Tagarchief: gemaal

Visdiefje op jacht

Geplaatst op door

Halverwege een ritje naar de Veenhoop en terug heb ik de iLark even in de schaduw gezet bij het Noordergemaal (Google Maps). Bij een eerdere rit had hij in de zon gestaan, waarna de batterij-indicator op het dashboard op slechts één streepje bleef staan, toen ik hem opnieuw startte. Nadat ik een paar minuten onderweg was, kwam de juiste stand wel terug, maar het duidt wel op een vorm van temperatuurgevoeligheid zoals ik die zelf ook heb, lijkt me …

Zelf ging ik aan de andere kant van de weg bij de picknicktafel zitten. Het was in de week voordat de echte hitte hier losbarstte. De wind zat op dat moment nog in noordoosthoek, een verkoelend briesje zorgde ervoor dat het in de zon en aan het water goed toeven was …

Na enige tijd werd mijn aandacht getrokken door een visdiefje dat naarstig op jacht was naar een lekker visje. Omdat de beloning uitbleef, droop hij op zeker moment af om op zoek te gaan naar een beter visstekje …

Het Stroïnkgemaal van binnen

Geplaatst op door

Ik neem jullie nog weer even mee naar het Stroïnkgemaal. Het stoomgemaal dat in 1919-1920 werd gebouwd, werd genoemd naar dijkgraaf A.F. Stroïnk. Hij had ervoor geijverd om de waterhuishouding in het gebied sterk te verbeteren door ook Drenthe bij het bemalingsgebied te betrekken. In het begin had ’t gemaal twee stoommachines, vandaar de naam ‘stoomgemaal’ die het tot op de dag van vandaag onder de lokale bevolking heeft gehouden …


Op de Nationale Molendag kwamen we binnen in wat oorspronkelijk de ketelruimte was. De ruimte is nu vooral in gebruik als werkplaats, voor de open dag was hier een aantal informatiestands ingericht …

Nadat ik de houten kap had bekeken, beklom ik de trap naar het middelste deel van het gebouw. Daar staan onder de verhoogde dwarskap van het gebouw de zware machines. De horizontale schroefpompen worden aangedreven door 2 dieselmotoren en 1 elektromotor …

De totale maximale capaciteit van het gemaal bedraagt momenteel 3200 m3 per minuut. Dat komt neer op 4,6 miljoen m3 per dag. Dat is knap natuurlijk, maar het nog altijd volledig op stoom werkende Woudagemaal bij Lemmer pompt met gemak 6 miljoen m3 water per etmaal naar het IJsselmeer. Baas boven baas …

– Hier kun je de hele geschiedenis en de technische specificaties van het gemaal lezen: Vollenhove – het Stoomgemaal

Bij het Stroïnkgemaal

Geplaatst op door

Talloze keren waren we er samen al langs gekomen, het Watergemaal A. F. Stroïnk aan de oude Zuiderzeedijk tussen Blokzijl en Vollenhove (Google Maps). Vaak hadden we er ook een tussenstop gemaakt om een paar foto’s te maken van het mooie gebouw met zijn strakke vormen. Het gemaal is een monumentaal pand en een rijksmonument …


We hadden het er ook al eens over gehad, dat het wel mooi zou zijn om eens binnen te kijken. Die kans kregen we, nadat we in de eerste week van mei werden getipt over het feit dat het gemaal op de Nationale Molendag open zou zijn voor het publiek …

Het gemaal Stroïnk is het grootste gemaal van het Waterschap Drents Overijsselse Delta en regelt het peil op de boezem (waterbergingsgebied) van Noordwest-Overijssel en Zuidwest-Drenthe. De totale oppervlakte van dit gebied is ruim 50.000 hectare en kent een hoogteverschil van +14 NAP bij Vledder tot 2 meter onder NAP. Bij het peilbeheer dient het waterschap rekening te houden met verschillende, vaak conflicterende belangen van akkerbouw, veeteelt en natuur …


De grote ronde water-uitlaatpunten aan de voorkant van het gebouw hadden we op afstand al vaak gezien. Aan de achterklant van het gebouw wordt het water uit het achterland binnengelaten. Met behulp van een breed krooshek wordt drijvend materiaal, zoals planten en hout tegengehouden …

De bouw van het stoomgemaal startte in 1918. Het stoomgemaal werd officieel geopend op 9 juni 1920. Het gemaal had toen twee pompen en twee rechtopstaande stoommachines. In 1928 is er een derde pomp gebouwd. Vanaf 1953 is de aandrijving van de pompen stapsgewijs vervangen door een dieselmotor. In 1982 is de aandrijving van de grootste pomp geëlektrificeerd …

Later nemen we eens een kijkje binnen.

Reigers bij de kolganzen

Geplaatst op door

Nadat ik een halfuurtje bij de kapper op de stoel had gezeten, ben ik vandaag twee weken geleden tegen het eind van de middag nog even naar It Krûme Gat (Google Maps) en de Bonnebuskepetten aan de Bûtendiken bij De Veenhoop gereden om nog even een kort fotokuiertje te maken …


Donkere wolken pakten zich in het noorden en westen samen, maar volgens de buienradar zou het nod wel even droog blijven. Nadat ik het autoraam naar beneden had laten suizen, vlogen er in de verte een paar ganzen op, die koers zetten in de richting van de Jan Durkspolder …

Terwijl ik de foto’s van de wegvliegende ganzen maakte, kwam er links van me ineens een blauwe reiger het beeld in stappen. Hij maakte een hongerige indruk, terwijl hij langs de waterkant sloop. Hij was zozeer geconcentreerd, dat hij mijn aanwezigheid een tiental meter verderop kennelijk niet opmerkte …

Omdat hij op een plekje zat waar ik hem niet meer scherp in beeld kon krijgen, richtte ik mijn camera even op de kolganzen die een stukje verderop achter hem zaten. Het duurde niet lang, voordat de reiger opnieuw langs de waterkant voorbij kwam stappen …

Dat betekende nog niet dat de ganzen nu het rijk voor zich hadden, want vrijwel meteen werd de blauwe reiger afgelost door een grote zilverreiger. Dat heb ik verder niet afgewacht, het werd nu toch echt tijd voor dat kuiertje …

Gemaal Ter Idzard

Geplaatst op door

Tegenover het oude stoomgemaal staat het nieuwe elektrisch aangedreven gemaal Ter Idzard (Google Maps). Het kleurt goed in het momenteel groen-gele landschap rondom …

Verder valt er in het kader van dit blog niet zo gek veel meer te vertellen dan dat het een capaciteit heeft van 200 m3 per minuut. Het is vrijwel niks als je het vergelijkt met de 4000 m³ die het Woudagemaal per minuut kan wegzetten, maar onze vijver zou toch in luttele seconden leeg zijn, vrees ik …

Het belang van gemalen met voldoende capaciteit werd in de natte maand maart 2019 weer eens aangetoond. Terwijl gemaal Ter Idzard gerenoveerd werd, kwam de regen met bakken uit de lucht. Ik had hier in maart ruim 130 mm regen. Het gemaal kon met de resterende capaciteit de overvloedige regenval niet meer aan. In allerijl werd het internationaal gerespecteerde pompenbedrijf Van Heck uit het nabije Noordwolde ingeschakeld om water af te voeren naar de Tjonger. Daarmee werd het Friese laagland in de Veenpolder behoedt voor natte voeten …

Op dit moment hebben we echter te maken met droogte. Vooral in de landbouw hebben ze er belang bij om regelbare stuwen zo laag mogelijk in te stellen. Hoe eerder het water weg is, hoe eerder men met zware machines aan het werk kan. Van die redenering moeten we maar eens af, het water moet veel beter en langer vastgehouden worden …

Ik sluit af met een blik in de verte, links het stoomgemaal en rechts daarvan het nieuwe gemaal. Wat hebben de bewoners een van het oude gemaal een prachtig uitzicht over de landerijen. En het rook er heerlijk bij die eerste snede pas gemaaid gras …

Stoomgemaal Ter Idzard

Geplaatst op door

Zondag heb ik voor het eerst dit jaar weer eens een bezoekje gebracht aan de Ecokathedraal. Omdat het mooi weer was, heb ik onderweg daar naar toe eerst een omweg gemaakt, die onder andere langs het oude stoomgemaal van ter Idzard (Google Maps) voerde …

Het gemaal is in 1900 gebouwd en staat op de gemeentelijke monumentenlijst. Zodra het klaar was, nam het gemaal het werk over van een aantal molens, die het polderland tot dat moment droog hadden gehouden. Delen van enige molens werden gebruikt als bouwmateriaal voor het gemaal …

Op zijn beurt is dit stoomgemaal sinds 1977 vervangen door een modern elektrisch aangedreven gemaal. Het oude stoomgemaal dient tegenwoordig als woonhuis. Sinds 2017 heeft het pand nieuwe bewoners, die er wat moois van proberen te maken. ‘Er zijn allerlei mogelijkheden, dus we fantaseren nu nog over van alles, zoals het inrichten van een kleine theetuin of een open atelier in de machinekamer.’ In dit artikel vertelden ze er meer over: ‘Slapen in de machinekamer – wonen in een stoomgemaal in Friesland …’