Het ene kruiend ijs is het andere niet. Aan de Friese IJsselmeerkust vormt het sinds een kleine week een bijna sprookjesachtig mooie toeristische attractie. Als gevolg van een samenspel van wind, hogere temperaturen en een nog niet al te dikke ijslaag wordt het ijs tegen de Fries kust als het ware vermalen tot kleine stukjes ijs, die af en toe rinkelend en tinkelend als glas over elkaar heen buitelen. Meer dan in voorgaande jaren lijkt het ijs blauw op te lichten, daar heb ik geen verklaring voor, maar mooi is het wel. De beweging en het geluid van het kruiende ijs kun je hier horen (op de pagina even naar beneden scrollen).

In een reportage van het NOS Journaal was gisteravond te zien dat het kruiend ijs zich ook in een heel andere gedaante kan tonen. Kruiend ijs op de Donau sleurde alles wat los en vast zat met zich mee. Het filmpje is hier te zien: Ravage op de Donau door kruiend ijs.

Ook in ons land heeft kruiend ijs in het verleden diverse malen voor grote problemen gezorgd. In februari 1997 -niet toevallig de laatste èchte Elfstedenwinter- werden op verschillende plaatsen aan de Friese IJsselmeerkust grote platen ijs over de dijk heen geduwd. Toen maakte het kruiend ijs geen tinkelend geluid, maar klonk er regelmatig gekraak, en af en toe een doffe dreun als er weer een ijsplaat werd gebroken door de natuurkrachten. De schade bleef toen beperkt tot wat vernielde hekken en palen, maar de over elkaar heen schuivende ijsplaten kunnen door de enorme kracht ook gemakkelijk dijken, maar ook de huizen en wegen achter de dijk, beschadigen. In het verleden hebben zich in ons land verscheidene dijkdoorbraken voorgedaan, die het gevolg waren van kruiend ijs …

It Reade Klif – It iis nimt alles op syn wei mei

Tot zover de serieuze en gevaarlijke kanten van het kruiend ijs.
We vervolgen onze weg langs de Friese IJsselmeerkust in noordelijke richting. Bij Stavoren, waar Johan en ik ons slechts in gezelschap van een vijftal andere kijkers/fotografen bevonden, hadden we gehoord dat er bij Hindeloopen (kaartje Google Maps) nog hogere ijsbergen te zien waren. Een half uurtje later ontdekten we dat die informatie bleek te kloppen. Zodra we in Hindeloopen de dijk hadden beklommen, zagen we inderdaad grote ijsbergen, die de kust trachtten te beklimmen. Er was hier ook aanzienlijk meer volk op de been dan eerder op onze route. En er was nog een extra attractie te zien …

Er stond een roodbonte koe op de oever van het IJsselmeer. Kijkend naar de manier waarop het beest op zijn plaats werd gehouden, terwijl iemand zijn uiterste best deed om de aandacht van het beest te trekken, kon het haast niet anders of hier was sprake van een heuse sessie van een koeienfotograaf …

De (koeien)fotograaf had zich op het gladde, af en toe gevaarlijk schuivende en glijdende ijs gewaagd, om een paar mooie platen te schieten van de koe in deze arctisch aandoende omgeving. Volgens welingelichte kringen gaat het hier om Harrie van Leeuwen, fotograaf van het vakblad Veeteelt. Van Leeuwen heeft onder andere een serie gemaakt van de drieling van Hendrika en haar boer …

En daar staat ze dan in volle glorie: Caudumer Hinke 97, een vier jaar jonge koe van de maatschap Haytema-Haitsma uit Koudum. Caudumer Hinke 97 is onder andere in september 2011 uitgeroepen tot dagkampioene van de fokveedag (kokedei in het Fries) in Workum …

Diverse toevallige passanten, kijkers en fotografen zochten een plekje op een van de strekdammen tussen het kruiende ijs …

Vanaf die dam heb ik ook een aantal foto’s genomen van Caudumer Hinke 97 in haar ijskoude omgeving …

Het was een leuke bijkomstigheid om deze prachtige roodbonte koe hier aan te treffen, een mooie bonus op een dag die toch al niet meer stuk kon …

Maar uiteindelijk werd het toch tijd om ons nog even op het ijs te richten, want daar waren we tenslotte voor gekomen …

Kruiend ijs, een indrukwekkend fenomeen dat definitief het einde betekende van een bijzondere 10-daagse koudegolf in ons land…

Ik sluit af met een toepasselijke TV-tip.
In AVRO’s “Close up” is vanavond om 23:00 uur op Nederland 2 de documentaire “De laatste dagen van de Noordpool” te zien over de IJslandse fotograaf Ragnar Axelsson (Rax). Rax legde de laatste twintig jaar het leven op de Noordpool vast in foto’s van een adembenemende schoonheid …