Eagum is een klein gehucht onder de rook van Leeuwarden met niet meer dan 6 boerderijen, een toren en hooguit 25 inwoners. In het Nederlands heet het plaatsje Aegum, in het Fries Eagum. Ik houd het vanzelfsprekend op het laatste …

De toren is waarschijnlijk in de dertiende eeuw gebouwd. Van origine was het een kerktoren, maar de kerk is verdwenen. De oorspronkelijke kerk was zo bouwvallig geworden dat er in 1777 een nieuw kerkgebouw tegen de oude toren werd gebouwd. Boven de ingang van de toren getuigt ‘de eerste steen’ hier nog van. Uiteindelijk bleek een hele kerk de finaciële draagkracht van het dorp te boven te gaan. In 1838 werd de kerk afgebroken. De stenen schijnen te zijn gebruikt voor een kroeg elders in Fryslân. De toren bleef alleen achter …

Er hangen twee klokken in de toren. De kleine klok is, net als de toren, dertiende-eeuws. De originele grotere klok uit de veertiende eeuw is in of na de Tweede Wereldoorlog zoek geraakt. Beide klokken werden in de Tweede Wereldoorlog, samen met historische klokken uit andere kerken, opgeborgen in Giethoorn. De kleine kwam na de oorlog terug, de grote is nooit meer teruggevonden. Nu hangt er een nieuwe klok uit 1958 naast de oude …

Wat u waarschijnlijk nog niet wist, is dat de toren van Eagum in feite het centrum van Fryslân is, en tevens het middelpunt van de wereld. Het eigenlijke middelpunt ligt er drie stappen naast. Of, zoals een oud Eagums versje begint: ‘Eagum leit mids yn’e wrâld, trije trêden fan de toer, dêr is it middelpuntsje’ … **

De studentenvereniging Frisia, genootschap binnen Vindicat dat alleen toegankelijk is voor geboren mannelijke Friesen, kwam hier tot voor kort voor het hoogtepunt van de ontgroeningen. Door het achteroverslaan van drie borrels en trouw te zweren aan de vereniging, werden de aspirant-leden toegelaten tot de club …

Nadat Jetske en ik het kerkhof hadden verlaten en nog wat verder rondkeken, raakten we aan de praat met de boer die achter de toren woont. Hij vertelde dat de ontgroening vaak een hoogtepunt van het jaar was voor de Eagumers. Ladderzatte studenten die met de bus hiernaartoe gebracht worden en niet zelden in de sloot belanden. De boer vertelde dat de studenten een keer graag wilden leren hoe een melkmachine werkt. De boer moest er nog om lachen toen hij vertelde, hoe hij aan een student uitlegde dat je met je duim de zuigkracht van de machine kunt voelen. In het Fries lijken de woorden ‘tomme’ (duim) en ‘tonge’ (tong) nogal op elkaar. Dat leidde bij de student tot een hilarisch misverstand, waardoor hij met zijn tong aan de melkmachine vast kwam te hangen. Onlangs heeft de Vereniging hier bij de toren haar 185-jarig bestaan gevierd …

**

‘Eagum ligt midden in de wereld,
op korte afstand van de toren ligt het middelpunt,
wie het niet wil geloven, kan het nameten …’

‘Eagum is in the middle of the world,
at short sitance of the tower is the center,
those who won’t believe it, can measure it themselves …

• wordt vervolgd