Adder, hagedis en ree

Nee, dit zijn niet de ingrediënten van het voorbije kerstmenu, maar drie dieren waar ik in augustus en september bijzondere ontmoetingen mee had. Mijnnikonenik vroeg zich n.a.v. het vorige logje over Aardige ontmoetingen in 2012 al af waar de adder bleef … Natuurlijk mag de onverwachte ontmoeting, die ik op een mooie vrijdag in augustus op de Merskenheide met een adder had, niet ontbreken. De afgelopen jaren heb ik daar wel eens vaker een adder kunnen fotograferen, maar ditmaal werd ik er echt door verrast 🙂

Terwijl ik over het zuidelijke pad wandelde, lukte het me die middag eindelijk weer eens om een paar andere vlinders te fotograferen dan de gebruikelijke witjes. Al doende wierp ik ook regelmatig even een blik op het pad voor me en hield ik ook de voet van het struikgewas links naast het pad in het oog, want het was typisch zo’n dag waarop daar wellicht ergens op een zonnig plekje een adder zou kunnen liggen. Dat bleek die dag echter niet het geval te zijn …

120810-1232x

Nadat ik het zuidelijke pad achter me had gelaten, zette ik halverwege het oostelijke pad de pas er even extra in, toen ik het bankje aan het eind van dat pad in zicht kreeg. Met de blik op het bankje gericht, zag ik onder in mijn blikveld amper een halve meter voor me plotseling een schim bewegen op het pad. Ik zou net mijn rechtervoet neerzetten om de volgende stap te maken, toen ik me realiseerde dat er vanuit de heide een adder van rechts naar links het pad overstak. In plaats van die voet neer te zetten, zette ik intuïtief flink af met mijn linkerbeen om over het beest heen te springen. Geloof me, als je maar genoeg adrenaline in je lijf hebt, dan kun je ook met MS in geval van nood nog een flinke sprong maken. Het was weer zo’n moment dat nog steeds op mijn netvlies staat, maar de adder -een njirre in goed Fries- staat gelukkig ook goed op een aantal foto’s. Van deze ontmoeting heb ik weer geleerd, dat je je bij de Merskenheide ook op de paden geen onachtzaamheid kunt veroorloven …

120810-1231x

Bijna anderhalve maand later zat ik op een zonnige zaterdagmiddag even op het bankje bij de dobbe in het Weinterper Skar. Ook hier zag ik na enige tijd vanuit mijn ooghoeken weer iets bewegen. Over de lange grashalmen naast het bankje kroop een hagedis omhoog, die zich aan het andere uiteinde gezellig naast me op het bankje in de zon nestelde. Het viel me op dat het beestje een aparte staart had, ik ging er op dat moment van uit dat hij wellicht aan het vervellen was, maar dat bleek toch niet het geval te zijn …

120922-1348x

Geert van Geert sines schreef ’s avonds in reactie op mijn foto’s van deze opvallende hagedis het volgende:

“Er is iets bijzonders met jouw hagedis.
Twee jaar geleden schreef ik over “Caudale autotomie”. Ik heb er een hekel aan om in mijn reacties links naar mijn eigen blog te zetten, maar hier moet het toch maar:
http://geertsines.wordpress.com/2010/09/24/caudale-autotomie/
Op de laatste foto op dat blog is een hagedis te zien met afgetrokken staart. De laatste zin in mijn blog is:
“Als het goed is krijgt deze wel een nieuwe, echter veel kortere staart.”
De hagedis die jij hebt gefotografeerd heeft zo’n kortere, opnieuw aangegroeide staart.
Dit soort foto’s zie je eigenlijk nooit, jij hebt volgens mij een unieke foto gemaakt.”

Als Geert dat zegt, dan neem ik dat graag aan, en daarmee zijn deze foto’s zeker bijzonder genoeg voor een speciaal plekje aan het eind van het jaar …

120922-1359x

De laatste en meest aaibare ontmoeting die ik nog even in herinnering wil roepen, is die met een grazende ree bij het Diakonieveen. Het verslag van dat tripje begon met: “Je hebt van die dagen met een gouden randje. Gisteren was zo’n dag …”

120917-1410x

Omdat het mooi weer was en mijn benen goed aanvoelden, besloot ik maandag 17 september aan het begin van de middag weer eens naar het Diakonieveen te rijden. Het werd een dag vol cadeautjes. Dat begon al voordat ik bij het parkeerplaatsje arriveerde, toen ik een ree in de berm zag staan …

120917-1411x

Terwijl ik de auto tot stilstand bracht, bleef het beestje rustig staan grazen. Het hief het schrandere kopje even naar me op, waardoor we oog in oog kwamen te staan. Nadat ze me even had opgenomen, boog de ree zich weer voorover om onverstoorbaar, maar absoluut attent weer door te graan met grazen …

120917-1412x

Bijna drie minuten lang stonden we tegenover elkaar, zij grazend en kijkend … ik klikkend en kijkend. Pas toen er vanuit een pad aan de rechterkant een paar mensen met een hondje de weg overstaken, verdween de ree met enkele soepele sprongen in het bos …

120917-1413x

Ik prijs mezelf een rijk mens, dat ik ondanks -misschien zelfs wel dankzij- die rotziekte waar ik mee zit opgescheept het afgelopen jaar weer een aantal van dit soort fraaie ontmoetingen mee heb mogen maken. Mijn fotokuiertjes worden weliswaar steeds wat korter en de beperkingen nemen gestaag toe, maar als 2013 op vergelijkbare wijze verloopt dan teken ik daarvoor!

Maar we zijn nog niet aan 2013 toe. Eerst neem ik jullie morgen weer even mee terug naar “De lange witte winter”, waarin we morgen in deel 7 o.a. de jaarwisseling van 2009-2010 meemaken en een prachtige whiteout in gaan.

Weerbeeld augustus 2012

Augustus ging stralend van start met een dag waarop in ons tuintje de zomerse waarde van 25 graden net niet werd bereikt. Desondanks was het een uitgelezen dag voor een rondrit bij het Wad in de buurt van Paesens-Moddergat, die me welgeteld tien dagen blogplezier heeft opgeleverd …

120801-1519x

Na die mooie eerste dag volgde een periode met wisselvallig weer, waarin regelmatig buien met onweer en hagel over het land trokken. Plaatselijk zorgden de buien voor veel overlast, zo werd op 4 augustus het Dicky Woodstock Festival bij Steenwijkerwold getroffen door een valwind, die een ravage aanrichtte op het festivalterrein. De temperaturen bleven in de eerste decade net onder of rond het langjarig gemiddelde steken. Het had er alle schijn van dat het weerbeeld van juni en juli zou worden voortgezet, niets wees op stabiel zomerweer …

120807-1353x

Uiteindelijk volgde er toch een stabielere periode, waarin echt zomerse temperaturen werden bereikt, en waarin het voor de verandering ook eens twee weken achtereen weinig of niet regende. Het is alleen zo jammer, dat het dan meteen weer zo doorslaat. In het weekend van 18 en 19 augustus werd het overal in ons land tropisch warm. In ons tuintje was het op die dagen resp. 30,9 °C en 32,5 °C. Landelijk werd de hoogste temperatuur genoteerd bij het KNMI station Ell, daar werd het die zondag 36,7°C, de hoogste temperatuur die dit jaar in ons land is gemeten …

120905-temp-augustus

In ons tuintje heb ik in augustus 28 warme dagen (maximum 20°C of hoger), 5 zomerse dagen (maximum 25°C of hoger) en 2 tropische dagen (maximum 30°C of hoger) kunnen noteren. Daarmee mogen we helemaal niet klagen, want over de periode 1971-2000 hadden we in augustus gemiddeld 20 warme, 6 zomerse en 1 tropische dag …

120829-1431x

Augustus was ook de maand waarin er hier in de omgeving eindelijk eens wat andere vlinders te zien waren dan witjes. En met dank aan het zonnige weer had ik op 10 augustus op de Merskenheide weer eens een ontmoeting met een adder …

120810-1227x

Volgens het KNMI viel er in augustus over het land gemiddeld 82 mm regen, dat komt aardig overeen met het langjarig gemiddelde van 78 mm. Maar er waren grote regionale verschillen, in de laatste decade van de maand volgden er vooral in het noorden opnieuw zware buien. Vooral het weekend van 25 en 26 augustus was erg buiïg, in ons tuintje viel alleen op die zondagochtend al 57 mm. In totaal heb ik in augustus in ons tuintje 147 mm neerslag afgetapt, terwijl het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 60 mm was …

120821-1555x

In het noorden van Fryslân en Groningen viel nog veel meer regen, plaatselijk viel er in dat weekend ruim 100 mm. Voor diverse aardappelboeren op de Friese klei lijkt de oogst verloren te zijn, omdat de aardappelen meer dan 24 uur onder water hebben gestaan, waardoor ze gaan rotten. Van de KNMI stations noteerde Leeuwarden in augustus de hoogste neerslagsom: 161 mm …

120905-neerslag-augustus

Augustus was een maand die in onze omgeving twee gezichten toonde: enerzijds was het een erg natte maand, maar het was ook een zonnige maand met veel warme dagen. Van een aantal van die warme dagen heb ik volop kunnen profiteren met een paar prachtige ritten langs het Wad en een paar mooie en gezellige vaartochtjes in De Wieden. De zonnige en warme kant van augustus zal zich ongetwijfeld ergens in mijn geheugen nestelen …

120815-1249x

En intussen is september uit de startblokken gekomen met mooi nazomerweer, en dat verveelt me nog lang niet.   🙂

Overstekende reptielen (2) de hagedis

Zoals ik gisteren al schreef, heb ik na mijn ontmoeting met de adder eerst eens een tijdje lekker op het bankje in de noordoostelijke hoek van de Merskenheide gezeten. Even de adrenaline uit het lijf laten vloeien en wat mijmeren in de zon. Een ontmoeting met een adder is bij de Merskenheide niet echt vreemd. De afgelopen jaren heb ik er al diverse keren eentje op de foto kunnen zetten, gemiddeld tref ik er eigenlijk elk jaar wel een adder, en ik ben er dan ook altijd op adders bedacht. In de meeste gevallen zag ik ze al ruim van te voren lekker opgerold in het zonnetje liggen, maar vrijdag werd ik echt even verrast, omdat de slang pardoes vanuit de heide het pad op kronkelde …

120810-1234x

De adder is de enige giftige slang die in Nederland en België voorkomt. Mijn ervaring is dat de adder over het algemeen niet de neiging heeft om tot de aanval over te gaan. Met uitzondering van een ontmoeting met een adder in de Alpen,  bleven de adders die ik tegen het lijf liep in eerste instantie rustig liggen. Daarbij houden ze naar mijn idee de omgeving goed in de gaten. Zo lang je de adder niet te dicht benadert, is er niets aan de hand. Het wordt een ander verhaal wanneer je op een adder gaat staan, want dan zal hij zich met zijn giftige beet verdedigen. Dodelijk is een adderbeet in ons land slechts zelden. Volgens Wikipedia werden in Nederland in de periode 1885-1972 138 gevallen van een adderbeet gemeld, waarvan er drie fataal waren. Maar ik speel toch maar het liefst op safe, daarom ben ik bij de Merskenheide altijd extra attent. En hoe spannend kleinzoon Tijmen de foto’s van de adder zaterdag ook vond, voorlopig zit een gezamenlijk fotokuiertje op de Merskenheide er nog niet in, daarvoor is hij nog net wat teveel een ‘spring in het veld’ …

120810-1235x

Afijn, genoeg gemijmerd, het werd tijd om de terugweg te aanvaarden, want het was nog een eind wandelen naar de auto. En het pad lag er op het eerste stukje dan wel weer slangvrij bij, maar je weet maar nooit wat er onderweg nog kan gebeuren …

120810-1233x

Ik hoefde niet eens zo lang te wachten voordat er weer wat gebeurde. Waar het oostelijke pad bij de rij struiken op de bovenstaande foto met een bocht overgaat in het zuidelijke pad, schoot er ineens weer een reptiel over het pad. Ditmaal was het een veel kleiner en onschuldiger beestje: een hagedis

120810-1241x

Meteen bleef ik stokstijf staan. Terwijl ik mijn ogen over de rechterkant van het pad liet glijden, zag ik hem zitten tegen de wat opstaande rand van het pad. Heel voorzichtig, sloop ik stapje voor stapje dichterbij. De snelle rakker gaf me net de kans om drie foto’s van hem te maken, waarvan deze twee de mooiste zijn. Net als van zoveel beestjes weet ik van hagedissen niet zo gek veel, maar ik vermoed dat dit een levendbarende hagedis is. En als dat inderdaad het geval is, dan zou het kijkend naar het bolle buikje wel eens een hoogzwanger vrouwtje kunnen zijn. Reacties omtrent deze gedachtegang zijn van harte welkom  …

120810-1243x

Het moge duidelijk zijn dat mijn dag absoluut niet meer stuk kon. Rustig, maar nog steeds attent op addergebroed heb ik mijn weg naar de auto vervolgd. Langs het pad heb ik nog een paar vlinders kunnen vangen, en ook onderweg in de auto wachtte me nog een verrassing. Dat alles komt nog wel, nu is het tijd om even lekker in de tuin te profiteren van het mooie zomerweer …

120810-1257x

Overstekende reptielen (1) de adder

Vrijdag was het hier licht bewolkt en er stond een lekker windje bij een temperatuur rond de 20 graden. Omdat daarnaast mijn lijf en bovenal mijn benen goed aanvoelden, waren het prima omstandigheden om weer eens een fotokuiertje te maken bij de Merskenheide …

120810-1211x

Terwijl ik over het zuidelijke pad wandelde, lukte het me om weer eens een paar andere vlinders te fotograferen dan de gebruikelijke witjes. Al doende wierp ik ook regelmatig even een blik op het pad voor me en hield ik ook de voet van het struikgewas links naast het pad in het oog, want het was typisch zo’n dag waarop er wellicht ergens op een zonnig plekje een adder zou kunnen liggen. Het is altijd oppassen geblazen op de Merskenheide, dat ondervond Geert vorige week nog, toen hij ineens bijna op een njirre oftewel een adder stond …

120810-1230x

Nadat ik het zuidelijke pad achter me had gelaten, zette ik halverwege het oostelijke pad de pas er even extra in, toen ik het bankje aan het eind van dat pad in zicht kreeg. Met de blik op het bankje gericht, zag ik onder in mijn blikveld amper een halve meter voor me plotseling iets bewegen op het pad. Ik zou net mijn rechtervoet neerzetten om de volgende stap te maken, toen ik me realiseerde dat er vanuit de heide een adder van rechts naar links het pad overstak. In plaats van die voet neer te zetten, zette ik intuïtief flink af met mijn linkerbeen om over het beest heen te springen. Geloof me, als je maar genoeg adrenaline in je lijf hebt, dan kun je ook met MS in geval van nood nog een flinke sprong maken …

120810-1224x

Een paar stappen verderop heb ik me omgedraaid om te zien waar de adder was gebleven. Blijkbaar was hij net zo zeer geschrokken als ik, want hij was doodstil half op het pad blijven liggen met zijn kop in het gras …

120810-1226x

Omdat ik die kop vanaf de zijde waar ik stond niet kon zien, ben ik toch maar even heel voorzichtig met een boogje achter de slang langs gelopen, zodat ik nog even een paar foto’s kon maken, waaronder een close-up van de kop. Vrijwel meteen daarna verdween de adder geruisloos in de heide …

120810-1227x

Het zal duidelijk zijn dat ik na afloop van dit avontuur nog lang en lekker in het zonnetje op het bankje in de noordoost hoek van de Merskenheide heb gezeten alvorens ik begon aan de weg terug. 🙂