’t Laatste skûtsje is weer thuis

Het skûtsje De Roerdomp werd uiteindelijk teruggevonden in Zuid Frankrijk. Tijdens een vakantie in Spanje scrolde Douwe Tadema uit Twijzel, op zoek naar verloren skûtsjes, wat door Google Streetview. In een kanaaltje in Narbonne zag hij een schip dat verdacht veel weg had van een skûtsje. Door in te zoomen kon hij nét het unieke registratienummer lezen. Dat nummer bleek later exact overeen te komen met dat van De Roerdomp …

De eigenaar, de Fransman Eric Weller, had het schip omgebouwd tot woonschip en was er zeer aan gehecht. Verkopen wilde hij niet, maar een ruil zag hij wel zitten. Douwe Tadema en zijn broer Geale (beiden nauw betrokken bij het skûtsjesilen en verbonden aan It Doarp Eastermar) vonden uiteindelijk een geschikte aak. Ze knapten die volledig op en maakten zo de deal rond. Weller heeft het schip zelf terug gevaren naar Frankrijk, een tocht door maar liefst 247 sluizen …

Sinds kort ligt De Roerdomp weer in Drachten, op de werf waar hij meer dan negentig jaar geleden het water in ging. Het schip wordt volledig gestript en opnieuw opgebouwd om weer geschikt te worden voor de wedstrijdzeilerij. Volgens kenners is de basis nog altijd uitzonderlijk goed: strak gebouwd, herkenbaar als een echte Bûtenstfallaatster en in opvallend gave staat …

Het zal me niks verbazen als dit straks een prijswinnend skûtsje wordt. Ik probeer het te volgen.

’t Laatste skûtsje

In 1933 werd bij de Drachtster scheepswerf Buitenstvallaat het laatste skûtsje gebouwd. Het skûtsje, dat de naam De Roerdomp kreeg, verdween na jarenlange omzwervingen in de jaren negentig uit beeld. Er werd echter wel regelmatig naar het schip uitgekeken. Allerlei geruchten deden de ronde, zelfs dat het ergens in Afrika zou liggen …

De Roerdomp is van grote waarde voor liefhebbers van skûtsjes, skûtsjesilen en Fries maritiem erfgoed. Het skûtsje neemt een bijzondere plaats in binnen de Friese skûtsjehistorie. Alle kennis en ervaring van de scheepsbouwers kwam uiteindelijk samen in dit ene schip, waardoor het onder liefhebbers bijna een legendarische status kreeg. En het is niet alleen het laatste skûtsje dat op de Drachtster werf werd gebouwd, het is ook het zusterschip van de huidige skûtsjes van Lemmer en Earnewâld …

Onlangs werd het skûtsje teruggevonden en is het teruggekeerd naar de werf waar het is gebouwd. Hoewel het schip, dat tegenwoordig de naam De Vier Gebroeders draagt, nauwelijks meer als skûtsje te herkennen is, heb ik begin augustus toch even een kijkje genomen bij de ruim 300 jaar oude werf …

Morgen meer over dit bijzondere skûtsje …

Het kerkhof is weer gemaaid

Half juli liet ik hier al een fotoserie zien van het kerkhof van Ald Beets op het moment dat het gras er hoog opgeschoten in volle bloei stond. Het paste perfect bij de oude, deels adellijke graven op …

Vorige week heb ik er weer eens een kijkje genomen. Aan het kortgeschoren gras was te zien dat er net flinke een maaibeurt had plaatsgevonden. Het kerkhof lag er weer een stuk strakker bij …

Maar als je dan eens goed om je heen kijkt, komen er ook heel lelijke dingen tevoorschijn. Wat te denken van het onderstel van de klokkenstoel bijvoorbeeld!? Daar schrok ik toch wel even van. Hopelijk wordt hier op niet te lange termijn werk van gemaakt om verdere achteruitgang te voorkomen …

Stijlloos

Rond 1920 vonden de nieuwe kunststromingen De Stijl en Dada hun weg naar Drachten. Dit kwam door een bijzondere vriendschap tussen architect en schilder Theo van Doesburg en twee broers uit Drachten: Evert en Thijs Rinsema. Sindsdien kun je op verschillende plaatsen in en rond Drachten verschillende sporen van de genoemde kunststromingen aantreffen …

Op enig moment werd het vroegere zusterhuis van Maartenswouden (instelling voor gehandicaptenzorg) aan de Eikesingel verbouwd tot Hostel Eethuis De Stijl. In de beginjaren zag het er nog wel aardig en representatief uit aan de westelijke entree van Drachten. Echt stijlvol was het hostel kennelijk niet, want het ging een jaar of later al failliet …

Jarenlang stond het pand daarna leeg. Ondanks het feit dat alle ramen en deuren waren dichtgespijkerd vonden sommige mensen zo nu en dan toch een weg naar binnen. Er is ingebroken, de kelder is al eens onder water gezet en er werden fikkies gestookt. Maar in juni is eindelijk de sloop begonnen en sinds vorige week ligt het gelukkig plat. In dit opzicht is Drachten weer stijlloos …

Hierna is het ernaast staande gebouw van de Rijks Pedagogische Academie – waar ik op heb gezeten – aan de beurt

Bij de kliffen van Wierum

Kort nadat we ons los hadden gerukt van de bloemenzee achter de zeedijk, kwamen we aan op onze laatste bestemming van de dag. Omdat de afstand vanaf de eigenlijk parkeerplaats net wat te groot zou zijn, parkeerde Jetske de auto op zo kort mogelijk afstand van de dijk. Ik was benieuwd waar Jetske ons mee wilde verrassen. Hier was ik nog niet eerder over de dijk geklommen, dat wist ik zeker …

Zodra we op de kruin van de dijk stonden, wist ik het. We waren ten oosten van Wierum bij de kliffen van Wierum. Het gaat er niet om echte kliffen zoals we die kennen uit Noord-Frankrijk en Engeland. Nee, de kliffen van Wierum zijn miniaturen daarvan, ze zijn zelfs nog kleiner dan de kliffen langs de Friese IJsselmeerkust.

De structuren in het slib en de rijsdammen laten zich bij laag water het best van dichtbij bekijken. Dat zit er tegenwoordig echter niet meer in. Voor zover ik weet zijn de kwelders sinds dit voorjaar verboden gebied, zowel in het broedseizoen als daarbuiten. Maar gelukkig viel er op afstand vanaf de dijk ook genoeg te zien, zoals een torenvalkje op één van de rijsdammen …

Morgen sluit ik deze serie af met een verrassing op afstand …

Onderweg in noord Fryslân

Na het verhaal van de dobbepaarden bedacht Jetske zich dat we eigenlijk ook nog even een kijkje zouden moeten nemen bij een bijzonder plekje niet ver van Wierum. Onderweg daar naar toe kwamen we o.a. langs het moderne gemaal de Heining in de zeedijk bij Marrum …

Meestal kiezen we voor de kleinere landwegen als we op stap zijn, maar soms is het handig om even een stukje autoweg mee te pakken. Zo kwamen we in tempo o.a. langs de Pannekoektrein bij het oude station van It Dockumer Lokaaltsje en de toren van de Sint Martinuskerk in Ferwerd …

Na een kilometer of vijftien lieten we de doorgaande weg weer achter ons …

Het verhaal van de dobbepaarden

We staan tussen het Dijktempeltje op de zeedijk en de Ozingadobbe, die 500 m verderop op de kwelder ligt. Er staat een informatiepaneel naast het wandelpad dat naar de dobbe voert …

Op dit informatiepaneel wordt het verhaal vertelt van de redding van een grote groep paarden van het Noarderleech. Het buitendijkse gebied overstroomde in de nacht van 31 oktober 2006 tijdens een springvloed. Op dat moment stonden er zo’n honderdvijftig paarden bij de Ozingadobbe. Ze werden volledig ingesloten door het zeewater. Het zeewater stond ruim anderhalve meter diep om de verhoogde ringvormige aarden wal heen … …

Er werd een grote reddingsoperatie op touw gezet, waarbij zelfs het leger met 50 man sterk werd ingezet. Alle pogingen van militairen en andere hulpverleners om de paarden er vandaan te halen strandden echter. Vier jonge vrouwen uit de buurt kregen het op drie november wel voor elkaar. Het water was inmiddels al wat gezakt. De vier amazones reden op hun paarden door het water naar de dobbe toe, waarna de paarden op de dobbe in een langgerekt lint de ‘lokpaarden’ terug volgden naar de zeedijk …

Het drama speelde zich af bij de middelste van drie dobbe, die vanaf dit punt zijn te zien. In de Ozingadobbe is in 2019 naar een ontwerp van Marcel van Luit een indrukwekkend fotokunstwerk geplaatst door de mannen van Staal …

Eigenlijk zou ik behalve naar de Terp fan de Takomst ook nog eens naar het kunstwerk in de Ozingadobbe moeten. En zo blijft mijn lijstje nog steeds groeien. Vandaag vond ik het al mooi dat we hier als toegift nogmaals langs het Tempeltje van Ids kwamen …

De Seedykstertoer die hier achter de zeedijk staat (tegenwoordig het Lage Noorden) heb ik in het verleden al eens mogen beklimmen, dus die konden we die dag overslaan. Toch zou ik hem nog graag eens willen beklimmen, want je hebt er een magistraal uitzicht …