Wachten op de (zonne)storm

Waar we vandaag in afwachting zijn van de eerste herfststorm van het jaar, die naar verwachting morgen in grote delen van het land voor problemen kan zorgen, was ik precies 10 jaar geleden met vele andere poollichtjagers in afwachting van een heel andere storm, namelijk een zonnestorm. Hoewel we op dat moment het hoogtepunt van de ongeveer 11 jaar durende zonnecyclus al geruime tijd achter ons hadden gelaten, verschenen er in de tweede helft van oktober 2003 in hoog tempo grote en zeer actieve zonnevlekken. In rap tempo volgde de ene grote uitbarsting na de andere op de zon, waardoor grote hoeveelheden geladen zonnedeeltjes de ruimte in werden geslingerd. Op dinsdag 14 oktober werd er zowel vanuit Duitsland als vanuit Nederland vaag poollicht waargenomen, en op de zon nam de activiteit alleen nog maar toe …

031026-2000x

Heit (= vader voor niet-Friestaligen) had vroeger vaak verteld over de keer dat hij ergens in de 40-er jaren het noorderlicht of poollicht had gezien. Hij kon altijd erg enthousiast verhalen over de kleurenpracht. Omdat ik het poollicht ook graag eens met eigen ogen wilde zien, had ik sindsdien vaak de noordelijke hemel afgespeurd. Dat was echter steeds zonder succes, omdat ik in feite zonder enige informatie wat op goed geluk naar het noorden stond te staren. Met de komst van internet werd dat anders. Nadat ik in voorgaande jaren elders al wat informatie bijeen had gesprokkeld, stortte ik me vanaf 26 oktober 2003 in de poollicht-chatbox. Daar leerde ik van meer en minder ervaren poollichtjagers in korte tijd veel over het ontstaan van poollicht en over het interpreteren van de diverse metertjes en grafieken die behulpzaam konden zijn bij het voorspellen ervan …

031026-1900x

Het gevolg was dat ik in de laatste week van oktober 2003 langzaam maar zeker de dag en de nacht begon om te draaien, want ik moest en ik zou het poollicht zien. Uiteindelijk werd mijn geduld beloond. Morgen meer over de weg naar het poollicht in oktober 2003. Daarbij verlies ik overigens de actualiteit niet uit het oog.  We zitten namelijk op dit moment weer op het maximum van de ongeveer 11 jaar durende zonnecyclus. Dat zonnemaximum verloopt tot dusver teleurstellend rustig, maar daar is sinds vrijdag eindelijk wat verandering in gekomen. Toen deden zich namelijk twee krachtige X-flares voor op de zon, de eerste golf met geladen zonnedeeltjes die van deze uitbarsting afkomstig zijn, wordt in de loop van morgen bij de aarde verwacht. Echt hoge verwachtingen heb ik daar niet van, omdat de uitbarstingen zich aan de oostelijke kant van de zon voordeden, waardoor ze niet volledig op de aarde gericht zijn. Maar met poollicht weet je het maar nooit …

– wordt vervolgd –

Yellow moon – de gele maan

Even moest ik met mijn ogen knipperen om te wennen aan het felgele licht, dat net over de schutting recht in mijn gezicht scheen, toen ik woensdagavond rond half elf nog even de tuin in liep. Eenmaal gewend aan het licht, was duidelijk dat het de maan was …, een wonderlijk gele maan …

Bij een lage stand van de maan moet het maanlicht een langere weg door de atmosfeer afleggen, hierdoor wordt de blauwe component van het maanlicht er als het ware uitgefilterd en krijgt het gele licht meer de nadruk. Wil je hier meer over weten, dan kun je hier klikken

130821-2233x

En als ik dan de maan zo mooi geel zie, dan kan ik niet om dat prachtige nummer van The Neville Brothers heen. Veel mooier dan in deze versie met een gastoptreden van John Hiatt wordt de gele maan voor mijn gevoel niet bezongen: “YELLOW MOON”

Dromen over poollicht

De MS heeft me momenteel weer even flink in zijn greep door de mantel der vermoeidheid weer eens over mijn schouders te draperen. Nu past die vermoeidheid mij vrijwel nooit, maar nu al helemaal niet. Nou ja, rekken en d’r bij blijven maar weer … Voorlopig zit er niets anders op dan maar weer even wat gas terug te nemen en het bloggen tijdelijk op een zacht pitje te zetten …

130513-021122x

De komende dagen maar wat vaker een oogje dichtdoen en lekker wegdromen, dat lijkt me het allerbest. En aangezien zich op de zon vandaag weer een paar krachtige zonnevlammen hebben voorgedaan, denk ik dat ik maar wat ga dromen over poollicht …

North Country Dreamland from LakeSuperiorPhoto on Vimeo.

Een kansje op poollicht!?

Nadat zonnevlek AR1719 donderdagochtend een uitbarsting van klasse M6 voortbracht, en vervolgens een wolk met geladen zonnedeeltjes in de richting van de aarde slingerde, hebben we vanavond en vannacht weer een theoretisch kansje om poollicht te kunnen zien vanuit Nederland …

031029-2005x

De kracht van de uitbarsting lijkt net sterk genoeg te zijn om ons een kansje op poollicht te bieden, en ook met de richting van de geladen zonnedeeltjes lijkt het wel goed te zitten. Het is echter alsof de duvel ermee speelt, want ook vanavond en vannacht lijken bewolking en (mot)regen in de lage landen weer roet in het eten te gooien …

031029-2045x

Het ziet er dan ook naar uit, dat ik me voorlopig nog even tevreden zal moeten stellen met de herinnering aan en de foto’s van de grote poollichtshow van oktober 2003. En verder zullen we het toch vooral moeten hebben van foto’s en filmpjes uit noordelijke regionen, zoals het onderstaande filmpje dat in het noorden van Noorwegen is gemaakt. Maar ook een kleine kans is een kans, dus wie weet … Als het helder is, dan loont het wellicht toch de moeite om vanavond of vannacht eens een blik te werpen op de noordelijke horizon …

In The Land Of The Northern Lights from Ole C. Salomonsen on Vimeo.

Skywatch Friday 241 – Pan-Starrs (2)

Deze week hadden we twee keer een kans om de komeet Pan-Starrs te zien. Dinsdagavond ben ik daarvoor naar de Leijen gegaan, de foto’s daarvan kun je hier bekijken: Komeet Pan-Starrs (1). Woensdagavond ben ik na zonsondergang even naar de windmotor De Veenhoop (kaartje Google Maps) gegaan …

This week we had two chances to see the comet Pan-Starrs. Tuesday I went to the small Lake Leijen, the photo’s I made there can be seen here: Comet Pan-Starrs (1). Wednesday I went to countryside near De Veenhoop (Google Maps) just after sunset …

130313-1845x

Nadat ik een half uurtje zorgelijk tussen de wolken door naar de lucht had zitten turen met de verrekijker, lukte het me net op tijd om de nieuwe maan en de komeet Pan-Starrs samen op de foto te krijgen. De komeet is als een vaag vlekje rechtsonder op de foto te zien …

After I had been staring at the sky for about half an hour with my binoculars, worrying because of the upcoming clouds, I managed to make a photo of the new moon and comet Pan-Starrs just in time. The comet is visible as a faint spot in the bottom right …

130313-1908x

Nog geen minuut later was de show voorbij, vanuit het noorden kwamen donkere wolken opzetten, waar de maan en de komeet al snel achter verdwenen …

Less than a minute later the show was over, the moon and the comet disappeared behind dark clouds that came over from the north …

130313-1925x

Wil je meer Skywatch foto’s zien? Gewoon even op het logo klikken …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

skywatch

Maak er een mooi weekend van!
Wishing you all a wonderful weekend!

 

Komeet Pan-Starrs (1)

De zon stond op het punt om uit zicht te verdwijnen, toen ik dinsdagavond rond 18:30 uur aan de oostkant van De Leijen bij het paviljoen aankwam (kaartje Google Maps). Er was geen wolkje aan de lucht, en met ruim zicht op de westelijke horizon leek dit me het ideale plekje om een glimp op te vangen van de komeet Pan-Starrs. Tot mijn verbazing was ik er helemaal alleen, en dat kwam me eigenlijk wel goed uit, want nu had ik de picknicktafel aan de rand van het water helemaal voor mezelf …

130312-1830x

Nadat ik de camera op het statief had opgesteld, begon het wachten op en vooral het zoeken van de komeet. Hij zou ergens in de buurt van de maan te zien moeten zijn, had ik gelezen. Eerst de maan maar eens zien te vinden, en dat viel nog helemaal niet mee. Uiteindelijk zag ik rond 19:10 uur een heel smal sikkeltje van de nieuwe maan boven het meer verschijnen. Ik geloof niet dat ik de maan eerder zo fijntjes heb gezien …

130312-1917x

Vanaf het moment dat de maan te zien was, begon het grote zoeken naar de komeet. Met de verrekijker liet ik mijn blik voortdurend over de westelijke horizon glijden. Pas toen de maan al achter de bomen op één van de eilandjes was verdwenen, zag ik veel verder bij de maan vandaan dan ik had verwacht, een klein lichtpuntje verschijnen. Het is een zoekplaatje geworden, maar Pan-Starrs staat er echt op …

130312-1929x

Op basis van wat ik over Pan-Starrs had gelezen op internet, waren mijn verwachtingen vooraf niet erg hoog gespannen, ik had dinsdag ook niet voor niets gekozen voor de titel “Komeetje kijken“, met de nadruk op het verkleinwoord. Door behoedzaam wat in te zoomen, kon ik het vage vlekje in de avondschemering iets beter in beeld brengen, maar het bleef een tamelijk nietig puntje in het universum …

130312-1930x

Nadat ik nog een laatste foto had gemaakt, begon ik wat al te driftig met de camera te zoomen en te draaien, met als gevolg dat ik de komeet niet meer in beeld wist te krijgen. Toen ik hem ook met de verrekijker niet meer wist te vinden, heb ik mijn spulletjes maar ingepakt. Het was op dat moment al half acht geweest, de hoogste tijd om naar huis te gaan, want ik begon het inmiddels ook knap koud te krijgen. En dat was niet zo gek, want er had zich intussen alweer een nieuw laagje ijs op het wateroppervlak gevormd …

130312-1931x

Morgen deel 2, Pan-Starrs op woensdagavond bij De Veenhoop.

Komeetje kijken

Als het vanavond en morgenavond rond zonsondergang helder is, dan kunnen we mogelijk voor het eerst sinds lange tijd vanuit ons land weer eens een komeet zien. Komeet Pan-STARRS, officieel bekend als C/2011 L4 (PANNSTARS), zal kort na zonsondergang laag boven de horizon zichtbaar zijn met het blote oog. Een verrekijker is echter wel handig om de komeet te spotten in het schemerlicht. Volgens de NASA hebben liefhebbers na zonsondergang een kwartier de tijd om de ruimtesteen, die volgens astronomen zo’n 25 km breed is, aan de avondhemel te zien …

970315-2101-HaleBopp

 

De foto’s bij dit artikel heb ik in maart 1997 gemaakt van de komeet Hale-Bopp, die gedurende lange tijd hoog aan de hemel te zien was. Zo mooi zullen we de komeet Pan-STARRS helaas niet kunnen zien, daarvoor staat hij te laag aan de horizon. Als je Pan-STARRS wilt zien, dan moet je er nu bij zijn, want hij doet er 106.000 jaar over om een rondje om de zon te maken …

970315-2201-HaleBopp

 

Als je Pan-STARRS wilt zien, dan moet je rond zonsondergang een plekje zoeken waar je vrij zicht hebt op de westelijke horizon. Kort na zonsondergang verschijnt aan de westelijke hemel een smalle maansikkel, links daarvan zou komeet Pan-STARRS tevoorschijn moeten komen. Morgenavond is er nog een herkansing, dan is de komeet als het meezit rechts van de maan te zien …

130312-PanSTARRS

Mocht het deze week onverhoopt tegenvallen, dan krijgen we aan het eind van het jaar wellicht nog een betere kans om een komeet te zien. In november scheert de Komeet ISON langs de zon. Volgens deskundigen zou dit misschien de helderste komeet in een generatie kunnen worden. Zekerheid daaromtrent is er echter niet, omdat het gedrag van kometen nogal onvoorspelbaar is …

Meer informatie: astroblogs.