Krabbenscheer als beton

We waren gebleven bij Jetske, die een kleine opening in het rietkraagje had gevonden. Voorzichtig op de afbrokkelende walkant steunend, maakte ze een aantal foto’s van het petgat …

In het petgat staat daar een aantal kooien en manden met daarin verschillende hoeveelheden krabbenscheer. Met deze opstelling wordt onderzoek gedaan naar mogelijkheden om verlanding in het gebied te stimuleren. Dat vraagt om enige nadere uitleg …

De Deelen is een laagveenmoerasgebied dat is ontstaan door de turfwinning, die daar een eeuw geleden begon. De afgegraven stroken liepen vol water – de petgaten – en daartussen liet men stroken grond droog. Op deze droge stroken, de legakkers of stripen, zoals we in Fryslân zeggen, werd de afgestoken turf te drogen gelegd …

Het is nog steeds een nat gebied, maar dat is niet meer te danken aan het oorspronkelijke grondwater en het water is slechter van kwaliteit. Door intensieve landbouw in de omringende gebieden, die gepaard gaat met diepontwatering, is De Deelen hoger komen te liggen waardoor het grondwater wegloopt. Er wordt nu water ingepompt vanuit een naburige zandwinning en als dat niet voldoende is vanuit het oppervlaktewater in de rest van Friesland. Daarmee wordt de waterkwaliteit langzaam maar zeker weer wat beter. Maar daarmee is De Deelen nog niet gered …

Na het stoppen van de vervening kregen weer en wind geleidelijk meer grip op het water. Door stormen kalfden de legakkers steeds verder af. Op sommige plekken zijn ze zelfs helemaal weggeslagen. Als dit proces geen halt wordt toegeroepen, dan heeft Fryslân er op den duur weer een groot meer bij en dat is niet de bedoeling …

Om verlanding in het gebied op een natuurlijke manier te stimuleren, wil men gebruik maken van krabbenscheer. Hier is een proef bezig om dat krabbenscheer een voorsprong te geven. Krabbenscheer is het beton van nieuw veen. Het groeit snel, maakt veel biomassa en legt ook nog eens CO2 vast. Als het krabbenscheer een dikke plak maakt en in de winter boven water blijft, krijgen andere planten als lisdodde, riet en gele plomp een kans: het begin van het verlanden …

Het hele verhaal werd onlangs op een mooie en aanschouwelijke manier uit de doeken gedaan in het natuurprogramma ‘Vroege vogels’. Een 8 minuten durende aanrader: ‘De Deelen verdwijnt’.

  • wordt vervolgd

Mijn week van de grutto (4)

Ik ontkom er helaas niet aan om halverwege deze serie even een serieuze klaagzang aan te heffen …

Het gaat al jaren bar slecht met onze nationale vogel, de grutto. Ooit waren er zo’n 150.000, nu zijn er naar schatting minder dan 30.000 over. Ongeveer 80 procent van alle grutto’s broedt in Nederland. De populatie neemt per jaar met gemiddeld 8 procent af. Dat betekent dat er in dit tempo over dertig jaar geen grutto meer over is …

De natuur in ons land is o.a. sterk achteruit gegaan door intensieve landbouw. Veel weilanden zijn veranderd in een soort groengele woestijn. Op veel plaatsen zie je alleen maar uitgestrekte velden met slechts Engels raaigras. Bloemen groeien en bloeien er nauwelijks meer in de meeste weilanden. Om toegang met steeds zwaardere machines te garanderen, wordt alle water zo snel mogelijk met drainagesystemen afgevoerd. Als gevolg daarvan is de bodem veel droger geworden, waardoor er minder bodemleven is …

Alsof dat alles nog niet genoeg is, wordt er bij de rijstvelden aan de rivier de Taag in Portugal een nieuw vliegveld aangelegd. Wanneer de grutto’s uit Afrika komen, is dat een van de plekken waar ze kunnen aansterken voor de reis naar hun broedgebieden in Nederland. De grutto’s gebruiken de rijstvelden in het gebied bij de hoofdstad Lissabon om vetreserves op te bouwen. Lokale wetenschappers verwachten dat de trekvogels door het lawaai van de overkomende vliegtuigen zullen worden verjaagd en niet in conditie komen om bij ons te kunnen broeden. Daardoor is er ook kans dat de vogels pas later of helemaal niet meer in Nederland aankomen en dat hun voortplanting wordt verstoord …

De Portugese vogelbescherming en actiegroep ClientEarth hebben een rechtszaak aangespannen tegen de plannen voor het vliegveld. In ons land hebben 40.000 mensen een petitie van de Vogelbescherming tegen de geplande luchthaven ondertekend. Die wordt deze week samen met een brief van de provincie Fryslân overhandigd aan de Portugese regering. De provincie Fryslân wil dat Portugal nog eens kritisch kijkt naar de plannen om een vliegveld te bouwen bij de hoofdstad Lissabon, vlak bij het natuurgebied aan de rivier de Taag waar onze grutto’s van afhankelijk zijn …

– wordt vervolgd –

(G)een boerenblokkade

De grootscheepse ruilverkaveling en de schaalvergroting in de landbouw hebben het landschap in de loop der jaren geen goed gedaan. In de Friese Wouden vind je gelukkig nog steeds weilanden die worden omgeven door fraaie boomsingels. Heel af en toe maak je het daar nog wel eens mee, dat een koppel koeien over de weg loopt om van het ene weiland naar het andere te worden verhuisd of van een weiland naar de boerderij. In de buurt van Garyp had ik dat geluk weer eens tijdens één van mijn schaarse ritjes afgelopen zomer …

Nee, dit is geen (hinderlijke) boerenblokkade. Dit is een aangename onderbreking van de rit en een mooie gelegenheid om ‘it ferweidzjen fan de kij’ weer eens op de foto vast te leggen …

Zeg NEE tegen schaliegas!

Het zal de oplettende lezer allicht zijn opgevallen, dat er sinds enkele dagen een “Stop schaliegas” logo in de header van mijn weblog staat. Daar heb ik niet voor niets voor gekozen. Als het aan onze Minister van Economische Zaken Henk Kamp ligt, wordt er over niet al te lange tijd schaliegas gewonnen in ons land. Vorige week heeft hij onderzoek naar de winning ervan aangekondigd. Uit informatie die de minister vorige week aan de Tweede Kamer heeft gestuurd, blijkt dat o.a. vrijwel heel Oost-Fryslân in beeld als potentieel wingebied voor schaliegas. Eerder werd de Zuidoosthoek al aangemerkt als kansrijk. De nu toegevoegde Friese schaliegasgronden liggen in de gemeenten Smallingerland, Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. De minister baseert zich op onderzoek van TNO, dat in opdracht van EZ de mogelijke wingebieden voor schaliegas in kaart heeft gebracht …

140604-1202x

Dat plotseling ook de Friese Wouden op de schaliegaskaart staan ingetekend, valt het provinciebestuur rauw op het dak. Gedeputeerde Sietske Poepjes wist nog van niets en voelt zich door Kamp gepasseerd. “Merkwaardig dat deze informatie zomaar over de schutting wordt gegooid.” Al in een eerder stadium had Poepjes de minister laten weten dat Fryslân niets voelt voor schaliegaswinning. “Wij dragen al een behoorlijk steentje bij met de gas- en zoutwinning. Daar komt bij dat we nog te weinig kennis hebben over de effecten voor de volksgezondheid en het milieu …”

140604-1201x

Schaliegas is geen stap voorwaarts, het is een stap achteruit waarmee we misschien tijdelijk weer wat meer gas hebben, maar ook schaliegas raakt net als aardgas en aardolie een keer op. Deze fossiele brandstof kan grote lokale milieuvervuiling veroorzaken en schijnt door o.a. methaanlekkages nog belastender voor het klimaat te zijn dan steenkool. Bij de winningstechniek is er een reële kans op aardbevingen. Behalve bovengrondse schade aan gebouwen kunnen die aardbevingen ondergronds grote schade aanrichten, doordat chemicaliën die onder hoge druk in de aarde worden gespoten in het grondwater terechtkomen, met alle gevolgen van dien voor drinkwater, natuur en landbouw. Tegelijk is de voorraad klein, en de winning in Nederland niet of nauwelijks rendabel …

140604-1200x

Of het nu om schaliegas of welke andere fossiele brandstof gaat, het blijft allemaal korte termijndenken. Alleen het onderzoek naar schaliegas kost weer handen vol geld, geld dat beter gebruikt kan worden voor projecten die een alternatief voor fossiele brandstoffen vormen. Op verschillende plaatsen in de wereld is al aangetoond dat schaliegas grote nadelige gevolgen heeft. Misschien moesten we maar eens een voorbeeld nemen aan Duitsland waar het veel beter gaat met de energievoorziening dan in Nederland dankzij zonnepanelen, windenergie, enz.

Laten we met zijn allen tegengas geven aan Kamp. Dat kun je o.a. doen door op het linkje hieronder te klikken voor het ondertekenen van de

PETITIE TEGEN SCHALIEGAS VAN MILIEUDEFENSIE!