Bevrijdingsdag 2025

Traditiegetrouw ben ik deze frisse, maar zonnige Bevrijdingsdag begonnen met een fotoserie van de doortocht van Keep them Rolling. Daarvoor had ik een mooi rustig plekje langs de zuidelijke route van de tocht gevonden tussen Opeinde en Drachten …

Rond 11:00 uur trok er een kolonne van ongeveer 50 oude legervoertuigen over de Kletten richting Drachten. Ik geloof niet dat er ooit eerder op een dag zo vaak naar me gewuifd is …

Nadat het laatste voertuig was gepasseerd, ben ik naar de zuidkant van Drachten gereden om de kolonne daar nogmaals te laten passeren, maar dan vanaf de andere kant van de weg. Het was mooi om te zien, dat er tijdens het wachten verschillende keren een jong gezin stopte bij het monument voor ‘Een vergeten ramp’ van 3 februari 1945 …

Even over twaalven zag ik de lange stoet legervoertuigen opnieuw wuivend aan me voorbij trekken. Jammer genoeg reed de laatste nog levende Canadese bevrijder van Fryslân, de100-jarige Jim Parks, mee in de westelijke route door Sneek, waar hij naar verluidt weer hartelijk werd toegejuicht. Parks trekt dit jaar voor de zesde keer door Fryslân. Hij en Fryslân hebben elkaar voorgoed in het hart gesloten …

Nadat de bezemwagen was gepasseerd, was het tijd om eens huiswaarts te gaan om een hapje te eten. Bevrijdingsdag 2025 was wat mij betreft goed begonnen …

Tot slot nog een kort nawoord

Aafje heeft me gevraagd iedereen heel hartelijk te bedanken voor de mooie en lieve reacties naar aanleiding van ‘De oom die ik nooit heb gekend’. Gisteravond kon ze voor het eerst een bloemetje leggen op de gedenksteen voor oom Ate bij de nieuwe groep oorlogsmonumenten op het Kiryat Onoplein in Drachten ..

Thundering through the clear sky

Tijdens de vaarexcursie door de Alde Feanen kwamen we begin april langs een bijzonder monument …

In de nacht van 4 op 5 september 1942 stegen vanaf vliegveld Syerston in Engeland 251 bommenwerpers op. Eén daarvan, de Lancaster R5682, werd boven de Waddeneilanden neergeschoten. Het vliegtuig stortte vervolgens neer in de Alde Feanen, vlakbij Warten. Van de zeven bemanningsleden wisten vijf met een parachutesprong te ontsnappen …

Eén van hen overleefde dit niet, de overige vier mannen werden krijgsgevangen gemaakt. Van de inzittenden werd later één lichaam gevonden, dit was de piloot Peter Joslin. Hij ligt ligt even verderop in Warten begraven. De laatste persoon, staartschutter Francis Cooper, bleef na de crash vermist …

Op de plek waar de Lancaster neerstortte is een permanente herdenkingsplaats gecreëerd: ‘De Zwaluwhaven’. Deze 32 meter lange muur, ontworpen door landschapsarchitecte Nynke Rixt Jukema, heeft 251 gaten voor oeverzwaluwen. De zwaluwhaven verbeeldt het verhaal van de jonge vliegeniers. Ze vochten voor onze vrijheid en vlogen op 4 en 5 september 1942 naar Bremen om daar vliegtuigfabrieken te bombarderen …

Het aantal gaten komt overeen met het aantal gevechtsvliegtuigen dat in de nacht van 4 op 5 september 1942 opsteeg. Het aantal meters van de muur komt overeen met de lengte van de Lancaster. Van de 251 gaten zijn er 12 dichtgemaakt. Twaalf vliegtuigen, die die nacht in 1942 opstegen, kwamen niet terug …

De Zwaluwhaven is op 15 april 2018 geopend. Dat is niet zomaar een datum, het is de officiële datum waarop Fryslân bevrijd werd in 1945. Bij de onthulling van het monument waren 39 nabestaanden van de piloten en bemanningsleden aanwezig. Sinds 15 april 2018 is ook een tentoonstelling te zien over de Lancaster en de Zwaluwhaven in Earnewâld (de Stripe 12a, achter het Skûtsjemuseum) …

Een kleine luchtwachttoren

In de jaren 50 en 60 stonden er in ons land 138 luchtwachttorens. Het waren uitkijkposten van het Korps Luchtwachtdienst. Zij speurden in het begin van de Koude Oorlog het Nederlandse luchtruim af naar laagvliegende Russische vliegtuigen, omdat de radarapparatuur indertijd nog niet geschikt was om snelle, laagvliegende vliegtuigen te kunnen signaleren. Een mooie bewaard exemplaar is de oude luchtwachttoren 6H3 aan het Huningspaad aan het IJsselmeer bij Oudemirdum (OpenStreetMap) …

Omgeven door prikkeldraad en verschuild tussen de bomen stond er van 1954 tot 1968 ook een luchtwachtpost aan de Gariperwei net buiten Oudega (Sm). De toren werd gebouwd in de Koude Oorlog tussen de NAVO en het Warschaupact onder leiding van de Sovjet-Unie. De toren werd in 1968 afgebroken en haar geschiedenis was in het dorp nauwelijks bekend …

Op 17 november 2023 is een monument onthuld als aandenken aan de uitkijkpost. Het monument is opgebouwd uit oude betonnen prefab-elementen van de toenmalige luchtwachtpost, die werden teruggevonden in een tuin. Nadat de uitkijktoren van 7.32 meter werd afgebroken, werden de betonnen elementen door dorpsbewoners gebruikt voor bijvoorbeeld tuinafscheidingen, funderingen en bloembakken …

Een paar daarvan werden teruggevonden en die zijn verwerkt in het monument. De ijzeren palen, die in het monument zijn gebruikt, staan voor de ijzige sfeer in die tijd. Ontwerper Sytze Bruinsma uit Garyp heeft er een mooi monument van gemaakt. Het gedenkteken is mede mogelijk gemaakt door financiële hulp van het Iepen Mienskipsfûns en de gemeente Smallingerland …

Aan de slootkant

Ik was gistermorgen nog maar net de Surhuizumermieden (OpenStreetMap) in gereden, toen ik links van de weg een blauwe reiger aan de rand van een sloot zag staan. Vlak achter hem stond een donker getinte kemphaan toe te kijken …

Ik had de eerste foto nog maar net gemaakt, toen de reiger met een ferme duik een poging deed om iets te vangen. Het leek alsof hij daarna wat wegslikte, maar het zal geen grote vangst geweest zijn …

Kort daarna vloog de reiger lager over de pinksterbloemen in oostelijk richting weg. Toen ik mijn camera weer naar de sloot draaide, bleek ook de kemphaan gevlogen te zijn. Jammer …

Schaduwen in de Ecokathedraal

Het was weer prachtig in de Ecokathedraal zaterdag. In deze tijd van het jaar legt de zon op verschillende plaatsen mooie schaduwen over de bouwwerken. Over een tijdje zijn de structuren van de omringende bomen weer veel minder goed te zien, omdat de kruinen dan weer volledig gevuld zijn met blad …

Behalve de schaduwen van takken en bladeren op de bouwwerken, komen ook de planten die zich daarop en daartussen hebben gevestigd nu ook heel mooi uit. Bloeiende planten zorgen hier en daar voor mooie kleuraccenten tussen de gestapelde bouwwerken …

Koningsdag in de Ecokathedraal

Zoals ik gisteren al schreef, ben ik niet zo’n Koningsdagvierder. Ik vermijd tegenwoordig luidruchtige menigten graag. En dat is gistermiddag weer prima gelukt in de Ecokathedraal, het was er lekker rustig …

Omdat Aafje er ook al twee jaar niet meer geweest was, gingen we weer eens samen op pad. Dat doen we niet zo vaak, omdat mijn tempo en mijn manier van wandelen, voor een niet-fotograferende medewandelaar nogal eens een gevoel van oponthoud opleveren. In de Ecokathedraal lukt het meestal wel om wat onafhankelijk van elkaar rond te scharrelen …

Bij de voetgangersbrug

Nadat ik was afgedaald van het uitkijkplatform, ben ik even over naar de voetgangersbrug naar It Eilân gelopen. Daar heerste stilte. Alleen in de verte hoorde ik een paar keer wat weidevogels roepen. Die zaten kennelijk in het plasdrasland op het westelijk deel van It Eilân, dat was voor mij niet bereikbaar …

Teruglopend over de brug heb ik wat foto’s gemaakt van het uitzicht in westelijke richting over de Goaiingahúster Sleat. Nadat ik daar een tijdje had staan van genieten van het uitzicht en even wegdroomde bij de zacht weerspiegelende golfjes, ben ik teruggekeerd naar de auto om mijn ritje voort te zetten …