder het dorp in te lopen. Vlak naast de kerk stonden twee mooie kleine huisjes (of zou het er één zijn?) met een voortuin naar mijn hart. Ik kon de vraag op het bordje in de tuin, waarmee ik deze serie begon, dan ook zonder meer bevestigend beantwoorden …

Omdat het intussen echt lekker weer was geworden, slenterden we op ons gemak al fotograferend verder. Het dorp bestaat uit veel kenmerkende dorpswoningen. Mantgum trok ooit veel renteniers, de vaak fraaie rentenierswoningen zijn er in allerlei soorten en maten. Vrijwel al die mooie huizen hebben ruime tuinen met vaak prachtige smeedijzeren hekken en hier en daar monumentale bomen …

Aan de rand van de oude dorpskern vond ik het welletjes. Mijn onderdanen waren aan het eind van hun draagkracht. Jetske was zo lief om de auto op te halen, zodat ik de terp niet weer hoefde op te lopen …

– wordt vervolgd

Een luchtspiegeling van ’t verleden

Tegenover de Mariakerk in Bears staat een luchtspiegeling van het verleden in de vorm van Uniastate, een reconstructie van de originele state die in 1756 werd afgebroken. Eeuwenlang stond er alleen nog een poortgebouw op het terrein. Rond 1990 ontstond een initiatief om de state te laten herleven. Waar eens de stenen muren stonden verrees een replica van cortenstaal naar een ontwerp van kunstenaar Bep Mulder, als een luchtspiegeling van het verleden. Omdat Uniastate is omgeven door een slotgracht, konden we er vanaf deze kant niet bij komen …

Na een kort ritje stonden we even later aan de andere kant van het dorp bij het poortgebouw van Uniastate. Jetske liep meteen naar de poort, maar ze kwam terug met de mededeling dat die gesloten was. Tja, dat krijg je ervan als je op de bonnefooi op pad gaat …

Het poortgebouw uit 1616 is het enige overgebleven restant van de originele state, die in 1756 is afgebroken. De steen boven in de gevel van de poort duidt aan dat de familie Unia op zwanen mocht jagen. Deze vorm van jacht wordt wel zwanendrift genoemd. In de gevelsteen zijn twee zwanen te zien met een gemerkte band om hun hals …

In de Mariakerk van Bears is een bezoekers- en informatiecentrum over de kerk, het poortgebouw en Uniastate. Op het terrein van Uniastate worden regelmatig evenementen, exposities en voorstellingen georganiseerd. Daarnaast is Uniastate een zeer bijzondere trouwlocatie, die geregistreerd staat bij de gemeente Leeuwarden …  

We zijn terug bij het poortgebouw uit 1616. Het is één van de acht stinspoorten die Friesland nog kent. Het poortgebouw heeft een zadeldak met op de nok een windwijzer met het wapen van de familie Meynsma … 

Het was jammer dat we niet naar binnen konden. De reconstructie van Uniastate kan leuke lijnenspelen opleveren, daarnaast lijkt het me wel een uitdaging om de toren van Uniastate te beklimmen. Terwijl we gezellig bijpratend lunchten op het bankje bij de poort, bespraken we het vervolg van onze rit …

Meer informatie over Uniastate is te vinden door de QR-code bij ‘Luchtspiegeling’ hierboven te scannen. Ook op Kastelen in Nederland en op States en Stinzen is de nodige informatie te vinden.

Windwijzers in Bears

Voordat we het kerkhof rond de Mariakerk in Bears verlieten, richtte ik mijn blik en de camera nog even omhoog naar de windwijzer op het dak van de kerk …

Daarna richtten we ons op het optrekje van de buren van de kerk …

Daar prijkte de onderstaande windwijzer op het hoogste punt. In het vervolg meer over het bouwwerk onder deze windwijzer …

– wordt vervolgd

Teloorgang van de Kninepôle

Midden in het meertje de Leijen staat een eenzame boom. Het is het laatste restant van ‘de Kninepôle’, ook wel het Tike-eilân genoemd. Het eilandje ligt op ongeveer 230 m afstand van de vogelkijkhut de Blaustirns aan de westkant van de Leijen. Jarenlang was het een beeldbepalend landschapselement …

In de jaren 70 was het een eiland van zo’n 40 bij 60 meter. Maar door de wind en stroming waaide en dreef er meer en meer zand weg. Daardoor is er bijna niets meer van de Kninepôle over. Een aantal bewoners van De Tike heeft onlangs het plan opgevat om het eilandje te herstellen. De omwonenden krijgen er 18.000 euro voor uit het Iepen Mienskipsfûns

Om ervoor te zorgen dat het eiland na het herstel niet meteen weer ‘wegwaait’, is het plan om eerst stenen te storten. Die stenen moeten het nieuwe zand bij elkaar houden. Dat zand komt uit de Leijen zelf, van plekken in het meer die bijna droogvallen. Ook moet er ter bescherming van het eilandje meer begroeiing om het eiland heen komen. En dat is dan ook weer goed voor de biodiversiteit …

De uitbreiding van de Kninepôle is volgens de initiatiefnemers een mooi begin van het herstellen van de natuur en de biodiversiteit van de Leien. “Als wij, Wetterskip Fryslân en Staatsbosbeheer allemaal ons best doen, dan kunnen we hier echt een stuk andere natuur krijgen. Met schoner water, met meer waterdieren en andere vissen …”

Behalve waarde voor de natuur heeft het eilandje ook historische betekenis voor de dorpen eromheen, vooral voor De Tike. In de oorlog is het namelijk veelvuldig gebruikt als vluchthaven als de Duitsers een razzia hielden. De initiatiefnemers vinden het ook daarom belangrijk dat de plek blijft bestaan, helemaal omdat volgend jaar 80 jaar bevrijding wordt gevierd. “Dan willen we niet bij Doktersheide staan huilen dat het eiland weg is, maar staan te juichen dat we het hebben behouden …”

Bron: Omrop Fryslân

Smaakvolle leegte

Aan de Alddyk bij Ljussens in het uiterste noordoosten van Fryslân ligt tussen de oude en de nieuwe Waddenzeedijk de smaakvolle leegte van het Waddengebied …

Ik houd van de leegte van dit landschap waar aardappelen en Waddengraan op zo’n mooie zomerdag de uitgestrekte akkers afwisselend tot de horizon vullen …