Nog een gedenksteen

We vervolgen het rondje om de kerk waar we gebleven waren, bij het unieke trapgeveltje in de oostmuur. Onder de drie smalle boogramen is een gedenksteen zichtbaar …


In 1912-1913 is de Sint Hippolytuskerk gerestaureerd in opdracht van mevrouw B.W.T. Sandberg van Boelens. Natuurlijk werd ook dit feit in een gedenksteen vastgelegd, de Van Boelens lieten in dit opzicht graag van zich horen. Ook in het interieur ontbreekt de naam Van Boelens niet. Zo hangen hun rouwborden nog in de kerk, en ook liggen er grafzerken van de familie in de vloer. De Van Boelens zijn echter begraven in een grafheuvel op een eigen begraafplaats elders in Olterterp. Je kunt het interieur van de kerk hier bekijken. Met behulp van een street view camera kun je in de kerk om je heen kijken …

De foto’s onder en naast de gedenksteen hierboven laten de scheiding zien tussen de van kloostermoppen gebouwde originele kerk (links) en de in 1744 bijgebouwde toren die is opgetrokken van de toen gangbare kleinere bakstenen (rechts) …

Daarmee is voorlopig wel het meeste verteld over de mooie laat-middelseeuwse Sint Hippolytuskerk in Olterterp. Na nog een aantal bijzonder vormgegeven monumenten te hebben bekeken, gaan we richting uitgang …

Aan de noordkant verlaat ik het kerkhof om naar de daar gelegen parkeerplaats te lopen …

Op het oude kerkhof

In de zuidoost hoek van het kerkhof van de Sint Hippolytuskerk in Olterterp staat een bankje. Daar heb ik tijdens mijn rondje om de kerk even nuttig gebruik van gemaakt. Ik had er een mooi zicht op de kerk …


Nadat de benen weer tot rust waren gekomen heb ik mijn rondgang over het kerkhof vervolgd. Het mooie van dit soort oude begraafplaatsen vind ik de diversiteit van de grafmonumenten …

Van een eenvoudig oud stenen hart tot het prachtig vormgegeven glazen monument van oud-statenlid voor de FNP Roel Falkena en zijn vrouw Librich Falkena-Andringa …

… en van jong tot oud, je vind het hier allemaal op een slechts enkele vierkante meters bij elkaar …

Ik sluit dit deel af met een foto van de oostmuur, die net als de westmuur een trapgevel heeft. Het schijnt daarmee de enige Friese kerk met trapgevels te zijn. De kerk wordt verlicht door smalle spitsboogvensters met eenvoudige glas-in-lood ramen, waarvan er ook drie in de oostgevel zitten …

  • wordt vervolgd

Bij de Sint Hippolytuskerk

Eenmaal voorbij het hekje staan we recht voor de deur. Ik had zo naar binnen kunnen stappen om een fotoserie te maken van het interieur, ware het niet dat de deur op slot was …


De kerk is rond 1500 gebouwd van grote bakstenen, de zogenaamde kloostermoppen. De toren werd pas in 1744 gebouwd. De bouw van de toren werd mogelijk mede dankzij een bijdrage van 500 gulden van Ayzo van Boelens en zijn eerste echtgenote Rinske Lycklama à Nijeholt. Ter herinnering aan dat feit, is er een gedenksteen aangebracht boven de ingang. Dat geld konden ze zich trouwens wel permitteren, want het lukte de familie Van Boelens om in anderhalve eeuw tijd om alle boerderijen in de omgeving in handen te krijgen door huwelijk, erfenis of aankoop. …

De schatrijke en notabele Ambrosius Ayzo van Boelens (1766-1831) liet in 1793 op een steenworp afstand van de kerk het slot bouwen, dat in 1906 is vervangen door het huidige Huize Olterterp. Bij de aanleg van de parktuin in Engelse landschapsstijl die het slot omringde, werd een zichtlijn gecreeërd, zodat de kerk vanuit het landhuis te zien was …

De kerk en het kerkhof zijn sinds 1996 eigendom van de Stichting Alde Fryske Tsjerken en wordt beheerd door de Plaatselijke Commissie. Er is een reglement voor de vorm van de grafmonumenten. Wie op het kerkhof een graf wil kopen, kan contact opnemen met de Plaatselijke Commissie …

De kerk wordt behalve als kleine concertzaal en expositieruimte ook gebruikt voor samenkomsten en rouwdiensten. Verder is de Sint Hippolytuskerk ook geliefd als romantische trouwlocatie midden in de bossen …

  • wordt vervolgd

Een kuier naar de kerk

Vorige week woensdag was een mooie najaarsdag om weer eens een kuier te maken bij Olterterp …


Terwijl ik over de Achterwei liep, schemerde de Sint Hippolytuskerk, voorzichtig door de beginnende herfstkleuren …

Tussen de stammen van de oude beuken die het kerkhof omringen, waren ook de eerste oude en nieuwere grafmonumenten in de verte te zien …

Tussen nog goeddeels groen loof, hier en daar afgewisseld door een struikje in kleurige herfsttooi, kwam de rond 1500 gebouwde kerk steeds meer in zicht …

Al snel stond ik voor het hekje dat me nog van de kerk en het omringende kerkhof scheidde …

  • wordt vervolgd

Klokkenstoel bij de Kleastertsjerke

Enkele volgers spraken tijdens deze serie hun verwondering uit over het feit dat de kerk van Kortehemmen geen toren heeft. Dat was in Noord-Nederland en vooral in Fryslân lange tijd heel gebruikelijk. Bij de bouw van kleinere kerken ontbrak in deze contreien vaak de financiële draagkracht om bij een kerk ook een klokkentoren te laten bouwen. Daar komt nog bij dat de ondergrond vaak zacht en veenachtig was, waardoor er met verzakking rekening gehouden moest worden. Een mooi voorbeeld daarvan is de Oldehove in Leeuwarden, die al tijdens de bouw scheef zakte. Tegenwoordig staat de nooit afgebouwde toren ongeveer 2,5 meter uit het lood. Om soortgelijke problemen te voorkomen, werd er vaak gekozen voor de houten constructie van een klokkenstoel …

Bij het kerkje van Kortehemmen stond al in 1750 een klokkenstoel met een schilddak. Eén van de financiers ervan was grietman Van Haersma. Zijn naam en die van de andere sponsoren zijn terug te vinden op de klok. De klokkenstoel is in 1950 volledig vernieuwd …

De klok is in 1750 gegoten door klokken- en geschutgieter Johan Christiaan Borchhard uit Groningen. De originele klok hangt er nog in. In 1944 werd de klok gevorderd door de Duitse bezetters, maar hij is na de oorlog gelukkig weer in Kortehemmen terechtgekomen. Tegenwoordig klinkt het geluid van de klok nog bij bijzondere gelegenheden zoals huwelijken en begrafenissen …

In Fryslân staan momenteel nog ca. 60 klokkenstoelen in verschillende vormen en formaten. Hier vind je er een overzicht van: Klokkenstoelen in Fryslân

Dat alles gezegd hebbend, is het tijd om deze zevendelige serie over de Kleastertsjerke of Kloosterkerk met het omliggende kerkhof bij Kortehemmen af te ronden. Met een laatste glimp van kerk en klokkenstoel trek ik het hek achter me dicht …

Bij de Kleastertsjerke (6)

We pakken de rondgang weer op waar we gebleven waren. Dit is het zicht op de kerk vanuit de zuidoosthoek van het kerkhof …

Als we langs de zuidelijke gevel lopen, valt een bijzondere gevelsteen op. Het is een Engelenkopje met daaronder een herinneringsplaquette. De tekst – die voor mij onleesbaar is – zou verwijzen naar de ingrijpende verbouwing in 1620. Daarbij werden niet alleen de ingangen samengevoegd en de oostmuur recht gemaakt, ook het rieten dak werd vervangen voor een pannendak …

Terug op het pad rond het kerkhof komt de klokkenstoel in de zuidwesthoek van het kerkhof in beeld. Met die in 1950 vernieuwde klokkenstoel sluit ik deze serie maandag af …

Bij de Kleastertsjerke (5)

Niet ver van het graf met de vriendelijke groet ‘Goeie’ vinden we nog een bijzonder grafmonument …

Boven het graf van Albert wapperen Tibetaanse gebedsvlaggetjes zachtjes in de wind. Het zijn gekleurde rechthoekige stukjes textiel, bedrukt met gebeden en mantra’s, die vaak worden opgehangen op bergpassen, tempels en rotspunten in de Himalaya. Dit zijn zogenaamde lung ta-gebedsvlaggetjes. In elke hoek staat vaak een dier uit de vier windrichtingen en in het midden een windpaard (‘lung ta’ is Tibetaans voor windpaard). Dit nobele dier vliegt mee op de wind die de vlaggetjes laat wapperen en brengt op deze manier vrede, welvaart en harmonie met zich mee …

In zo’n slinger van gebedsvlaggetjes zitten vijf kleuren, die in een specifieke volgorde achter elkaar zijn gehangen. De eerste is blauw, daarna komen wit, rood, groen en geel. De kleuren hebben ieder een betekenis: blauw staat voor de hemel, wit voor de wind, rood voor vuur, groen voor water en geel voor aarde. Door ze in de juiste volgorde te hangen, zijn de elementen in balans. Zo zorgen de vijf kleuren in gebedsvlaggetjes voor harmonie. Samen met de tekeningen, de gebeden en de mantra’s zorgen ze voor geluk, voorspoed en welzijn voor wie gebedsvlaggetjes ophangt of erbij in de buurt komt …

Van Albert is overigens niet meer bekend, dan dat hij Albert heette … dag Albert …

Morgen richten we de blik op de zuidgevel van de Kleastertsjerke …