Bij ‘It Bleekerhûs’

Gisteren kwam Museum Dr8888 ter sprake, omdat het verdwenen gewaande beeld ‘Vader en moeder met slingerend kind’ daar tegenwoordig blijkt te staan. Het museum is sinds 1996 gevestigd in het voormalig minderbroedersklooster in het centrum van Drachten. Daar heb ik nog geen foto’s van in mijn archief. Waar ik wel foto’s van heb, is het gebouw waar het museum ooit is begonnen als oudheidskamer ‘It Bleekerhûs’. Vlak voordat ik vorige week dinsdag werd gebeld door de gemeente, was ik daar namelijk met Jetske geweest …

Het ‘Bleekerhûs’ is in 1806 gebouwd als dokterswoning voor dokter Hendrik Willem Bleeker, die het pand gebruikte als woon- en praktijkruimte. Bleeker schijnt een bijzonder mens te zijn geweest. Van 1904 tot 1944 oefende hij zijn praktijk uit en nog altijd gaan er verhalen over hem in omloop. Hij was niet alleen arts, maar naar verluidt was hij ook drankbestrijder, leraar aan de Rijkskweekschool en mede-oprichter en docent van de Volksuniversiteit …

De dokterswoning was ook het eerste onderkomen van oudheidskamer (later museum) ‘It Bleekerhûs’. Voor zover ik me kan herinneren, richtte de oudheidskamer zich in eerste instantie vooral op de turfwinning, die zo belangrijk is geweest voor het ontstaan van Drachten. Maar er kwam in ‘It Bleekerhûs’ ook geleidelijk meer aandacht voor het belang van de kunststromingen De Stijl en Dada voor Drachten …

Voor nieuw beleid en uitbreiding van de collectie kwam meer ruimte beschikbaar, toen de oudheidskamer in 1979 naar het historische grietenij- en gemeentehuis aan de overkant van de straat kon verhuizen. Dat was ook het moment waarop de oudheidskamer ‘It Bleekerhûs’ werd omgedoopt tot ‘Streekmuseum Smallingerland’ …

In ‘It Bleekerhûs’ is tegenwoordig een tandartsenpraktijk gevestigd. Sinds de verhuizing van het museum naar het klooster in 1995, zat in het oude gemeentehuis (zie foto hierboven) grandcafé ‘Smelnehûs’, maar dat heeft vorig jaar de deuren helaas noodgedwongen moeten sluiten.

Gevonden: Ouders met kind

Vorige week zondag schreef ik onder de titel: ‘Gezocht: ouders met kind’ een logje over een beeld van Kees Verkade dat leek te zijn verdwenen uit het centrum van Drachten. Waar kon dat nou gebleven zijn …?

Het antwoord kwam sneller dan verwacht. Terwijl ik vorige week woensdag met Jetske op pad was, kreeg ik een telefoontje van een ambtenaar van de gemeente Smallingerland. Om te beginnen wist ze me gerust te stellen: het beeld stond niet ergens in een stoffig depot en het was ook niet verkocht.
Het beeld blijkt in het verleden verschillende keren ten prooi te zijn gevallen aan vandalisme. In opdracht van de gemeente werden vernielingen wel elke keer netjes hersteld door Verkade, maar uiteindelijk werd besloten om het beeld te verplaatsen naar een veiliger locatie. Die locatie werd gevonden in de binnentuin van Museum Dr8888.

De onderstaande foto van het messing beeld uit 1971, dat overigens voluit ‘Vader en moeder met slingerend kind’ heet, is afkomstig van Museum Dr8888

Met dank aan de gemeente Smallingerland en Museum Dr8888.

Verlaten witte straten

Nadat ik een tijdje in de tuin had gespeeld met sneeuw en camera, heb ik even een klein ommetje gemaakt. Dat hoort er nu eenmaal al sinds mensenheugenis bij als het sneeuwt of gesneeuwd heeft …

Ik had gehoopt de straat nog smetteloos wit aan te treffen, een paar auto’s waren me echter alweer voor geweest. Toch heb ik maar even een klein rondje gemaakt. Met uitzondering van een vader en zoon, die bij het speeltuintje in een sneeuwbalgevecht verwikkeld waren, was het stil op straat …

Tegen de tijd dat ik ’s nachts naar bed ging, was er van het dunne laagje sneeuw op straat al niets meer over …

Tabaksfabriek Erven Fokke v/d Meulen

Op de laatste foto van gisteren was op de achtergrond nog net een stuk van de gerestaureerde tabaksfabriek van de  firma Erven Fokke v/d Meulen te zien. Dit was lang het vlaggenschip van de Drachtster tabaksindustrie. In Drachten waren vroeger tientallen bedrijfjes waar pijp- en pruimtabak werd gefabriceerd, daarnaast werden er ook veel sigaren gemaakt …

De tabaksfabriek annex pakhuis is rond 1902 gebouwd in opdracht van de fa. Fokke van der Meulen. In de fabriek werd de beroemde pruimtabak “Drachtster Kei” vervaardigd. Tot in de jaren 60 van de vorige eeuw was ‘Drachtster Kei’ een begrip. Maandelijks werd er voor de liefhebbers zo’n 1000 kilo pruimtabak gefabriceerd …

Later nam de vraag naar pruimtabak geleidelijk af. In 1990 werd de productie gestaakt en de merknaam ‘Drachtster Kei’ werd verkocht aan Douwe Egberts. Daar bleef van het ooit vermaarde merk al snel niets meer over. Vanwege de geringe belangstelling werd de ‘Drachtster Kei’ uiteindelijk uit de handel genomen …

In de ca. 20 jaar die volgden, vielen de restanten van de oude tabaksfabriek regelmatig ten prooi aan brandstichting en vernieling. Omdat de oude fabriek één van de weinige monumentale gebouwen in Drachten is en vanwege de herinnering die het gebouw vormt aan de verloren gegane Drachtster tabaksindustrie, is het rond 1990 op de lijst van rijksmonumenten in Drachten gezet door de gemeente …

Er volgde een jarenlange soap rond het pand, dat gestaag verder in verval raakte en verloederde. Lang dreigde sloop van het karakteristieke pand. Diverse miljoenen kostende plannen gingen over tafel om vervolgens weer een stille dood te sterven. Uiteindelijk is het oudste en meest kenmerkende deel van de fabriek behouden gebleven en gerestaureerd …

Het gebouw is behouden, maar daar is het ook wel mee gezegd. Als onderdeel van één of ander packagedeal werd het gebouw aan de voor- en achterkant ingeklemd tussen nieuwbouw. De voorkant van het pand is vanaf de Zuidkade maar nauwelijks meer te zien …

Het eindresultaat van het behoud van de tabaksfabriek is niet honderd procent, maar het proces er omheen heeft wel de drastische sloop van waardevolle historische panden in Drachten een halt toegeroepen. De dreigende sloop van het gebouw was rond 1990 namelijk de directe aanleiding voor de oprichting van de cultuurhistorische stichting ‘Smelne’s Erfskip’. Het enige wat nog echt van de oude fabriek is overgebleven, is het originele bord op de gevel. …

Duiven bij de Bel

Erg druk was het niet in het centrum van Drachten woensdag. Voor de enkele voorbijganger die er was, leken de duiven bij café De Koperen Bel galant een stapje voorwaarts te maken …

Eén van de duiven kwam daarbij even heel mooi voor mijn camera in het zonlicht te staan …

Vanuit een andere hoek werd het duivenvolkje door Jetske op de gevoelige plaat vastgelegd …

Licht in de duisternis

Hebben jullie dat ook wel eens … dat je een al wat oudere fotoserie in je archief ontdekt waar je nog niets mee hebt gedaan? Ik had dat toen ik dit weekend een serie ontdekte, die ik op 13 januari 2013 in het centrum van Drachten heb gemaakt. Er stonden indertijd vier grote bouwkranen vlak bij elkaar op het Raadhuisplein, waarvan er eentje ter gelegenheid van de voorbije feestdagen was verlicht …

En dan denk je ‘Waarom heb ik daar indertijd niks mee gedaan?’
Wel, het antwoord is simpel: mijn logje ‘Weerbeeld januari 2013’ leerde me zojuist, dat het die nacht begon het te vriezen en dat bleef het daarna twee weken doen. In de dagen en weken daarna heb ik me volledig gericht op ijs- en sneeuwpret …

Gezocht: ouders met kind

Behalve ‘Moeder die haar kind leert zwemmen’ en ‘Kwebbelende vrouwen’ heeft er nog een beeld van beeldhouwer Kees Verkade in Drachten gestaan. Dit beeld – ik noem het gemakshalve even ‘Ouders met kind’ – was volgens mij het eerste beeld van Kees Verkade dat begin jaren 70 geplaatst werd in de Zuiderbuurt-Promenade.

Om het trio vol te maken had ik dit beeld ook graag willen fotograferen, maar het lijkt helaas te zijn verdwenen. Meer dan een oude krantenfoto heb ik er niet meer van terug kunnen vinden. Omdat het ook niet meer op de lijst met beelden van de gemeente staat, vermoed ik dat de gemeente dit beeld intussen heeft verkocht …