Herinneringen aan een vriend

Afgelopen dinsdag is onze vriend Johan van Aken in Ziekenhuis Nij Smellinghe overleden aan Corona. Zo dichtbij en zo definitief hadden we Corona nog niet in eigen kring meegemaakt. Johan is 73 jaar geworden.

Johan en ik hebben elkaar in 1978 leren kennen als vrijwilligers bij Kinderspul, de jaarlijks kindervakantie-activiteiten in de laatste week van de basisschoolvakanties. In de jaren daarna raakten we goed bevriend. Terwijl ik mijn dagen in die tijd doorbracht op de P.A., begon Johan zich te ontwikkelen als kunstenaar. Johan zijn landschappen veranderden al snel in geometrisch abstracte landschappen. Kenmerkende landschapselementen als bomen, kerktorens en dieren ontbreken in Johan zijn landschappen. Johan bracht zijn landschappen graag terug tot de kern, waar toch altijd het Friese platteland of de Waddenkust in te herkennen is …

Als schilder is Johan van 1978 tot 2004 altijd bezig geweest met geometrisch abstract werk. De landschappen leken in de loop van de jaren 90 bijna automatisch over te gaan in ruimtelijker scheppingen. Johan’s abstracte werken waren o.a. te zien op beurzen en bij galeries in Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk en Londen. Ook deed Johan mee aan groepsexposities in Canada, Oostenrijk en België, en in het Mondriaanhuis. Het onderstaande doek komt uit de reeks ‘Beweging is de eeuwige orde der dingen’ en hangt bij ons in de woonkamer …

Nadat Johan in 2004 te kampen kreeg met een netvliesafwijking, lukte het schilderen niet meer. Maar een kunstenaar is altijd op zoek naar mogelijkheden om zich te uiten. Johan besloot zijn eerste schreden in de digitale wereld te zetten. Samen togen we naar Leeuwarden om een eerste laptop te kopen. Zijn vrouw Rik hielp Johan om stapje voor stapje zijn weg te vinden in verschillende programma’s. En zo begon Johan langzaam maar zeker ‘minimal music’ te componeren.

Omdat Johan niet direct de beschikking had over een digitaal podium in de vorm van een eigen website, vond een deel van zijn muziek al snel een weg naar mijn website en mijn toenmalige weblog, waar het vaak heel goed paste als achtergrondmuziek bij een deel van mijn fotoseries en video-opnamen. Een voorbeeld daarvan is het onderstaande filmpje getiteld ‘Ontstressen aan het Wad’. De opnamen hiervoor heb ik gemaakt tijdens één van de vele ritjes die Johan en ik in de loop der jaren hebben gemaakt door de provincie. De muziek getiteld ‘Veil’ is van Johan …

Een paar oogoperaties boden Johan later weer ruimte om ook weer op visueel vlak aan de slag te gaan. Hij pakte een oude hobby weer op en begon te fotograferen en met videostills te werken. Johan ging aan de slag met verschillende ondergronden en technieken voor prints en de laptop maakte plaats voor een beest van een computer. Dit maakte het hem mogelijk om te gaan experimenteren met en zich verder te verdiepen in de digitale media. Verschillende van zijn videokunstwerken werden aangekocht door het Fries Museum en Museum Drachten. Enkele waren te zien op het Museumplein in Drachten en als onderdeel van de expositie ‘Beyond Dada en De Stijl’ tijdens LF2018.

Een deel van Johan zijn video’s staan op zijn YouTube-kanaal. De beelden voor de onderstaande video heeft Johan opgenomen op het strand bij Ault-Onival

Als gevolg van verschillende omstandigheden zijn we elkaar de afgelopen jaren wat uit het oog verloren. Zo lopen dingen gewoon soms. We hadden wel eens woorden of een pittige discussie, maar ruzie hebben we nooit echt gehad. Godsamme, ik zou een boek kunnen schrijven over alles wat we in die 40 jaar hebben gedaan en beleefd. Over Kinderspul, de lange avonden met mooie muziek en diepgaande gesprekken en dat ene spacekeekje, over onze zomerse concertbezoeken in Groningen, onze schaatstochtjes en de vele ritjes en fotokuiers …

Maar ik doe het niet … Ik bewaar die mooie herinneringen voor mezelf om bij een muziekje of een gesprek met deze of gene nog eens met een glimlach terug te kunnen kijken op die mooie jaren. Daarbij houd ik graag het beeld voor ogen van Johan zoals hij, genoeglijk zijn shagje rokend, in mei 2005 in Ault-Onival op een bankje zat, met zicht op de oneindige weidsheid van de Atlantische Oceaan…

Mede namens Aafje wens ik Rik heel veel sterkte met dit voor haar enorme verlies.

“EACHWEID”, de trailer

In september 2013 wordt het nieuwe Fries Museum op het Wilhelminaplein in Leeuwarden geopend. Het nieuwe Fries Museum gaat over de Friezen en over Fryslân, een eigenzinnig stukje ‘buitenland in Nederland’. Over de elf steden en het platteland, de haat-liefde verhouding met het water, de zoektocht naar het typisch Friese en de plek van Fryslân in de wereld …

130517-Fries-Museum

Op 17 april schreef ik hier al, dat de directie van het Museum in het kader van die opening drie kunstwerken van Friese kunstenaars heeft geselecteerd, die in aanmerking komen om te worden aangekocht voor de collectie van het Fries Museum. Allemaal dragen ze op hun eigen manier bij aan het verhaal van Fryslân. Van mijn goede vriend Johan van Aken is de video “Eachweid” geselecteerd …

130517-Kollumerwaard-de-Baak

In “Eachweid”, dat zich nog het best laat vertalen als ‘Vergezicht’, neemt Johan de kijker mee op een reis langs een aantal Friese natuurgebieden. Johan laat het Friese landschap zien vanuit het perspectief van verschillende vogelkijkhutten en andere uitkijkposten …

130517-Rotsterhaule-Skiere-Goes-2

Welk kunstwerk door het Fries Museum wordt aangekocht, wordt bepaald door het publiek. Om een beeld te krijgen van “Eachweid” heeft Johan een trailer gemaakt van de video …

Omdat het publiek via internet bepaalt welk kunstwerk uiteindelijk door het Fries Museum zal worden aangekocht, telt elke stem. Tot 1 juni 2013 kan er op de website van het Fries Museum worden gestemd. Door op de onderstaande link te klikken kom je terecht op de stempagina van het Fries Museum. Je kunt daar stemmen met je Twitter- of Facebookaccount. Daarnaast kun je stemmen door je te registreren met een e-mailadres. Naar dat e-mailadres wordt een linkje gestuurd, waarmee je kunt stemmen. Dat stemmen doe je door de tegels of vierkantjes met de namen van de kunstenaars te verslepen, waarmee je een persoonlijke top 3 kunt samenstellen …

Woensdag a.s. komt Johan om 19:30 uur in het kunstprogramma “K-rûte” van Omrop fryslân TV aan het woord over zijn video “Eachweid”. Herhaling om 20:30, 21:30, 22:30 en 23:30 uur, maar stemmen kan nu al.

KORTOM: STEM JOHAN HET FRIES MUSEUM IN DOOR HIER TE KLIKKEN!

Het nieuwe Fries Museum

Nu het Rijksmuseum na een ruim 10 jaar durende verbouwing voor de lieve som van € 375 miljoen eindelijk weer open is, wordt het tijd om de blik op een ander museum te richten. In Leeuwarden wordt momenteel hard gewerkt aan een geheel nieuw Fries Museum, dat voor het luttele bedrag van € 36 miljoen, waarvan 18 miljoen euro een legaat is van de in 2001 overleden Friese architect Abe Bonnema. Aan het legaat aan de stad Leeuwarden was een aantal voorwaarden verbonden. Het geld moest aan een nieuw onderkomen voor het Fries Museum besteed worden. Dit nieuwe museum moest op het Zaailand worden gerealiseerd en het ontwerp moest worden gemaakt door Hubert-Jan Henket in samenwerking met Bonnema Architecten, het architectenbureau van Bonnema uit Hardegarijp …

130417-Uitkijkbunker1

Nee, dit is geen foto van het Fries Museum, niet van het oude en niet van het nieuwe. Deze foto is net als de andere foto’s in dit bericht een videostill uit de video “Eachweid”van Johan van Aken. In het kader van de opening van het nieuwe Fries Museum zijn er door de directie van het Museum drie kunstwerken van Friese kunstenaars geselecteerd die in aanmerking komen om te worden aangekocht voor de collectie van het Fries Museum. Allemaal dragen ze op hun eigen manier bij aan het verhaal van Fryslân. Van Johan van Aken is de video “Eachweid” geselecteerd. Welk kunstwerk door het Fries Museum wordt aangekocht, wordt bepaald door het publiek …

130417-Uitkijkbunker2

In augustus 2009 heb ik onder de titel “Windows” op mijn oude weblog “Lichtlijnig” al eens laten zien, dat Johan zijn video’s goed in de smaak vallen in het Fries Museum. Helemaal onverwachts komt het dan ook niet dat het Fries Museum de hedendaagse collectie graag wil uitbreiden en versterken met Johan’s nieuwste video “Eachweid”. Johan zegt zelf over dit werk: “Dit is het Friese landschap bekeken vanuit het perspectief van vogeluitkijkposten. Hoe kijk je tegen de provincie Fryslân aan? En als je een video van het Friese landschap wilt maken voor welke elementen kies je dan? In deze video heb ik ervoor gekozen Fryslân vanuit een bijzonder perspectief te filmen. Hierdoor wordt de manier om naar het landschap te kijken versterkt …”

130417-Ezumakeeg1

Ik heb “Eachweid” intussen mogen bekijken, en ik vind het een mooie vondst om Fryslân te laten zien rond en vanuit diverse vogelkijkhutten. Al meteen bij het begin van de film wordt je vanaf de uitkijkbunker Noard Fryslân het landschap ingezogen. Gestaag voortdrijvende wolken tonen de grazende paarden in het buitendijkse land in een spel van zon en schaduw. Verderop in de film loopt een koppel grazende koeien door het natte land rond de Sylkajút bij Ezumakeeg. En zo neemt Johan de kijker mee op een reis langs de mooiste plekjes in het Friese landschap. Johan’s eigen sferische muziek, die menigeen hier intussen heeft leren kennen bij mijn video’s, sluit prachtig bij de beelden aan …

130417-Ezumakeeg2

Omdat het publiek via internet bepaalt welk kunstwerk uiteindelijk door het Fries Museum zal worden aangekocht, telt elke stem. Tot 1 juni 2013 kan er op de website van het Fries Museum worden gestemd. Door op de volgende link te klikken kom je terecht op de stempagina van het Fries Museum. Je kunt daar stemmen met je Twitter- of Facebookaccount. Daarnaast kun je stemmen door je te registreren met een e-mailadres. Directeur Saskia Bak vertelt op deze pagina in een 45 seconden durend filmpje wat zij van “Eachweid”vindt. Ze besluit met: “Als je dat dan ziet, dan kun je niks anders dan d’r van genieten”

Kortom: stem Johan het Fries Museum in: Eachweid (video): Fryslân vanuit een bijzonder perspectief

Een snufje cultuur

Vanmiddag gaan we weer eens een snufje kunst en cultuur opsnuiven in de Lawei. Jawel, dat is de schouwburg die in mei van dit jaar ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum door de Drachtster kunstenaar Henk Hofstra werd omgetoverd tot een gigantische mierenlokdoos. Vanuit heel Drachten stroomden de rode reuzenmieren toe …

100520-1229xx

Vorige week schreef ik hier al dat Johan van Aken op prominente wijze vertegenwoordigd is op de kunstmanifestatie ‘Kunst in Smallingerland 3’. In de aanloop naar de manifestatie leek het Johan een goed plan om zijn website meteen weer wat te actualiseren. Die website is tenslotte toch één van zijn visitekaartjes. Nadat Johan zijn wensen kenbaar had gemaakt en het materiaal had aangeleverd, heb ik een aantal nieuwe pagina’s aan de website toegevoegd: Geometrisch abstracte schilderijen, Filmstills 3 en Filmstills 4.Vooral in de laatste twee series zit in mijn ogen weer een aantal kleine juweeltjes …

101103-1656x

In de ruim 30 jaar dat ik Johan en zijn werk intussen volg, weet hij me steeds weer te verrassen met nieuwe materialen en ontwikkelingen. Van een autodidactisch schilder heeft hij zich ontwikkeld tot een multimediaal kunstenaar, die momenteel verrassend goed in de markt ligt. Om zijn laatste videocreatie ‘Geometric Movements’ – die vandaag de hele dag in de foyer van de Lawei te zien is, en die vanaf 16:00 uur op de muur van het gemeentehuis wordt geprojecteerd – onder de aandacht te brengen, heb ik onlangs ook een nieuwe pagina toegevoegd aan het hoofdstuk ‘Video’ van Johan’s website …

Het zou wel mooi zijn als er tijdens de videovertoning wat sneeuwvlokjes tussen de beamer en de muur aan de overkant van de straat neer zouden dwarrelen. Dat kan wel een leuk effect geven … 🙂

Voor wie vandaag niet in de Lawei aanwezig wil of kan zijn: hier kun je deel 1 van ‘Geometric Movements‘ ook zien:

Omdat ik Johan’s video intussen bijna kan dromen, kijk ik vooral uit naar de ‘Live Soundscapes’ van Jan Snijder, Simon Lassche en Wim de Graaf, die voor een select gezelschap gepresenteerd worden in de zwarte zaal van de schouwburg.

Kunst in Smallingerland

Tot mijn grote spijt was ik gistermiddag niet in staat om de protestmanifestatie “Drachten schreeuwt om cultuur” op het plein bij de Drachtster Schouwburg de Lawei bij te wonen. Een mens moet nu eenmaal af en toe prioriteiten stellen. Maar ik sta wel van harte achter alle protesten tegen de onbezonnen bezuinigingen van dit kabinet op cultuur. Een korting van ruim 20%!!!  En daar komt dan nog bij dat de BTW op kaartjes voor beeldende kunst, concerten en voorstellingen omhoog gaat van 6% naar 19% …

En dat terwijl de hele cultuurbegroting maar 0,6 procent van de totale rijksbegroting is. Een paar kilometer snelweg, meer is het niet. Dat is geen bezuinigen, dat is slopen en afbreken van zaken waar een groot deel van de bevolking (óók VVD, CDA en PVV stemmers, neem ik aan) van geniet en waar alle Nederlanders van profiteren. Het is toch om te janken …

101103-1630x

Maar laten we dat maar niet doen, laten we maar genieten van de culturele zaken die nu nog worden geboden. Daartoe behoort onder andere de kunstmanifestatie “Kunst in Smallingerland 3“, die tot en met 5 december is te zien in de expositieruimte De Galerij en in de publieksruimtes van de Drachtster Schouwburg de Lawei. 36 Beeldend kunstenaars, onder wie Johan van Aken, tonen hier hun werk. In De Galerij hangen vijf werken van Johan naast elkaar …

101103-1635x

Van links naar rechts: een abstract landschap, een filmstill op geborsteld aluminium, een video en twee geometrisch abstracte werken …

101103-1627x

In de grote foyer van de schouwburg wordt doorlopend de video “Geometric Movements” geprojecteerd op de muur boven de in- en uitgang …

101103-1653x

Op zondag 28 november biedt “Kunst in Smallingerland 3” van 10:00 uur tot 17:00 uur een extra feestelijk aanbod met o.a. muziek in De Galerij, een masterclass schilderen in de foyer en een demonstratie Graffiti kunst op het Lawei-plein …

101103-1620x

Vanaf ongeveer 16:00 uur wordt op zondag 28 november de video “Geometric Movements” van Johan van Aken vanuit de expositieruimte De Galerij geprojecteerd op een muur van het gemeentehuis aan de overkant van de straat …

101103-1706x

En dat alles onder het motto “Drachten wil je meemaken” …

101103-1705x