December 2010 gaat de boeken in als een zeeer koude maand. Bij het KNMI in De Bilt is de gemiddelde temperatuur in december uitgekomen op -1,1 ºC, tegen normaal 4,0 ºC. In ons tuintje ben ik uitgekomen op -2,6 ºC, tegen normaal ca. 3,4 ºC. We moeten ruim 40 jaar terug in de tijd om een koudere decembermaand tegen te komen, in december 1969 kwam de gemiddelde temperatuur in de Bilt uit op -1,4 ºC …

In ons tuintje heb ik 29 vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C) kunnen noteren, tegen 12 normaal. December telde in ons tuintje verder 19 ijsdagen (dagen waarop de maximumtemperatuur onder het vriespunt blijft steken), normaal zijn dat er ca. 3. Voor dergelijke uitzonderlijke hoge aantallen moeten we terug tot 1933. Ondanks deze opvallende cijfers heb ik geen extreem lage temperaturen kunnen noteren. De laagste temperatuur werd op 22 december bereikt: -10,2 °C. Verder bleef het beperkt tot lichte of matige vorst …

Met landelijk gemiddeld 47 mm neerslag, tegen 79 mm normaal, was december vrij droog. De neerslag viel in december vrijwel allemaal in de vorm van sneeuw, zodat een groot deel van het land in december schuil ging onder een wit tapijt. Vooral op 17, 23 en 24 december viel in grote delen van ons land een dik pak sneeuw, wat leidde tot chaotische taferelen op de weg en het spoor. In ons tuintje heb ik 49 mm opgevangen (normaal ca. 74 mm), bijna de helft daarvan viel in de dooiperiode rond 11 december in de vorm van regen en natte sneeuw …

In tegenstelling tot december 2009, toen we hier bijna een halve meter sneeuw te verwerken kregen, viel er in december 2010 in Fryslân betrekkelijk weinig sneeuw. Het scheelde maar weinig of we hadden in Drachten zelfs geen witte kerst gehad, maar er viel net op tijd nog een sfeervol laagje sneeuw. In combinatie met de lage temperaturen leverde het gebrek aan sneeuw hier in het noorden op uitgebreide schaal een mooie ijsvloer op. Vooral tijdens en vlak na de kerst konden er in het noorden op diverse plaatsen schaatstochten worden gereden. De eerste officiële tocht was ook ditmaal weer de tocht door de Jan Durkspolder en op 26 december kon voor het eerst sinds 1997 de Deelentocht weer worden georganiseerd …

Van een Elfstedentocht kon echter nog lang geen sprake zijn, omdat er op grote delen van de route nog maar enkele centimeters ijs lag. Het ging helemaal mis toen weerman Harry Otten zich ermee ging bemoeien: “Als nou al die Friezen gewoon eens aan de gang gaan om dat ijs sneeuwvrij te maken, dan kunnen we op 28 december schaatsen.” Vanaf dat moment verloor de winter helaas zijn scherpe kantjes. Waar bemoeit zo’n man zich ook mee, er lag immers vrijwel geen sneeuw …

Nadat ik er op dinsdag 28 december samen met Johan nog een prachtige wandeling op het ijs had gemaakt terwijl er een bonte stoet schaatsers over het ijs trok, bood de ijsvloer op de Leijen op oudejaarsdag bij een temperatuur van ruim 4 graden boven nul een trieste aanblik. Als gevolg van de ingevallen dooi stond er water op het ijs en alleen een paar achtergelaten schoenen op de picknicktafel herinnerde nog aan betere schaatstijden. De vogels in ons tuintje waren echter wel blij met het verdwijnen van het ijs. Een merel en een paar mussen profiteerden oudejaarsdag van de dooi door een lekker bad te nemen …

Op dit moment zit de winter in een flinke dip, waarvan het eind voorlopig nog niet in zicht lijkt. Met ingang van vandaag is het vaarverbod, dat in december voor een groot deel van de provincie was afgekondigd, weer opgeheven. We zullen moeten afwachten of januari en februari nog wat serieus winterweer voor ons in petto hebben.